Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

          စစ္အစုိးရက ယခု ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္အတြင္း ဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးမည္ ဟု ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိထားေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္အထိ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္ ေန႔ရက္ အတိအက်ကုိ ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာျခင္း မရွိေသးေပ။ ဤအခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝုိင္းကလည္း ဒီမုိကေရစီဆန္ေသာ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ အသြင္ ကူးေျပာင္းေစႏုိင္မည့္ ဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနမည္သာ ျဖစ္သည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လက္ေအာက္တြင္ ေနထုိင္ခဲ့ရေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြက္ ယခု ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ႏုိင္ငံေရးအရ ထူးျခားခ်က္တစ္ခု ျဖစ္လိမ္႔မည္။ အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္အုိဘားမားက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိသည့္ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူသည့္ မူဝါဒကုိ ဆက္လက္ က်င့္သုံးသြားမည္ဟု ဆုိထားသည့္တုိင္ စစ္အစုိးရႏွင့္ တုိက္ရုိက္ ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းမႈ ျပဳလုပ္ႏုိင္မည့္ နည္းလမ္းကုိ ရွာေဖြလ်က္ ရွိသည္။

ဤအေတာအတြင္းမွာပင္ ကုလသမဂၢ အထူးသံတမန္ ေသာမတ္ အုိဂ်ာ ကင္တားနားက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ားကုိ စနည္းနာရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ လာေရာက္ခဲ့သည္။ မစၥတာ ကင္တားနား အေနျဖင့္ အက်ဥ္းေထာင္ အခ်ိဳ႕ကုိ ၾကည့္ရႈ ေလ့လာခြင့္ ရခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရးတြင္ အေရးႀကီးပုဂၢိဳလ္ ႏွစ္ဦး ျဖစ္သည့္ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊတုိ႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခြင့္ မရရွိခဲ့ေပ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ၁၄ ႏွစ္ခန္႔ စစ္အစုိးရ၏ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းျခင္း ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ သူမ၏ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ အမႈအတြက္ အယူခံကုိ ဗဟုိတရားရုံးေတာ္က ပယ္ခ်လုိက္သည္။

ယခုလုိ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚရန္ ရွိသည့္ အေနအထားတြင္ ရွိေသာ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီၤး Indiana University ၏ Center for Constitutional Democracy in Plural Societies မွ ဥပေဒ ပညာေရးရာ ပါေမာကၡ ႏွင့္ ဒါရိုက္တာ David Williams က Worldfocus ႏွင့္ ေဆြးေႏြးခန္းတစ္ခု ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ David Williams သည္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဆုိင္ရာ ဥပေဒ အေၾကာင္း ေဆာင္းပါး၊ သုံးသပ္ခ်က္ႏွင့္ စာတမ္းေပါင္း မ်ားစြာကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေရးသားခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္တုိ႔တြင္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အေၾကာင္း ေဆြးေႏြး ေျပာဆုိခဲ့ဖူးသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။

Worldfocus ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒသစ္က လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆုိမယ့္ အေၾကာင္း ကုလသမဂၢမွာ ခင္ဗ်ား ေျပာခဲ့တယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒ (ကြန္စတီက်ဴးရွင္း) က ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ဘယ္လုိ အက်ိဳး သက္ေရာက္မလဲ ဆုိတာကုိ သိခ်င္ပါတယ္။

Williams ။ ။ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းက ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရမယ့္ သူေတြ အားလုံးအတြက္ အလုပ္သစ္၊ အကုိင္သစ္နဲ႔ ခြင္အသစ္ေတြ ဖန္တီးေပးပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ သေဘာကေတာ့ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းက ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပ ျပဳလုပ္ေပးႏုိင္ေအာင္ ဖန္တီးေပးတာပါပဲ။ တစ္ဖက္က ေျပာရရင္ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းရဲ႕ သေဘာက ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ခံရတဲ့ ဥပေဒျပဳ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕သစ္က ပထမဆုံး အစည္းအေဝးပြဲ မျပဳလုပ္ခင္ အခ်ိန္ထိ အသက္မဝင္ ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ဒီေတာ့ နားလည္လြယ္ေအာင္ တစ္မ်ိဳး ေျပာရရင္ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းက ပထမဆုံး ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ လႊမ္းမုိးႏုိင္မႈ၊ ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္မႈ မရွိပါဘူး။

ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (SPDC) က သူအဆင္ေျပမယ့္ နည္းလမ္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ က်င္းပသြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလမွာ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကုိ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ခြင့္ျပဳမယ့္ပုံ မရွိပါဘူး။

Worldfocus ။ ။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမုိကေရစီစနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ တြန္းပုိ႔မယ္ ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြက ဘာမ်ားလဲ။

Williams ။ ။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတာ့ သိပ္မရွိပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားရင္ေတာင္မွ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းအရ စစ္တပ္ကသာ တကယ့္ကုိ ပါဝါရွိတဲ့သူ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ စစ္တပ္အေနနဲ႔ သူရဲ႕ အေရးကိစၥေတြကုိ အျပည့္အဝ လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ကြန္စတီက်ဴးရွင္းက ဖန္တီးေပးထားတယ္။  ကြန္စတီက်ဴးရွင္းမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဖြင့္ဆုိထားတာကုိ ေတြ႕ရတယ္။
        စစ္တပ္ကုိ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့သူ၊ အမ်ိဳးသား စည္းလုံး ညီညြတ္ေရးကုိ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္သူ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑မွာ ပူးေပါင္း ပါဝင္သူလုိ႔ ဆုိထားတယ္။

ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိတာက အကူးအေျပာင္း ကာလမွာ စစ္တပ္ကသာ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ သတိလစ္ သြားမယ္ဆုိရင္ ျမန္မာ ျပည္သူလူထုက ကြန္စတီက်ဴးရွင္း ေျပာင္းလဲ ေရးဆြဲဖုိ႔အတြက္ ဆႏၵျပ လႈပ္ရွားမႈေတြ ထြက္ေပၚလာႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီလုိျဖစ္ရင္ စစ္အစုိးရ အာဏာ လက္လြတ္ သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေရးႀကီးတာက ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆုိင္ရာ အေျပာင္းအလဲ မျဖစ္ဘူး ဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွ သိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
Worldfocus ။ ။ ျမန္မာ့အေရးက ႏုိင္ငံတကာ အေရးကိစၥ တစ္ခု ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚ ခင္ဗ်ား ဘယ္လုိျမင္ပါသလဲ။

Williams ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမာၻမွာ အခ်ိန္ကာလ ၾကာရွည္စြာ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုိးရက ႏုိင္ငံသားေတြအေပၚမွာ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ ျပဳလုပ္တယ္။ ျမန္မာ့အေရးက ေဒသတြင္း မတည္မၿငိိမ္မႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ ႏုိင္ငံေတြကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက မူးယစ္ေဆးဝါးေတြ ျဖန္႔တယ္၊ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔လည္း ဆက္သြယ္ၿပီး ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္အတြက္ လုပ္တာေတြလည္း ရွိႏုိင္တယ္။ ဆုိရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက သယံဇာတေတာ့ ေပါႂကြယ္ဝပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈက အလြန္အမင္းကုိ လြဲမွားေနတယ္။

Worldfocus ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ကေန လြတ္ေျမာက္မယ္လုိ႔ ထင္ပါသလား။

Williams ။ ။ အဲဒီကိစၥက ႀကိဳတင္ေဟာကိန္း ထုတ္လုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ကိစၥပါ။ စစ္အစုိးရက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ သူ႔အေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ မလုပ္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ျမင္လာတဲ့ တစ္ေန႔မွာ လႊတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။

Worldfocus ။ ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝုိင္းမွာ နာမည္ေက်ာ္ လူသိမ်ားတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား တစ္ေယာက္ပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာေရာ သူမရဲ႕ လႊမ္းမုိးမႈက ဘာမ်ားပါလဲ။

Williams ။ ။ သူဟာ အားလုံးရဲ႕ ခ်စ္ျခင္းကုိ ခံရတဲ့သူ တစ္ေယာက္ပါ။ (စစ္အစုိးရနဲ႔ စစ္အစုိးရနဲ႔ နီးစပ္တဲ့သူေတြေတာ့ မပါပါဘူး) ျမန္မာျပည္တြင္း ဒီမုိကေရစီ လႈပ္ရွားမႈေတြ ေပါင္းစည္း ထြက္ေပၚလာဖုိ႔အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အမ်ားႀကီး အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါတယ္။
ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သူမဟာ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ အက်ဥ္းခ်ခံထားရလုိ႔ပါ။ သူမဟာ NLD ပါတီမွာ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမွာ ေသာ္လည္းေကာင္း စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြ တုိက္ရုိက္ မလုပ္ေပးႏုိင္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ကြန္စတီက်ဴးရွင္