Blog Archive
- ► 2024 (319)
- ► 2013 (1051)
- ► 2012 (1188)
- ► 2011 (1025)
- ► 2010 (2008)
Labels
- Op-Ed (4)
α‘ေααိαα္ αူαါααα ္α‘αြα္ ααα္αα္ αိုαိုαα္αိုα္ αႏိုα္αႈα်ား
α‘ေααိαα္၏ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα αူαါα α‘αြα္ αီးαိα္αΎαားαာαြဲ Webb αα္
α₯αၠαααီး ေαာ္α
ီαုα္း၏ေျαးαα္ αာαα့္ႏွα
္αြα္ αိုα္αွဴးα်ဳα္α‘ျαα
္ αာαူးαိုးေαာ့ αα္ျαα
္ေαΎαာα္း ααုα္ေααα
α₯္ααα္းα α‘αၤါေαααြα္ ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
ေαာ္α
ီαုα္း၏ α်ိဳးαα္α်ားαα္ ααုα္ႏိုα္αံေαးαြα္ α‘ေαးαါေαာαααြα္ αါαα္ျαα္း ααွိαဲ့αူး၍ ααုααα္းα
ာαွာ ααုα္ျαα္αွိ α‘α္αာαα္αα္α္αိုα္α်ားαြα္ ေαာααာα αα
္αုα‘ျαα
္ ေαာ္ျααားαဲ့αါαα္။
ααုα္αြα္ျαဴαα
္ေαါα္းေαာα္α်ား၏ αေαးα်ားαα္ α
ီးαြားေαးαြα္ α‘ေαးαါαα့္ αာαူးα်ားαို ααွိαားαΏαီး α‘α်ိဳααွာ ႏိုα္αံေαးαာαူးα်ားαို ααွိαားαΎααα္။
ေαာ္α
ီαုα္း αုαိααား၏ αားျαα
္αူ ေαာ္αα္αု (Mao Xinyu) αα္ αα္αွိααုα္ ျαα္αူααα္αေαာ္၊ α
α
္ေαးαိααΈံ α‘αα္ααီ၏ α
α
္αီα‘ိုαီα်ားႏွα့္ αα္းα်ဴαာα်ားေα့αာေαး αာα၏ αုαိααါαိုα္αာျαα
္αα္။ ၎၏αα္αွိαာαူးαွာαါαα့္ αိုα္αွဴးααီး (Senior Colonel) ျαα
္αα္။
ααုα္ααα္းαာαα်ား၏ ေျαာαိုα်α္αြα္ ေαာ္αα္αု α
α
္ααၠαိုα္αြα္ αိα္ααြα္းေျαာα
α₯္ α αူααို αိုα္α်ဳα္αုေαα၍ αိα္αα္ေαးαဲ့ေαΎαာα္း ေαာ္ျααားαα္။
ααုα္ႏိုα္αံαα္ αΎαာααေαးေαααြα္ ααုα္αြα္ျαဴαα
္αါαီ၏ ααုα္ျαα္αို α‘ုα္α်ဳα္ αႈ α‘ႏွα
္ (αα)ျαα့္ေαα α‘αα္းα‘αားαို ျαဳαုα္αဲ့ေαာ္αα္း αိုα္းျαα္α‘ေαျαα့္ α‘αα္းαွα္α
ီးαြား ေαးα
αα
္ႏွα့္ αြα္αα္ေαာ αူαႈေαးα
αα
္α်ားαို αα္αံα်α့္αံုးေααα့္α‘αြα္ ေαာ္α
ီαုα္း α‘ေαα αါααααားα်ားαားαွိαႈ ေα်ာ့αα္းαာαΏαီျαα
္αα္။ αါαီαြα္းαွိαူαα
္α်ိဳαα “α‘αီေαာα္ ααီးα
α₯္” (Red Truisms) α်ား α‘ေαာα္α‘αα္ေαာ္၍ ααα္ေαာ္αွα္ေαး ျαဳαုα္αဲ့αα့္ ေααα်ားαိုαြားေαာα္ႏိုα္ေα‘ာα္ α
ီα
α₯္ေαးαΏαီး၊ αြα္ျαဴαα
္αူαဲေαာα္းα်ားႏွα့္ α်ိဳးα်α
္α
ိα္αာα္ αိုα္αာαုα္αွα္α်ား αုိα္αူးαα္αွα္α်ား α‘ααဲ့ေαးေααာ αα₯္ေα်းαႈ ေျαာα္းαဲαႈα‘ေαα αံုαျαα္αဲ့αα္။
ေαာ္α
ီαုα္းα်ိဳးαα္α‘ေαα α‘ေαးαားαႈαα္αα္း αုα္ေαာα္αႈαα
္αုျαα
္αα္။ ေαာ္α
ီαုα္း၏ α‘ျαားေျαးαိα္းαေαး αုα္ေαါα္ေα (Kong Dong Mei) αွαα္း α‘αုိးျαα
္αူαို αျαα္αူးαိုα္ေαာ္αα္း αြα္ျαဴαα
္αα₯္ေα်းαႈαို αိα္းαိα္းαα့္ αုααΈαီႏွα့္ α
ာα‘ုα္αိုα္ αုα္αα္းျαα့္ ေαာ္α
ီαုα္းαို α‘αွα္ααျαα
္ေα
αဲ့αα္။
αα်α္ႏွα့္α α ္α‘α ိုးα၊ αα္ျαားေα ာα့္αα္ေျαာα္းαဲေαးေαြးေႏြးαြဲαα္αိုα္းေαျαα္း
ျαα္αာα
α
္α‘α
ိုးαႏွα့္ αα်α္αြα္ေျαာα္ေαး αူα်ိဳးα
ုα‘αြဲααိုαα‘αΎαား αα္αံေαးαွာ αိα္αဲαα္းαα္းျαα
္ေαေαΎαာα္း αα်α္αိုααွ ေျαာαΎαားαဲ့αα္။ ျαα္αာα
α
္α‘α
ိုးαေျαာα္αိုα္းαိုα္း α
α
္αာαα်ဳα္αိုα္းαွဴး၊ αိုα္α်ဳα္α
ိုးαα္းႏွα့္ ေαα‘ိုα္α‘ိုαိုα αုααΆαူးေααα ျαα
္ααီးαားαြα္ ေαြααံုေαြးေႏြးαႈ ျαဳαဲ့αα္။
αိုα္းႏိုα္αံα‘ေျαα
ိုα္αα်α္ααα္းαာα α‘α္αီαာααိုα္ေαာ္αα္α ေαα‘ိုα္α‘ိုα‘ေαျαα့္ ၎αိုα၏α
α
္αα္αို αα္ျαားေα
ာα့္αα္α‘ျαα
္ ေျαာα္းαဲαα္ αေαာαူαဲ့ေαΎαာα္း၊ αိုαေαာ္αα္း ႏွα
္αα္α
αံုး αွိႏိႈα္းαေαာαူαီα်α္αααဲ့ေαΎαာα္း ေျαာαΎαားαα္။ αα်α္αိုαα‘ေαျαα့္ α
α
္α‘α
ိုးααို ၎αိုα၏ α‘αိုျαဳα်α္α်ားαို αα္αံေα‘ာα္ျαဳαုα္ႏိုα္αα္ααုα္ေαΎαာα္း αိαွိαΏαီး ျαα
္αα္။ αိုαေαာ္αα္း αူαိုααဲααႏα΅αို αုα္ေαာ္ေျαာα်α္ေαးေαΎαာα္း၊ ၎αွ αα္αα္ေျαာ αΎαားαြားαα္။
α‘α
α္းα‘ေαးαα္ေαာα္αဲ့αα့္ α‘αြဲααα္αα
္α₯ီး၏ေျαာαΎαားα်α္α‘α α
α
္α‘α
ိုးα α‘ေαျαα့္ αα္ျαားေα
ာα့္αα္αို α
α
္α‘α
ိုးαα‘αာαွိα်ား၏ α‘ုα္α်ဳα္αႈေα‘ာα္αြα္ αားαα္ αိုαားေαΎαာα္း ေျαာαα္။ ေαα‘ိုα္α‘ိုαွ α
α
္α‘α
ိုးα၏ αြα္αဲαႈေα‘ာα္αြα္ααားαဲ αα်α္ျαα္ αα္၊ αα္ျαားေα
ာα့္αα္αြဲαα‘ေαျαα့္ αြဲαα
α္းαα္ α‘αိုျαဳαဲ့αα္။ α‘α
α္းα‘ေαးαိုα αα္ေαာα္αဲ့ ေαာ ေαα‘ိုα္α‘ိုα‘αြဲααြα္ αα္းαိုα၏ αာαα‘αီးαီးαွ αိုα္α
ားαွα္α်ားαါαα္αဲ့αါαα္။ αα်α္ αူαα္ေαါα္းေαာα္ Awng Wa α ေαα‘ိုα္α‘ိုေαါα္းေαာα္α်ားαα္ ၎αိုα၏ α‘αိုျαဳα်α္αွာ αα္αံႏိုα္αိုα α‘αြα့္α‘αα္းαα္းαα္αို αိαွိαΏαီးျαα
္ေαΎαာα္း၊ αိုαေαာ္αα္း αွိႏိႈα္းαႈα်ားαို αႏိုα္ α၍ αα္αုα္αြားαα္ျαα
္ေαΎαာα္း ေျαာαΎαားαါαα္။
αα်α္ေαါα္းေαာα္α်ားα ေျαာαΎαားαာαြα္ α‘αα္၍ α
α
္α‘α
ိုးαα‘ေαျαα့္ α‘αα္း α‘α်α္ျαဳαုα္αါα αိαိαိုααုိα္αိုα္αႈျαဳαုα္ααα္ျαα
္ေαΎαာα္း၊ ေαα‘ိုα္ေα‘ αα္αွဴးα်ားαိုαα္း α
α
္α‘α
ိုးααα္α်ား αα္ေαာα္αာαါα ၎αိုα၏ αα္ေျαα‘αြα္းαွ αုိα္αုα္αα္ ေျαာαΎαား αားαါαα္။
ေαာ္αα္α αα္αα္ေျαာαာαြα္ ေαα‘ိုα္ေα‘αα္αေαာ္ αုαိαα‘ααီးα‘αဲ αိုα္αွဴးααီးαြα္ααြα္αα္ေαာ္α αα်α္ႏွα့္ α‘α
ိုးααα္α်ားα‘αΎαား ႏိုα္αံေαးα‘ျαα္αြာαα်α္αွာ αα်α္αိုαα αိαိαိုα၏αြα္αα္ေαာ αα္αေαာ္α‘ားαွိαို၍ျαα
္ေαΎαာα္း αိαွိααါαα္။
ေαα‘ိုα္α‘ိုα‘ေαြေαြα‘αြα္းေαးαွဴးα α§αာααီααα္းαာααိုα ေျαာαΎαားαာαြα္ αα္αွိα‘ေျαα‘ေαα‘α ျαα္αာႏိုα္αံαြα္ α
α
္αွα္ေαာ αီαိုαေαα
ီααွိαါα αα်α္αα္αေαာ္αွာ αα္ျαားေα
ာα့္ αα္αေαာ္αာ ျαα
္ေααα္ျαα
္ေαΎαာα္း ေျαာαါαα္။ α‘ျαားေαာ αူα်ိဳးα
ု αΏαိα္းα်α္းေαးα‘αြဲαျαα
္αα့္ αျαα္αα္ αα္αေαာ္αွာαα္း α
α
္α‘α
ိုးα၏ α‘αားαူαိα‘ားေαးαႈαို αံααါαα္။ α ေα့αာαူ αိုα္α‘ိုα္αုα္းα α αα္αေαာ္αွ α
α္αα္αာααြα္ αα္αα္း၌ ျαဳαုα္ αဲ့ေαာ α‘α
α္းα‘ေαးαြα္ αေαααို αိုα္αိုα္ေααα‘ုα္α်ဳα္ေαးα‘ျαα
္ αα္αံαါα αα္ျαားေα
ာα့္αα္α‘ျαα
္ ေျαာα္းαဲαα္ αေαာαူαα္ျαα
္ေαΎαာα္း αံုးျαα္αဲ့αα္αု ေျαာαΎαားαα္။
αα္αွိα‘ေαα‘αားα‘α αα္αြဲααα္α‘α္α‘ား ααααα αွိေαာ ααα္αေαာ္αα္ α
α
္α‘α
ိုးαႏွα့္ αα္αိုα္αα္ αα္αွα္ααားαΏαီးျαα
္αα္။ αα
α
္αα္္αွ ၎αိုα၏α‘αα္αားα်ားαိုαα္း α‘αူααြαိုα္αိုα္αα္ αα္αα္α်ား αုα္ေαးαားαΏαီးျαα
္αါαα္
ျαα္αာႏိုα္αံႏွα့္αα္αံαႈα‘ေαα αα္ေαာ္αဲα္ႏွα့္α်ဴαါαိုα၏ ေαြးေႏြးα်α္
α‘αိုα္α‘αံα်ားαို αိႏွိα္αာ ေαါα္းေαာα္α်ားαို ေαာα္αα္ေαးαΏαီး၊ α‘ေαွαေαာα္α‘ာαွαြα္ αုαα‘αα္ျαႆαာαို αα္αီးေαေαာ ျαα္αာα
α
္α‘α
ိုးαα‘ေαα α‘ေααိαα္α‘α
ိုးα၏ αားαွိαα့္ αူαါααို αီးαိα္αα္ေαာ္ααီαြα္ αေαααΎαားαာαဲ့αα္။ α‘ိုαားαားα‘α
ိုးααα္ α
α
္α‘α
ိုးαႏွα့္ αံααα္ေαးαာ ေα
့α
α္ေαြးေႏြးαႈα်ား ျαဳαုα္αα္ျαα
္ေαာ္ αα္း၊ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα αိα္αိုααားαႈα်ားαို αα္αα္αုα္ေαာα္αြားαα္ျαα
္ေαΎαာα္း ႏိုα္αံျαားေαးαα္ααီး αα္ααီααα္αα္α ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
αာαα့္αα္ααၱαα္α‘αြα္း ααူးေαာα္αြα္ α‘ေααိαα္ႏွα့္ ျαα္αာα‘α
ိုးααိုα ေαြးေႏြးαႈျαဳαုα္αα္ျαα
္αα္။
αီးαိα္αူα်ိဳးα
ုေαါα္းေαာα္αα
္၊ αα္ေαာ(α္)α္αα္ ျαα္αာα‘α
ိုးαႏွα့္ αα္αα္၍ αြα္ααα္αြα္ αုα္ေαာ္αα္αα်α္αဲ့αူျαα
္αΏαီး၊ α
α
္α‘α
ိုးαα‘ား αိα္αိုααႈα်ား ျαဳαုα္αα္ α₯αေαျαဳေαးαြဲαဲ့αူျαα
္αα္။ α‘ိုαားαား၏ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα ေαααα
ီေျαာα္းαဲαႈα‘αြα္ ၎αွ ေαΎααာα်α္αုα္ျαα္αဲ့αα္။
α‘ိုαားαားα‘α
ိုးααα္αါα
α ႏိုα္αံျαားေαးαα္ααီး ααα္αα္αို “ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαααား αွိαα့္ α‘ေααိαα္ေαααα
ီαို ျαα္αα္α
ိα
α
္ျαα္းαို α₯ီးα
ားေαးေαာα္αြα္αါ” αုေျαာαဲ့αα္။ α‘ေααိαα္α‘α
ိုးααွ ျαα္αာα
α
္α‘α
ိုးαႏွα့္ αα္αα္၍ αα္းαိုα၏ αα္αွα္းα်α္α်ားαို ေα‘ာα္ျαα္ ေαးα‘αြα္ αα္αိုααုα္ေαာα္αα္αဲαု ေαးαဲ့αာ၊ αα္ααီααα္αα္αα္ ျαα္αာႏုိα္αံ၏ α‘ေျααံαα္αွα္းα်α္၊ α
α္းαံုးαီαြα္αΏαီး α်α္းαာႂαြα္α၍ αΏαိα္းα်α္းေαာ αီαိုααα္αα
္ျαα္αာ ႏိုα္αံα‘ျαα
္ ေαာα္αွိေα‘ာα္ႏွα့္ αူαα‘αြα့္α‘ေαးα်ားαို α‘ေαးေαးαα္ α
α
္α‘α
ိုးαႏွα့္ αိုα္αိုα္ αွိႏိႈα္းαα္ αံုးျαα္αဲ့αα္။
ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα α
ီးαြားေαးαိα္αိုααႈα‘ား αα္α်α္ေαးαα္α‘αြα္ α‘ေααိαα္ႏွα့္ αα္αြα္ေαး ေαာα္းαြα္αα့္α‘αα့္αွိαα္αုိေαΎαာα္း၊ ျαα္αာႏုိα္αံαွိ ႏိုα္αံေαးα‘α်α₯္းαား α‘ားαံုးႏွα့္ေαါα္းေαာα္ေα‘ာα္αα္းα
ုαΎαα္αို αႊα္ေαး၍ αααααုႏွα
္αြα္ ααားαွ်αေαာ ေαြးေαာα္αြဲျαဳαုα္ေαးαα္αိုေαΎαာα္း၊ αိုααွαာ α‘αိုα္α‘αံα်ားႏွα့္ αူα်ိဳးα
ုα‘αြဲαα်ား αါαα္ျαီးα‘αိααΈါα္αွိαα့္ ေαြးေαာα္αြဲျαα
္ႏိုα္ေαΎαာα္း αα္ေαာ္αဲα္αွ ေျαာαΎαားαြားαα္။ ျαα္αာႏိုα္αံαα္ ႏိုα္αံααာαုိα္αာαα့္αα့္α‘α်α္α်ားαိုαα္း α်α့္αံုးαΏαီး၊ αားျαα
္αား αα့္ ေျαာα္αိုαီးαားႏွα့္ α
α
္ေαးαα္αံαႈα်ားαိုαα္း αα္αုိα္းαα့္ေαΎαာα္းαα္း ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
α‘α္αီαာαာျαα္αα္αီးαα္αာ αα
္α₯ီးျαα
္ေαာ αီးαိα္ႏုိα္αံျαားေαးေαာ္ααီαွ α‘αα့္ျαα့္αီαα္ααα
္αα္ αါαီαα္ αီαိα္αာ αα
္α်α္α်ဴαါαွ α‘ေαွαα‘ာαွႏွα့္ αα
ိαိα္ေαးαာ αα္ေαာ္ααီαြα္ ျαα္αာႏိုα္αံႏွα့္ αα္αα္αα့္α‘ေαΎαာα္းα‘αာα်ားαို αα္ျααα္ αေαာ αားေαΎααာα်α္αုα္ျαα္αဲ့αα္။
α‘αိုαါေαΎααာα်α္αα
္α
ိα္αα
္ေαααွာ -
α₯αၠα Webb αို ααုαဲ့αိုα α‘ေααိαα္၏ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα αားαွိαα့္ ေαααα
ီαို αα္ျααြα့္ျαဳ၍ ေα်းαူးαα္ေαΎαာα္း၊ αီαα္ျαα်α္ေαΎαာα့္ α‘ိုαားαားα‘α
ိုးαα ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαα αားαα့္ ေαααα
ီαα္းα
α
္α်α္αို α‘α်ိα္αီျαဳαုα္ႏိုα္αဲ့ေαΎαာα္း ေျαာαα္။
α‘ေααိαα္α‘α
ိုးααα္ ျαα
္ႏိုα္ေα်αွိαα့္ ေαααα
ီαို α်αွα္αဲ့ေαΎαာα္း၊ αα½ြႏ္ုα္αိုα α‘ေαျαα့္ ျαα္αာႏိုα္αံႏွα့္αα္αα္၍ ααာေαး၊ α်α္းαာေαးαာ α‘αα့္αိα့္α်αႈα်ားαို αိုα္αိုα္ αα္αြα္αိαွိαားαα့္ ααုα္၊ α်αα္၊ α‘ိႏα΅ိα၊ αိုα္း၊ α
αၤာαူႏွα့္ ေαာα္αိုαီးαားαိုα၏ αေαာαားα်ားျαα့္αα္း ႏိႈα္းαွα₯္αΎαα့္αα္αိုေαΎαာα္း၊ ျαα္αာႏိုα္αံ α
ီးαြားေαးα‘ေαααွားαြα္း ေαာ α
ီαံαα္ααြဲαႈα်ားαα္ (miss management) α‘ေααိαα္α
ီးαြားေαး αိα္αိုααႈααုα္αα္ ααα္းα αွိαဲ့ေαΎαာα္းေျαာαα္။
αုိα္းႏိုα္αံႏွα့္ αေαးαွားႏိုα္αံαိုα α
α
္ေျαးαုαα‘αα္α်ားα
ြာ ေαာα္αွိေααΏαီး၊ α‘α်ားα
ုαွာ αူα်ိဳးα
ုα‘αြဲααα္α်ားျαα
္ေαΎαာα္း αုααααၢαွαα္း α‘αα္α‘αဲα်ားα
ြာ ေαြααွိေαααါαα္။ αုαα‘αα္ α
αααα αα္αα ααိαႏိုα္αံαြα္ ေျαာα္းေαႊαေααိုα္αα္α‘αြα္ αုααααၢαုαα‘αα္ α်ားαိုα္αာ ααာαα္းααီးα‘αြဲα (UNHCR) αေαးαွားαွααα့္ ေαွ်ာα္αားαဲ့αΏαီး၊ α‘ေαာα္ ααααα αα္ααွာ α‘α္αီαာαာျαα္αα္αြα္ ေααာα်ေαးαဲ့ααါαα္။ α‘ိုαားαားေαααα
ီαြα္ ျαα္αာ-ေျαာα္αိုαီးαားαα္αံαႈαို αα္းα
α
္α်α္αα္း αါαα္αα္။ α‘ေααိαα္αα္ α‘ာαွေαα αြα္းαွိ ၎၏αိα္ေαြႏိုα္αံα်ား၊ ααာαိα္α်ားα‘αြα္ α
ုေαါα္း၍ ျαα္αာႏိုα္αံαွ (αိုαααုα္) ျαα္αာႏိုα္αံαိုα α‘α
ုαိုα္α‘αΏαံဳαိုα္ ေαေα်α်α္α
ီးႏိုα္ေαာ αα္αα္α်ားαα္αα္αုα္αုα္ ေαာα္းα်ျαα္းαို αα္αα်α္ႏိုα္ေαးα‘αြα္ αုα္ေαာα္ေαးαα္ αာαα္αွိαါαα္။
αααα αုႏွα
္ေαာα္αိုα္း ျαα္αာႏွα့္ ေျαာα္αိုαီးαားαိုα ျαα္αα္αα္αံေαးေαΎαာα့္ ျαα
္ေαααာႏိုα္ေαာ α‘α်ိဳးαα္α်ားαို αα½ြα္ေαာ္α
αα္ေαြးေႏြးαဲ့α
α₯္ααα္းα ႏိုα္αံျαား αα္αံေαးေαာ္ααီαွαα္း α‘αိုαါαိα
α₯αို α‘ေααိαα္α‘α
ိုးααာαα္αွိαူα်ားα α‘ေαးα
ိα္ αα္းα်α္းαα္ျααဲ့αါαα္။
ျαα္αာα‘αာαွိα်ား αုαွားႏိုα္αံαိုα αα္းααာαα္αα္းα်ားႏွα့္ ႏ်ဴααီးαားαα္းααာ αα္αα္းα်ားαα္ေαာα္ျαα္းααα္း ေαးαြα္းαုα္α
αာα်ား ျαα
္αဲ့αါαα္။ αုαွားα‘α
ိုးα၏ α‘αူ α‘αီျαα့္ α
α
္α‘α
ိုးαα ႏ်ဴααီးαားαာα္ေαါα္းαိုαို ေαးααာαုေαααα‘αြα္ α‘αံုးα်αα္ αိုေαာ္αα္း၊ αိုαေαာα္αဲ့αα့္ ααာαα္α‘ေαα‘αြα္αွာ αိုαα္αα္αိုေααါαα္။ ျαα္αာႏိုα္αံ၏ αူαီαီαα္αြα္αွိαႈ၊ αα္αα
α္αႈႏွα့္ αုα္αုα္αႈα်ားαα္αα္း α
ိုးαိα္αြα္αာ ျαα
္ေα αါαα္။
Emerithus of Los Alamos National Laboratory ၏ αါαိုα္αာႏွα့္ α
αα္းαိုαα္ ααၠαိုα္ α‘ျαα္ျαα္αုိα္αာ αံုαΏαံဳေαးႏွα့္ αူးေαါα္းေαာα္αြα္αႈαာα αြဲαα္αါαိုα္αာ Dr.Sigfired Hecken α ေα‘ααုαα္αြα္αα္ (A.Q Kham Network) αα္ αုααΈαီα်ားαို αα္αြα္ေαးαΏαီး၊ α‘αြဲαα‘α
α္းα်ား၊ ααီးαုαၢαα်ားαို α‘ႏၱαာα္αွိေαာ αα္αα္ေαာα္းαα္αႈ α‘αြဲαα‘α
α္းα်ား α‘αြα္ေαာα္ေα
αဲ့αα္။ ေျαာα္αိုαီးαား၏ ႏ်ဴααီးαီးαား αာα္ေαါα္းαို αီးαီးαားαြα္ αα္ေαာα္αႈ၊ α‘ီαα္ႏွα့္ ျαα္αာႏိုα္αံαြα္ αုα္ေαာα္αႈα်ားαα္αα္း αံုα
ံα်ိဳးα
ံု ျαα့္ αိုးα်ဲααႈα်ားျαα
္αα္။ α‘α
ုိးαα αုα္ေαာα္αΏαီး ααားααα္α‘αြဲααြα္αα္α်ားα αူαီေαးαဲ့ αΎααα္။
ျαα္αာႏိုα္αံႏွα့္αα္αα္၍ ေααα္αႈα်ား αΎαားαွ ေααူး၏ αွα္αာα်ား ျαα့္αα္αြားျαα္း
ျαα္αာႏိုα္αံαြα္ α‘ျαα္းαြားαြα္ေααံαိုα္αိုα္း αα္ေαာα္αႈα
ီαံαိα္းαို α₯ီးေαာα္ αုα္αိုα္ေααူ αုိαီးαားαုααΈαီα ααα»ာ့α‘α္α‘ားααီး αံααိαုααΈαီααီးαα
္αုαံαွ α
ိα္αα္α
ား αႈαို αα္αံααွိαΏαီးေαာα္ αွα္αာေα
်းႏႈα္းα်ားαα္αြားေαΎαာα္း αုα္ျαα္ေαΎαျαာαဲ့αα္။
ေαြေαΎαးα‘αြဲαα‘α
α္း αိုးαုα ၎αိုαα
ုေαာα္းαားေαာ αုααΈαီαြα္ αα္းႏွီးျαွဳα္ႏွံαား αα့္ ေαြααာα၏ αα%αို ေαာα္းα်αα္ ေαΎαျαာα‘αΏαီးαြα္ ေααူးα‘α္αာေααွα္αα္α‘ေαျαα့္ α
ိα္αါαα္α
ားαႈα်ားαို αြဲေαာα္ႏိုα္αဲ့αα္αု αိုα္αာααα္းα်ားα‘α αိαွိααα္။
αွα္αာαα္αိုးαွာ α‘ေααိαα္ေαααာ α.ααီα်ံαα္ααွိαΏαီး ααα»ာ့αံαါα္(α) α‘α္α‘ားααီး αံααိαုααΈαီ ေααα
αိုαွ α
ိα္αα္α
ားေαΎαာα္း ေαာ္ျααဲ့ျαα္းျαα
္αα္။
ေαႊααာααာα္ေαြαα
ီαံαိα္းα‘αα္αွိ α‘ေααိαα္ေαααာ (α.α)αီα်ံαα္αိုးαွိေαာ ေααံႏွα့္ ααာααာα္ေαြααိုα္αုိα္းαα္ေαာα္ေαးα
ီαံαိα္းαြα္ αါαα္ေαေαာ ေααူးαုααΈαီ၏ α‘αα္းααႏွα့္αα္αα္၍ ျαα္းαα္α
ြာေααα္αႈα်ားαွိေααα့္αΎαားαွ ααုααα္းα်ားαြα္ေαα αာαဲ့ျαα္းျαα
္αα္။
ျαα္αာႏိုα္αံαွ ααၤαားαα္αα္ေα‘ာ္ႏွα့္ ααုα္ႏိုα္αံေαာα္αိုα္း αူαα္ျαα္αα္αို αα္αြα္αα့္ေααံαိုα္αိုα္းαို αα္ေαာα္ေαေαာ αုααΈαီα‘ုα္α
ုα‘ား ေααူးα α₯ီးေαာα္ ေαျαα္းျαα
္αα္။ ၎αိုα္αုိα္းαα္ α‘ေαွαα‘αα္αိုα္းαွ ေααံαα္αေαၤာα်ားျαα့္ ေαာα္αာ ေαာေααံα်ားαို ျαα္αာႏိုα္αံα‘ားျαα္၍ αိုαေαာα္ေαးαα္ျαα
္αα္။
ျαα္αာα‘α
ိုးα၏ ေαာα္းαြα္α
ြာαံ့αိုးαႈေαးαားαα့္ α
ီαံαိα္းαွ ααွိေαာα‘α်ိဳးα‘ျαα္α်ား ေαΎαာα့္ ေααူးαုααΈαီααုαဲ့αိုα ေα‘ာα္ျαα္αိုးαα္αာျαα္းျαα
္αα္။
ျαα္αာႏိုα္αံαြα္းαွိ αုα္αုα္αႈαုα္α်α
αိα္α်ားαွာ α‘ျαားႏိုα္αံα်ားႏွα့္ ႏိႈα္းαွα₯္αွ်α္ α‘αα္းαံုးျαα
္αα္αု αူαααΏαီး α‘ေαΎαာα္းαα္းα်ားα
ြာαွိαα့္α‘αα္ ααာααα္αα္းα်α္ αုိα္αာααα်ား၏ α‘ားαα္းα်α္α်ားαα္αα္း αα
ိα္ααိုα္းαါαα္ေααါαα္။
ေα
ာα့္αΎαα့္ေα့αာေαးα‘αြဲαα်ားα αိုα္αုိα္းαြα္αα္းαႈ ေαααေαွ်ာα္αြα္αွိေαာ α
α
္αα္α‘ုα္α်ဳα္ေαး၏ αါαα္αα္αα္αႈႏွα့္ ααာααα္းα်α္αိαိုα္αိုαြα္းေα
αႈα်ားေαΎαာα့္ αူαားႏွα့္ αα္αα္းα်α္αုိα္αာ αုα္α်α
αိα္ααီးαားαိα့္αα္αု ααိေαးαားαα္။
ေα
ာα့္αΎαα့္ေα့αာေαးα‘αြဲαα်ားα αα္αα္၍ α‘ိုα္α‘α္α‘ို (ILO) ၏ ααα္း αုα္ျαα္α်α္α်ားα‘αိုα္း αိုးαားαΏαီး αိုးαα္αြံααΏαိဳးေαးေαါα္းα
α₯္ေα‘ာα္αွိ ျαα္αာႏိုα္αံααွα္းαွိ α
ီαံαိα္းα်ားαွ αα္αွိα‘αုα္ααား αေαာα္းေα်ာ္αွာ α‘αေαΎαးေαြα‘αα္းαα္ (αိုαααုα္) αံုးαေαးျαα္းααွိαဲ α‘αα္းα‘αΎαα္αုိα္းေα
ျαα္းαံေααေαΎαာα္း ေαာ္ျααားαα္။
αα္αေαာ္α‘α
ိုးααα္ αα္αေαာαြα္ α‘ေααိαα္ေαααာ 4.83 αီα်ံαို α
αၤာαူαα္α်ားαိုα ααားααα္αα္းαα္းα်ားျαα့္ ေαႊαေျαာα္းα‘α္ႏွံαဲ့ေαΎαာα္း α‘α္α္αိုα္α‘α္αာ ေααွα္αα္αွ α
ြα္α
ြဲαဲ့αΏαီး αံုαွα္ααုα္ေαာ ေαြαဲαွα္αႈႏႈα္းαားα်ားαို α‘αံုးျαဳ၍ αူαု၏ ေαြα
ာαα္းα်ားαွ ေαြα်ားαို α‘αြဲαံုးα
ားျαဳေαေαΎαာα္းαα္း αα္αံα
ြα္α
ြဲαိုα္αα္။
α‘ေααိαα္ႏွα့္ ျαα္αာα‘αΎαား αα္းαာαႈ ေα်ာ့αါးαာျαα္းαို ααုα္ႏိုα္αံα αိα္αα္αα ြာ ေα ာα့္αΎαα့္-Larry Jaggan
αα္αေαာ္α‘α
ိုးαႏွα့္ ေα
့α
α္ေαြးေႏြးαα္ αူαါαေျαာα္းαဲαႈα်ားαို α‘ေααိαα္ႏိုα္αံα ေαΎαျαာαΏαီးေαာα္ ျαα
္ေαααာႏိုα္αြα္αွိေαာ ျαα္αာႏွα့္ α‘ေααိαα္α‘αာαါα္ αα္αံေαး αိα
α₯αα္α်ားႏွα့္ αα္αα္၍ ααုα္-ျαα္αာ ႏွα
္ႏိုα္αံαΎαားαα္α
α္ျαႆαာျαα
္αြားαΏαီးαာα
α‘α်ိα္αြα္ααုα္ႏိုα္αံα‘αြα္ α
ိုးαိα္αူαα္αႈ α်ား αα္αα့္ျαα
္ေααေα
αဲ့αα္။
αြα္αဲ့ေαာ αီαα္းαါα္α်ားα‘αြα္း ႏွα
္ႏိုα္αံα‘αΎαား αံααα္ေαးαာαိုα္αာ α‘ေαးေαα ေαာα္αြα္αႈα္αွားαႈα်ား αွိαဲ့αΏαီး αီα်α္းα ၎၏α‘ေαွαေαာα္α‘ာαွα‘ိα္αီးျαα္းႏိုα္αံႏွα့္ αα္αα္၍ ျαα
္ေαာα့္ျαα
္αဲ ေααα္ျαα
္αα္αႈαို αုα္ျαα္αဲ့ျαα္းျαα
္αα္။ ႏွα
္ႏိုα္αံαΎαား αα္α
α္ေαα ααΏαိα္ααα္αႈေαΎαာα့္ αΎααုα္ααုα္αိုα္းα αုαα‘αα္ေαါα္းαံုးေαာα္းαွ် αြα္ေျαးαဲ့αΎαျαα္းႏွα့္ ေαααြα္း ျαα္αြα္းα
α
္ျαα္αα္ျαα
္αြားαာႏိုα္ေαΎαာα္း α
ိုးαိα္αူαα္ αႈα်ားα αီα်α္းαို ααိေαးαα္αွα္ααိုα္ျαα္းαα္း ျαα
္αα္။
αα္αေαာ္α‘α
ိုးαα‘ေαααြα္ ျαα္းαα္ေαာ α
ီးαြားေαးႏွα့္ ααာေαးαိုုα္αာ αိα္αိုα α‘ေαးαူαႈα်ား α်αွα္αားေαာα‘ေααိαα္ႏိုα္αံႏွα့္ αိုαိုαီးα
α္ေαာ αα္αံေαးα်ားαိုးαα္ ျαα
္ေααေα
αα္ αႏα΅αွိေαΎαာα္း ျαα္αာα‘α
ိုးαα αုα္ေαာ္αဲ့αΏαီးေαာα္ ααုα္αာαα္αွိ αုαၢိဳα္α်ား၏ α
ိုးαိα္αူαα္αႈα်ားျαα
္ေαααဲ့ျαα္းျαα
္αα္။
၎αိုα၏αိုα္αΏαဲေαာ αူααα္αံေαးαို ျαα္αα္ααွိαα္ ျαα္αာα‘α
ိုးα၏ ααိဳးαα္းαႈαို αီα်α္းα αα္αံαဲ့αΏαီး ႏွα
္ႏိုα္αံαα္αံေαးαြα္ ααီးαားေαာ ျαႆαာαα
္αα္ααုα္αဲ α‘ေαးα‘αြဲαိα
α₯αα
္αုαာျαα
္ေαΎαာα္း αα္ေαျααိုαံုααα္αု α်α္းαိုα္ααၠαိုα္αွ ျαα္αာ့ α‘ေαးαα½ြα္းα်α္αူ α₯ီးαα္းαα္း α ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
αΏαီးαဲ့ေαာ αီαα္းαါα္α αူαα္ျαα္αα္αူαα္း α‘ေျαα
ိုα္ႏိုα္αံαိုα္ျαα္αα္ αုα္αံαိုα္း αွ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαွααိုα္းαြα္ ေαာα္αွိေαေαာ ααုα္ႏိုα္αံαားα်ားα‘ားαံုး α‘ျαα္αံုးျαα္αာαΎα αα္ ααုα္α‘α
ိုးα၏ ေαΎαျαာα်α္αိုαုα္αႊα့္αြားαဲ့αα္။ αΎααုα္αα ျαα္αာα
α
္αα္ႏွα့္ αိုးαα္αα
α
္αα္α်ားαΎαား ျαα
္αြားαဲ့ေαာ ααိααα‘α‘αြα္း ၎αα္α
α္αြα္ ေααိုα္ေαာ ααုα္ႏိုα္αံαားα်ား ααံဳေαြααဲ့αေαာ αိα
α₯αα္α်ား၏ ေαာα္αα္αြဲα‘ျαα
္ αုα္ျαα္αဲ့ျαα္း ျαα
္αα္။
ααα္α‘αα္α αုα္ျαα္ေαာ ααα္းαα
္αα္αြα္ ααုα္ႏိုα္αံျαားေαးαα္ααီးαာαα ျαα္αာႏိုα္αံα‘ေαွαေျαာα္αိုα္းααုα္αα္α
α္αြα္ αိုးαα္αα
α
္αα္ႏွα့္ ျαα
္αြားαဲ့ေαာ ααိααα‘αα္ αα္းေαααြα္ ေααိုα္ေαာ ααုα္ႏိုα္αံαားα်ား၏ α‘αြα့္α‘ေαးႏွα့္ α‘α်ိဳးα
ီးαြားα်ားαို αိαိုα္ ေα
αဲ့ေαΎαာα္းႏွα့္ ျαα္αာα‘α
ိုးαα‘ေαျαα့္ α‘αားαူα‘ျαα
္α‘α်α္α်ိဳး αα္αံαျαα
္αြားေα
αα္ ααိαားαα္αိုေαΎαာα္း ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
ျαα္αာα‘α
ိုးαα ၎ေαααွာ ျαα္αα္αΏαိα္းα်α္းေααΏαီျαα
္αΏαီး ααုα္ႏိုα္αံαြα္းαိုα αြα္ေျαးαြားေαာαုαα‘αα္α‘α်ားα
ုαွာαα္း ျαα္αα္αα္ေαာα္αာαΎααΏαီျαα
္ေαΎαာα္း α‘αိုα္ α‘αာေျαာαΎαားα်α္αွိαα္။ αိုααာαြα္ ααα္αα္α
α္၌ αုαα‘αα္ေαါα္း ေαာα္ႏွα့္α်ီ၍ α်α္αွိ ေαေαးαΏαီး ၎αိုααွာ αိုးαα္αေαααွ αြα္ေျαးαြားαူα်ား ααုα္ေαΎαာα္း αα္းαα္α
α္αြα္ ေααိုα္αူα်ား၏ ေျαာαΎαားα်α္α‘α αိαွိααα္။
αα္α
α္ေαααေαွ်ာα္ေααိုα္αူα်ားαα္ ျαα္αာα
α
္αα္ႏွα့္ α‘α္α‘ားααီးαားေαာ αα်α္ႏွα့္ α αူα်ိဳးα
ု α
α
္αα္α်ားα‘αΎαား αုိα္αြဲα်ားျαα္αα္ျαα
္αြားαα္αို α
ိုးαိα္αေαာေαΎαာα့္ ααုα္ႏိုα္αံαြα္းαိုα αြα္ေျαးαΎαျαα္းျαα
္αα္αု ၎ေαααွ α‘ိႏα΅ိααုα္αα္α်ား၏ α
αားα‘α αိαွိααα္။
α‘ႏွα
္αααΎαာ α‘αα
္α‘αα္αα္α
ဲေαးαေαာαူαီα်α္α်ား α်α္ျαားαာ αိုα္αြဲα်ား ျαα္αα္ျαα
္αြားαα္αို αူαိုα္းα α
ိုးαိα္ေαΎαာα္αြံေααΎααα္αု ααုα္αα္α
α္ αူαီαွ αα်α္ ေα်ာα္းαားαα
္ေαာα္α ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
ααုαα္αေαာα‘ေαျαα့္ ျαα္αာ့αα္αေαာ္αα္ α‘αα
္α‘αα္αα္α
ဲαားေαာ αူα်ိဳးα
ု α
α
္αα္α်ားႏွα့္ αိုα္αိုα္αα့္αံု ααေαΎαာα္း၊ αိုααာαြα္ αာαα့္ႏွα
္ေαြးေαာα္αြဲααိုα္αီ ၎α
α
္αα္α်ားαို αα္αα္ျαဳα္αိα္းαΏαီး ျαα္αာ့αα္αေαာ္၏ αိα္းα်ဳα္αႈေα‘ာα္αြα္ αα္ျαား ေα
ာα့္αα္αြဲαα်ားα‘ျαα
္ αြဲαα
α္းαားαွိαα့္ α‘α
ီα‘α
α₯္αွာαူ αံαααွိα
αာααိုေαΎαာα္း α₯ီးαα္းαα္း ααα္αα္ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
ααုႏွα
္ေα
ာေα
ာαိုα္းα αα္αေαာ္ေαါα္းေαာα္α်ားαα္ αα္αα္αိုα္ αူα်ိဳးα
ု α
α
္αα္ α်ား (α‘αူးαျαα့္ “α” ေαα) ႏွα့္ αွိႏိႈα္းေαြးေႏြးαα္ αααααုႏွα
္α αာαူးαွ αα္αိုα္းျαα္းαံα ေαာ αα္ααီးα်ဳα္ႏွα့္ ေαာα္αွα္းေαးα‘ααီးα‘αဲေαာα္း αိုα္α်ဳα္ααီးαα္αြα္ααံ α‘αူα‘αီ ေαာα္းαံαဲ့αΎααα္။
αိုα္α်ဳα္ααီးαα္αြα္ααα္ αြα္αဲ့ေαာ α‘ႏွα
္αααα္αα α
αα္αဲ့ေαာ α‘αα
္α‘αα္αα္α
ဲေαး αေαာαူαီα်α္α်ားαို α
ီα
α₯္ααိဳးαα္းαဲ့αူျαα
္αΏαီး၊ ααုαုိα္ αိုα္းαα္းαားαα္αα္αိုα္ ေαါα္းေαာα္α်ား၏ αံုαΎαα္αႈαို ααွိေααဲျαα
္αα္αု αူαααα္။ ၎α αα္αွိα‘α
ိုးα၏ α‘αူα‘αီေαာα္းαံαႈαို αα္αံαဲ့αΏαီး ေαာα္αဲαြα္ α‘α်α₯္းα်αံေααေαာ ေαာα္αွα္းေαး α‘αာαွိေαာα္း ααααα္ααို αႊα္ေαးαα္ ျαα္αα္ေαာα္းαိုαဲ့αα္။
α‘α
ိုးαα αα္းေαာα္းαိုαႈαို ျαα္းαα္αဲ့αΏαီး αα္α
α္ေαααေαွ်ာα္αွိ αα်α္၊ αိုးαα္α ႏွα့္ α αိုα္းαα္းαားေαါα္းေαာα္α်ားႏွα့္ αα္းႏီွးေαာαα္αံေαးαွိαα့္ ααုα္ႏိုα္αံαို αွα့္၍ α‘αူα‘αီေαာα္းαံαဲ့αα္။
ααုα္ႏိုα္αံαα္ ျαα္αာေαါα္းေαာα္α်ားေαΎαာα့္ α
ိα္α‘ေႏွာα္α‘αွα္ျαα
္αံုααΏαီး၊ α‘αူα‘αီေαးαα္ αံုαိုα္းေααဲ့αα္။
ααုαα္αွိ α‘ေျαα‘ေαα‘α ႏွα
္ႏိုα္αံαΎαားαဲαြα္ αိαာαα္αွားေαာ αေαာαြဲαြဲαႈ α်ားαွိေαေαΎαာα္း α်ားα
ြာေαααြα္αာαဲ့αΏαီး ေαααြα္း α‘ေαာαα်α္ α‘ေαးαူေαာα္αြα္ααα့္ αိα
α₯α်ားαα္းျαα
္ေααα္။ αα္αα့္αα္းαα္းျαα့္ αိုα္αြα္ေျααွα္းေα
αာαူ ႏိုα္αံααာα αα္αေαာ္α‘α
ိုးαα‘ား α
α
္αွα္ေαာ ႏိုα္αံေαးေျαာα္းαဲαႈα်ား ျαဳαုα္αα္ αြα္းα‘ားေαးαα္αာ ျαα
္αα္။
ααုαဲ့αိုα αေαာαားαြဲαြဲαႈα်ား ααီးαြားαာျαα္းαα္ α‘αα
္α‘αα္αα္α
ဲαားေαာ αူα်ိဳးα
ုα
α
္αα္α်ားαα္αွိαာ αα္α
α္ေααα်ားα‘ေαααြα္ αα္αွားαိαာေαာ α‘α်ိဳး αα္ေαာα္αႈα်ား ျαα
္ေααေα
αα္ျαα
္αα္။ ၎αူα်ိဳးα
ုα‘ုα္α
ုα်ားαα္ ααုα္α‘ာαာαိုα္ α်ားႏွα့္ α‘α
α₯္α‘αာα‘α αီးα
α္ေαာ αα္αံေαးα်ားαွိေααΏαီး α
ီးαြားေαးαုိα္αာ၊ αα₯္ေα်းαႈ αိုα္αာααα်ားα
ြာαြα္ ααုα္ႏိုα္αံႏွα့္ αိုαိုαα္ႏြα္α်α္αွိေαΎαာα္း ေαြααွိαေααα္။
ေαာα္ႏွα့္α်ီေαာ ααုα္αုα္αα္းαွα္α်ားႏွα့္ ααုα္α‘αုα္ααားα်ားαα္ α‘αုα္ α‘αိုα္ႏွα့္ α
ီးαြားေαးα‘αြα့္α‘αα္းα်ားα‘αိုααွာ αွα္းျαα္αα္ေျαာα္αိုα္းαိုα ေျαာα္းေαႊααဲ့αΎααα္ αွာ αα္α
ုႏွα
္αα
္αု ေα်ာ္αဲ့αΏαီျαα
္αα္။ α်ားα
ြာေαာ αူα်ိဳးα
ုေαါα္းေαာα္α်ားαα္ ααုα္ေαးαံုα်ားαြα္ αံαူေα့αွိαΏαီး ၎αိုα၏ αားααီးα်ားαα္αα္း ααုα္ႏိုα္αံေα်ာα္းα်ား αြα္ ααာαα္αΎαားα်α္αွိαα္။ ααုα္αာαာα
αားႏွα့္ααုα္ေαြေαΎαးαα္ αိုးαα္αႏွα့္ α ေααααြα္αြα္ α်ံαႏွံαα်α္αွိαΏαီး αွα္းျαα္αα္ေျαာα္αိုα္းαα္ αူαα္ျαα္αα္၏ αိုးα်ဲααြα္αα
္ αα
္αုျαα
္ေαေαΎαာα္း ေααα္αံုးαα္αႈα်ားαα္ αြα္ေααေααα္။
αα္αိုααိုေα
α ႏွα့္ αိုးαα္αα်ားαα္ ααုα္α်ိဳးႏြα္αα္αူα်ိဳးα
ုα်ားျαα
္αΎααΏαီး αီα်α္း α‘α
ိုးαα‘ေαျαα့္ ααုα္ျαα္αာ αα္αံေαးαα္αိုး၏ αူαααာααα္းျαα
္αို αိေαာα္α
ြာ αံုးαα္ ေααိα့္αα္။
ααုα‘αါ “ αီα်α္း” αα္ α‘ေαွαေαာα္α‘ာαွαြα္ ၎၏ ααာα်ဴαာαိα္αα္α‘ျαα
္ αα္αα္αဲ့ေαာ ျαα္αာα‘α
ိုးα၏ ေααွα္αα
α₯ာေα
ာα့္αိαႈα‘ေαααြα္ α
ုိးαိα္αူαα္α်α္αွိေααα္။ ααုα
αα္ေαေαာ α‘ေααိαα္-ျαα္αာ αα္αံေαးαံုα
ံαα
္α ααုα္ေαါα္းေαာα္α်ားαို αိα္αα္ααြားေα
αဲ့αα္။ α‘ေααိαα္၏ ေα
့α
α္ေαြးေႏြးေαးαိုα္αာ αူαါαα်ားႏွα့္ ၎၏αႊα္းαိုးαႈ ျαα့္αα္αာေαျαα္းαို ααုα္ႏိုα္αံα αံααျαα့္ ေα
ာα့္αΎαα့္ေααဲျαα
္αα္။
ααုα္ႏိုα္αံαα္ ျαα္αာႏိုα္αံαြα္းαွိ ၎αိုα၏ α‘αြα့္α‘αα္းα်ားαို α
ိα္ေαααာေαာ αိα
α₯ αα္α်ားα‘ား αႏွα
္αΏαိဳαေαာ္αα္း αိαိ၏ ေαΎαာα္αြံေαာαေαာα္αႈαို αိα္းα်ဳα္αံုးαြα္ αံုαျαα္αိα့္αα္αု αΏαိαိα္αွ ျαα္αာα‘ေαးαα½ြα္းα်α္αူ α်α္α
αα္αα္αα္α္α ေျαာαΎαား αိုα္αα္။
αα္αေαာαြα္ αီα်α္းαα္ ႏွα
္α₯ီးႏွα
္αα္ αα္αံေαးααα္αΏαိα္αႈα‘ေαα α
ိုးαိα္αူαα္ေααα္။ “αα½ြα္ေαာ္αိုαα αိα္ေαြα
α
္ေαြααုα္αါαူး။ α₯ααာ- αိုα္းႏိုα္αံαိုေαါ့α်ာ။ αα½ြα္ေαာ္αိုαα₯ီးαα္αα္း αααွ် α
ားαွာαဲ၊ αူαိုαေαာα္αာαα္αα္း αααွ်α
ားαွာαဲ” αု α‘αα္αေαာ္αိုαူ ααုα္α‘α
ိုးα α‘αာαွိαα
္α₯ီးα α‘ိုα္αီα‘α္α
္αိုα ေျαာαΎαားαဲ့αα္။
αα္αံေαးα‘αြα္ααူေျαာα္းαဲαြားႏိုα္αα္αု ααုα္αံααα္α်ားα ေျαာαΎαား ေαာ္αα္း α‘α်ိα္αေαြးαα္αူαိုေαာ α‘ေျαα‘ေααိုα αေαာα္ႏိုα္ေαးေαΎαာα္း α₯ီးαα္းေαာα္α αံုးαα္αα္။ ျαα္αာα‘α
ိုးααα္ ααုα္ႏိုα္αံα‘ေαα α
ီးαြားေαးα‘α α‘αြα္α‘αα္းαွီαိုα‘ားαား ေααေαးေαာေαΎαာα့္ αီα်α္းα‘ား ααာα်ဴαာαိα္αα္α‘ျαα
္αွ α
ြα္ααα္ႏိုα္ေαးαွာ ααြα္αူ αွေα။
ααα္ႏွα
္α ႏိုα္αံျαားαα္းႏွီးျαွဳα္ႏွံαႈα်ား၏ αα%ေα်ာ္αွာ ααုα္ႏုိα္αံαွျαα
္αα္။ α‘ေαာα္ႏုိα္αံα်ား၏ αိα္αိုαα‘ေαးαူαႈα်ား α်αွα္αားαဲျαα
္၍ α‘ေααိαα္ႏွα့္ ေα
့α
α္αွိႏိႈα္းαႈ α်ား α
αα္ေαေαာ္αα္း α‘α်ိα္αိုα‘αြα္း ေျαာα္းαဲαႈα်ား αျαα
္αာႏိုα္ေαးေα။ αိα္αိုααႈ α်ားαα္ αα္αွိα‘α
ိုးαႏွα့္α‘αူ αိုαိုαာα်α္းαါးαီးα
αာα်ားျαα
္ေααေα
αဲ့ေααΏαီျαα
္αα္။
α‘ေαးαူαိα္αိုααႈα်ားαα္ ျαα္αာႏိုα္αံα‘ား αိα‘ာေးαးေαာ ႏိုα္αံေαးαα္αα္α်ား ျαα
္αΏαီး ααားαွ်ααႈααွိေαΎαာα္း ျαα္αာαα္ααီးα်ဳα္α αုααααၢαီαာαံαြα္ αα္ျααဲ့αΏαီး ျαα
္αα္။
α‘ေααိαα္ႏွα့္ ေαြααံုေαြးေႏြးαိုေαာ ျαα္αာႏုိα္αံ၏ α‘αိုျαဳα်α္αွာ αα္αွိα‘α
ိုးα၏ αိုαားα်α္ျαα
္ေαာ αိα္αိုαα‘ေαးαူαႈα်ား αα္αွားေαး၊ ႏိုα္αံααာαွ αူαားα်α္းα
ာαာ ေαာα္αားေαာ αြံααΏαိဳးေαးα‘αူα‘αီα်ားααွိေαးႏွα့္ ႏိုα္αံျαားαα္းႏွီးျαွဳα္ႏွံαႈα်ားαို αြဲေαာα္ႏိုα္ ေαးα
ေαာ α‘α်α္α်ားေαααြα္ α‘ေျααံαα္ αြα္ေαααာျαα္းျαα
္αα္။
ျαα္αာα‘α
ိုးααα္ ααုα္ႏိုα္αံαα
္αုαα္းα‘ေαααြα္ αွီαိုေααျαα္းα‘ား α
ိုးαြံααာαΏαီး ααုα္၏ αႊα္းαိုးαာαႈαို α်ိα္αြα္αွ်ာαိα္းαα့္α‘ေαျαα့္ α‘ေααိαα္၊ α‘ာαီαံႏိုα္αံα်ားႏွα့္ α‘ိႏα΅ိααိုα αα္αံေαးေαာα္းα်ား αူေαာα္αα္αိုαားျαα္းαα္းျαα
္αα္။ ααုα‘α်ိα္αြα္ ααုα္ႏွα့္αα္αြα္αားေαာα်α္ααိဳးαို ျαα္αိα့္αα္ααုα္αါαု α₯ီးαα္းαα္းα αα္α
ား ေျαာαိုαိုα္αα္။
α‘ေααိαα္ႏွα့္ ျαα္αာα‘αΎαား αα္αံေαးαα
္α်ားျαα
္αြα္းαာျαα္းαို ααုα္ႏိုα္αံα ေαာαααီးα
ြာေα
ာα့္αΎαα့္α်α္αွိαα္။ ααုα္ႏိုα္αံ၏ ျαα္αာα‘ေαα α
ီးαြားေαးαုα္αြα္ေαး α
α
္ေαးαိုα္αာ ααα်ားαြα္ α်α္ျαα္αα
ြာαα္αα္ေααႈα်ားα αα္αေαာ္ေαါα္းေαာα္ α်ားα‘ား α‘αာα
ီးα‘ေျαα‘ေααို αα္αီးေαးαဲ့ျαα္းျαα
္αα္။ ျαα္αာα‘α
ိုးαα‘ေαျαα့္ α‘ေαွ်ာ့ေαး ေα
့α
α္αႈα်ားျαα့္ αα္αွ်ααီးαα္ႏိုα္αα္αα္း αိုαα္αို ေα
ာα့္αΎαα့္αြားααါαိα့္αα္။
αα္αေαာ္ႏွα့္ေα ့α α္αွိႏႈိα္းαα့္ α‘ေααိαα္α‘ေαျαα့္ ျαα္αာျαα္αြα္းαွ αြဲျαားျαားαားαႈα်ားαို αျαα ္αေααားαα္αေαာေαါα္ααα္....(Nehginpao Kipgen)ေαးαα္။
αα္αေαာ္ႏွα့္ေα
့α
α္αွိႏႈိα္းαα့္ α‘ေααိαα္α‘ေαျαα့္ ျαα္αာျαα္αြα္းαွ αြဲျαားျαားαားαႈα်ားαို αျαα
္αေααားαα္αေαာေαါα္ααα္....(Nehginpao Kipgen)ေαးαα္။
ျαα္αာႏုိα္αံαα္αေαာ္α‘α
ုိးαႏွα့္ ႏွα
္ ႏုိα္αံαα္αံေαးα‘αΎαားαြα္αွိαဲ့ေαာ αα္းαာαႈα်ားαုိ α‘ေααိαα္αααΌα αားαα္αူα
ိα္α‘ုိαားαားα‘ုα္α်ဳα္ေαး α‘αြဲαα ေαွ်ာ့α်αα္ααိဳးαα္းေαျαα္း αα္ ႏုိα္αံေαးαြံααΏαိဳးαုိးαα္αႈα်ားαွိ ေααα္αုိ ေαာ္α်ဴးαာေαာα္αါαα္။ α
α္αα္αာα αα αα္αααူး ေαာα္ αΏαိဳααွိ αုααααၢαာαα်ဳα္αြα္ α‘ေααိαα္ႏုိα္αံျαားေαးαα္ααီး αီαာ αီααα္αα္α αူ
αါαႏွα
္αα္ျαα့္ αα္ αံαြားαα္αုαုα္ေαာ္ေျαာαုိαα္။ ]α‘ေααိαα္α‘α
ိုးααα္ ျαα္αာႏုိα္αံ ႏွα့္ ေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္းαႈα်ားျαဳαုα္αα္ျαα
္ ααုိ α
ီးαြားေαးαိα္αုိααႈαုိαα္း αα္αα္α်α့္αုံးαြားαα္} αု αα
α₯αီαာαီααα္αα္αေျαာαα္။ ၎α္းαα္ ααု αααα αုႏွα
္αα္းαိုα္း α‘ေααိαα္ႏုိα္αံျαားေαးαα္ααီးαα
္α₯ီး α‘ျαα
္ α‘ာαွေαααုိα ααααုံးααီး α
α₯္αြားေαာα္αဲ့α
α₯္α ေျαာαုိαဲ့ေαာ ျαα္αာ့α‘ေαးαုံးαα္α်α္αုိ ျαα္αα္ ေျαာαုိျαα္းျαα
္αα္။
ααု αီαာαီααα္αα္၏ ေαΎααာα်α္αα္ α‘ေααိαα္ ျαα္ေαာα္α
ု၏ ျαα္αာႏုိα္αံ α‘ေαα αားαွိေαာ ေαααα
ီαα္αုိααွိαα္ αူေαာ α‘α်α္αုိ αα
္ααα»ာαုံးα ေα
ာα့္αΎαα့္ေα αα့္α‘α်ိα္ααααြα္ αြα္ေαααာ ျαα္းျαα
္αα္။ α‘ေααိαα္α‘α
ုိးα၏ αိုးαာαာ αွ်αΎαာျαα့္ေαာ ေαααα
ီαီα်ဴးαွာ ေαွ်ာ္αα့္ααားေαာ αုံα
ံα်ဳိးျαα
္ ေααα္။ α‘ုိαားαားα‘ုα္α်ဳα္ေαးα‘αြဲα αα္ ႏုိα္αံααာ၏ေαါα္းα
α္းα်α₯္း αα္αႈααါαα္αဲ αိαိαα
္ႏုိα္αံαα္း ျαα္αာႏုိα္αံ α‘ေαααုိα္αုိα္αိေαြααာ ေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္းαႈα်ားျαဳαုα္ ျαα္းαုိα ααုα္ α
ီးαြားေαး αိα္αုိαα‘ေαး αူျαα္း ျαဳαုα္αါαα‘ α်ိဳးαα္ ေαာα္αႈααွိႏုိα္ αူေαာα‘α်α္αို αားαα္αေαာ ေαါα္αα္။
α‘ျαားေαာႏုိα္αံေαးαြံααΏαိဳးαုိးαα္ αႈαα
္αα္αွိေαးαα္။ αα္းαွာ ျαα္αာႏုိα္αံျαားေαးαα္ααီး α₯ီးαာα္ αα္းα‘ား α
α္αα္αာ αα αα္ေααα α αါαွα္αα္αီα
ီαုိαုိ αြားေαာα္αα္ αα္αြα့္ျαဳαုိα္ျαα္းျαα
္αα္။ αα္αα္α်ိα္ αα αာαီαိαိေαးαα္။ α€αုိααြα့္ျαဳျαα္းαα္ αααα ျαα့္ႏွα
္ αα
αΏαီး ျαα္αာႏုိα္αံαုိ α
ီးαြားေαးαိα္ αုိααႈα်ားျαဳαုα္αα့္ ႏွα
္α်ားα‘αြα္း ααααုံးျαα
္αα္။ αိα္αုိαေαးαူαါα α‘α ျαα္αာႏုိα္αံαွ αα္αေαာ္αုိα္α်ဳα္ ααီးα်ားႏွα့္ αိα္αα္းေαါα္းေαာα္α်ား αα္ ႏုိα္αံααာေαြααုံαြဲα်ားαα္ ေαာα္ျαα္းαွαြဲ၍ α‘ေααိαα္ျαα္ ေαာα္α
ုαြα္းαα္αα္αြားαာαြα့္ααွိ ေα။ αααααုႏွα
္ ျαα္αာျαα္αြα္ ေျαာα္ေαးႏွα့္ αီαိုαေαα
ီααွိေαး α‘α္α₯αေα ေα‘ာα္αြα္ α‘ေααိαα္ α‘α
ုိးα(α‘ိα္ျαဴေαာ္) α‘ေαျαα့္ ျαα္αာ ေαါα္းေαာα္α်ား αုααααၢα‘ေαြ ေαြαီαာαံαα္ေαာα္αာαြα္ ααူး ေαာα္αΏαိဳααွ αို္α္ေαါα္း αα
αုိα္α‘αြာ α‘ေαးα‘αိαြားေαာα္αြα့္ ျαဳႏုိα္ေαး α‘αြα္ ααားαα္ေαΎααာα
ာαုα္ျαα္ αα္αုိα‘α္αါαα္။
ααုααီးα
α₯္αြα္ ျαα္αာႏုိα္αံျαားေαး αα္ααီးα₯ီးαာα္αα္းαွာ αααΌαα‘ုိαား αားα‘ုα္α်ဳα္ေαးα‘αြဲααွ α‘αာαွိααီးα်ား ႏွα့္ေαြααုံαြα့္αααဲ့αဲ ျαα္αာαံαုံးαွ αα္αα္းα်ားႏွα့္αာေαြααုံαဲ့αα္။ αုိαေαာ္αα္း α₯ီးαာα္αα္းαα္ α‘ေααိαα္-α‘ာαွαိααα္ေαာα္α
ီ ႏွα့္ ျαα္αာႏုိα္αံαုိα αြα½α္္αα္ေαာαိα
α₯ျαα့္ αာေαာα္αူးေαာ αီαိα္αာ αα
α₯αာ α်α္αα္α္ႏွα့္ ေαြααုံαဲ့ααါαα္။ αα
α₯ αာα်α္αα္α္αα္ ျαα္αာႏုိα္αံႏွα့္ ေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္းαႈျαဳαုα္αα့္ αူαါααြα္ ေαααα္α်ားα
ြာ ေျαာαုိαူαα
္α₯ီးျαα
္ αα္။
αုαα‘ေαြေαြαီαာαံαြα္ αααΌα α‘ုိαားαားα‘ုα္α်ဳα္ေαးα‘αြဲα၏ αα္αာ ေα်ာ့ေα်ာα္းေαာ αα္αံေαးေαΎαာα့္ ျαα္αာαα္αေαာ္α‘α
ုိးααα္ α
α္αα္ αာα αα αα္ေαααြα္ α‘α်α₯္းαား ααααေα်ာ္αႊα္ေαးαုိα္αα္။ αႊα္ ေαးαူα်ားαဲαြα္ ႏုိα္αံေαးα‘α်α₯္းαား ααα ေα်ာ္αါαα္αα္။ α‘αုိαါ α‘α်α₯္းαားα်ားαႊα္ေαးαα္ αူေαာ ααα္းαုိ ျαα္αာ့α‘αုိα္α‘αံႏုိα္αံေαး ααားα်ားႏွα့္ αုααααၢα‘ေαြေαြ α‘αြα္းေαးαွဴးα်ဳα္ αα္αီαြα္းαုိαα ααိဳ αုိαဲ့αΎααα္။
α‘ေααိαα္ျαα္ေαာα္α
ု α‘ေαျαα့္ ျαα္αာαα္αေαာ္α‘α
ုိးαႏွα့္ ေα
့α
α္ၫွိ ႏႈိα္းαႈျαဳαုα္αα္αုိαါα α‘ေαွαေαာα္ α‘ာαွေαααα
္αုαုံးαြα္ ααူαီေαာ αုိα္းαα္းαားα်ိဳးႏြα္α
ုα‘α်ိဳးα်ိဳးαွိαα္ αူေαာ α‘α်α္αုိေαာα္းα
ြာαားαα္ αေαာေαါα္ααα္ျαα
္αα္။ αေαα ျαα္αာ^ααာ (αΎαေαာေα။αααာေ) αု ေαααုိေααΎαျαα္းαα္ αααα αုႏွα
္ αြα္α်ဳα္αုိေαာ αα္αုံα
ာα်ဳα္αွ ျαα
္ေαααာျαα္းျαα
္αα္။ α‘αွα္αြα္ ျαα္αာႏုိα္αံαုိ ααααα α္ αααာေ αု ေαααုိααα္။ αααာေ αူေαာ α
αား αုံးαα
္αုံαα္းαα္αα္ααုα္ေα။ ျαα္αာαα္αေαာ္α‘α
ုိးαα α
α
္α‘ာαာ αိα္းαΏαီးေαာα္ αားαား (αααာေ) αူ ေαာα‘αုံးα‘ႏႈα္းαုိ αΎαေαာေα αု ေျαာα္းαဲαα
္αုိα္ေαာ ေαΎαာα့္ ααααα α္ αΎαေαာေα αာαα္ျαα
္αာαα္။ α‘ေျαာα္းα‘αဲα်ား αုိα‘ေျααံαΏαီး αα္αေαာ္α‘α
ုိးαα ျαα္αာႏုိα္αံαြα္ αူα်ိဳး ααα
α်ိဳးαွိαα္αု αα္αွα္ αα္။ α‘αွα္α
α္α
α
္αွာ ျαα္αာႏုိα္αံαြα္ αြα္αα္ေαးαααီ αΏαိαိαွ်αုိαုိαီα‘ုα္ α်ဳα္ေαးαα္αα္α ααာျαα္ႏွα့္ αα္α
α္ေααα်ားαူ၍ ႏွα
္αုိα္းαွိαဲ့αα္။ ααာျαα္αူαα္αွာ ααာαူα်ိဳးα်ားααီး α
ုိးαα္။ αα္α
α္ေααα်ားαွာ αုိα္းαα္း αားα်ိဳးႏြα္α
ုα်ားေααုိα္αα္။
ျαα္αာႏုိα္αံαα္ α‘ေαွαေαာα္α‘ာ αွေαααြα္ αα္αα္αိုα္αုα္αα္αႈαာ ααΎαာαွα္α
ြာျαα
္ေααေααα့္ ႏုိα္αံျαα
္ αα္။ αα္αေαာ္α‘α
ုိးαα αα္αα္ αိုα္α‘αြဲα αα αြဲαေα်ာ္ႏွα့္ α‘αα
္α‘αα္ αα္α
ဲေαးα
ာα်ဳα္α်ားα်ဳα္αုိαα္αိα္းαြα္း αဲ့ေαာ္αα္း α‘α်ိဳααွာ α‘ိႏα΅ိαႏွα့္ αုိα္းαα္α
α္ေαααုိααြα္ ေျααုα္αူ αာαႈα္αွားေααဲျαα
္αα္။
α‘αုိαါαα္αα္αိုα္αα္αြဲαα်ားαွာ α‘αΎαα္းαα္ααားα်ားαုα္ααုိ၊ αြဲαြα္ေαးααားα်ားαα္းααုα္αΎα αါ။ αူαုိαα αα္ααα္α‘α
ုိးααα္ αα္αြα္ αုိα္αုိα္α‘ုα္α်ဳα္αြα့္ ααွိေα
ေαးα‘αြα္ေαာα္းαုိေααΎαျαα္းျαα
္၏။ ျαα္αာႏုိα္αံαြα္း ျαα
္ေααေαေαာ ααိααα‘α်ားαွာ ႏုိα္αံေαးαα္αα္ αုα္။ αုိα္းαα္းαားα‘ေαးαိα
α₯α်ား αα္းαါαα္αα္။ αုိαေαΎαာα့္ αီαုိαေα α
ီေαာ္ေαာα္ေαးαα္αα္ျαα့္ αုိα္း αα္းαားα်ား၏ αုံαΎαα္αႈႏွα့္ α်α
္αΎαα္ αα္းႏွီးαႈαို ေαာ္ေαာα္ႏုိα္αြα္ααွိေα။
α‘ေααိαα္α‘α
ုိးαႏွα့္ ႏုိα္αံααာ α‘αုိα္းα‘αုိα္းα‘ေαျαα့္ ျαα္αာႏုိα္αံ αြα္းααိααα‘α်ား၏ αေαာααာαႏွα့္ αွဳα္ေαြးαႈα်ားαုိ αားαα္αေαာ ေαါα္αα္αုိα‘α္αα္။ αα္αေαာ္α‘α
ိုး ααြα္ αုိα္းαα္းαားα်ားႏွα့္αα္αα္ αိုα္αα္αြဲαα်ားαုိ α‘α္α‘ားαုံးαိႏွိα္α်ဳα္ ျαα္ႏုိα္αα့္ αါαါႏွα့္ α
α
္αα္α‘α္ α‘ားေαးαိα္းေα်ာ္αွိαα့္ α
α
္αα္αွိ ေαာ္αα္း αုိα္းαα္းαားα်ား၏ ျαα္းျαေαာ αႏα΅αိုαူ α‘α္α‘ားျαα့္αိႏွိα္ ၍ααα္ααုα္ေα။ ααိααα‘αိုα၏ αα
္ ျαα
္ႏွα့္ α‘ေαΎαာα္းα‘αα္းα်ားαုိ α‘ေα α‘α်ာ αုα္ေαာ္αွα္းαα္းαα္αာαုိα‘α္ αါαα္။
αα္αွိα‘ေαာα္α‘αα္ေαာ္ေααΎα ေαာ αီαို္αေαα
ီαႈα္αွားαႈαြα္ ααူαီ ေαာ α‘ေαα‘αားႏွα
္α်ိဳးαွိαα္ αုိေαြαααα္။ αα
္αα္αြα္ ျαα္αာαူ α်ိဳးα‘α်ားα
ုα αီαုိαေαα
ီα
αα
္α်α့္αုံး ေαာα‘α
ုိးααα
္αα္ေαααြα္αုံαွ်ျαα့္ ေα်αα္ႏုိα္αြα္αွိေαာ္αα္း αုိα္းαα္း αားα်ားαွာေα်αα္ႏုိα္αα္ααုα္ေα။ αူαိုα၏ α‘ေျααံႏုိα္αံေαး α‘αြα့္α‘ေαး ႏွα့္ ααိုα္αြα့္α်ားα‘αြα္ αα္αα္ ေαာα္းαုိေααΎααα္αာျαα
္αα္။
α‘ေααိαα္αααΌαα‘ုိαားαားα‘ုα္ α်ဳα္ေαးα‘αြဲαα‘ေαျαα့္ ျαα္αာαα္α ေαာ္α‘α
ုိးαα‘ေαα ေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္းေαး ေαာ αိα္αုိαα‘ေαးαူေαး αူαါαႏွα
္αα္ α်α့္αုံးαΏαီး ျαα္αာ့ႏုိα္αံေαးααိααα‘ αွ αြα္ေျαာα္ေαးα‘αြα္ αွα္αα္ေαာ αုα္αα္ျαα
္αα္။ αုိαျαα္α‘ေααိαα္ α‘α
ုိးαα‘ေαျαα့္ α‘α်ိဳးαားαီαုိαေαα
ီ α‘αြဲαα်ဳα္ေαါα္းေαာα္၊ ႏုိαα္αΏαိα္းα်α္း ေαးαုαွα္ ေααေα‘ာα္αα္းα
ုαΎαα္α‘αါ α‘αα္ ႏုိα္αံေαးα‘α်α₯္းαားα်ားေα
αႊα္αα္ αα္αေαာ္α‘α
ုိးαα‘ေαααα္ αα္αိα‘ားေααႈα်ားျαဳαုα္αα္αုိα‘α္ αα္။ ျαα္αာႏုိα္αံαြα္း αα္αာျαα္ αာαွိေαာ α‘ေျαာα္းα‘αဲα်ားαျαα
္ ေααေαးαေαြα α
ီးαြားေαးαိα္αုိααႈ αူαါαα်ားαုိ α‘ေαΎαာα္းαဲ့ ဲ့ααα္ α်α္αα့္ေα။
ααုαူαါαα‘αα
္ေαΎαာα့္ α‘ေααိαα္ α‘α
ုိးαα‘ေαျαα့္ αα
္αα္αြα္ ေα
့α
α္ ၫွိႏႈိα္းαႈα်ားျαဳαုα္ႏုိα္αα္ျαα
္ααုိ α‘ျαားαα
္αα္αြα္αα္း αီျαားαြဲ αြα္ေαေαာ α‘ုα္α
ုα်ားႏွα့္ αα္αြα္ ႏုိα္αα္ျαα
္αα္။ αုိαျαα္ေα
့α
α္ ္ၫွိႏႈိα္းေαး α‘ာα်α္αါေαΎαာα့္ α‘ေαွα ေαာα္α‘ာαွ(α‘ာαီαံ)α‘αြဲααα္ႏုိα္αံ α်ားα‘αါα‘αα္ ααုα္၊α‘ိႏα΅ိα၊ αုαွား α‘α
αွိαα့္ႏုိα္αံα်ားႏွα့္αα္း α‘αုα္ αြဲαုα္ႏုိα္αΏαီျαα
္αα္။ ααα္ αိα္αုိα α‘ေαးαူαႈαုိ αα္αα္α်α့္αုံးαα္ ျαα
္ေαာေαΎαာα့္ α‘α
α₯္ α‘αာ ααာ αိα္ααီးျαα
္ေαာ α₯ေαာαααၢႏွα့္αα္း ααα္αုံα
ံα‘αုိα္း αα္αြဲ၍α‘αုα္αုα္ ႏုိα္αα္ျαα
္αါαα္။
αုိααွ်α္ ျαα္αာα‘ေαααားαွိαα့္ α‘ေααိαα္α‘α
ိုးαေαααα
ီα‘ေျαာα္း α‘αဲαွာ ααိဳαိုααα့္αိα
α₯ျαα
္αα္။ αααΌαα‘ုိαားαားα‘ုα္α်ဳα္ေαးα‘αြဲα α‘ေαျαα့္ ျαα္αာႏုိα္αံαြα္းαွ ααိααα‘ α်ား၏ αာα
္ျαα
္αုိ ေαာα္းαြα္α
ြာαား αα္αေαာေαါα္αα္αာαုိα‘α္αα္။ ေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္းαႈαα္ αα္αေαာ္α‘α
ုိးα၊ α‘α်ိဳးαားαီαိုαေαα
ီα‘αြဲααုိαα‘αြα္ αα္αα္αျαα
္αα့္ေα။ αုိα္းαα္းαား α်ား၊ α‘αြဲαα‘α
α္းα်ားα‘ားαုံးႏွα့္ ျαဳαုα္αα့္αα္။ αုိαα‘αူေα
့α
α္ၫွိႏႈိα္း αႈαွααွိαာαα့္ ααα္၏αα
္α
ိα္αα
္ αုိα္းαα္ αုိα္းαα္းαားαူα်ိဳးα
ုα်ား ၏ αေαာαားαႏα΅α်ားျαα
္αα့္ေαΎαာα္း αါ။
α‘ေααိαα္α ျαα္αာα‘ေααα ီးαြားေαးαိα္္αိုααႈα်ားαို αα္αွားαα္ααုα္αုαို