Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle 2011
yangonchronicle 2011

၁၀.၆.၂၀၁၁

ျပည္တြင္းသတင္းမ်ား

စာေပစိစစ္ေရးပံုစံသစ္ေၾကာင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား တာဝန္ပိုလာ

ရန္ကုန္၊ ဇြန္ ၁၀။

စာေပစိစစ္ေရးႏွင့္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေရးဌာနမွ ထပ္မံျပ႒ာန္း လိုက္ေသာ စာေပစိစစ္ေရး စည္းမ်ဥ္းအသစ္ေၾကာင့္ သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားအေနျဖင့္ ယခင္ ထက္ပို၍ တာဝန္ရွိလာေၾကာင္း ျပည္တြင္းသတင္းဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွ သတင္းအယ္ဒီတာတစ္ဦးက ဆိုသည္။

“စိစစ္ေရးက ထုတ္လိုက္တဲ့ မူဝါဒအသစ္ေတြက သတင္းဂ်ာနယ္ေတြကို စည္းကမ္းခ်က္ထက္တိုးတယ္လို႔လဲ ေျပာလုိ႔မရဘူး။ ဒါေပမယ့္ အရင္က ထက္စာရင္ေတာ့ လုပ္ရ၊ ကိုင္ရတာ ပိုက်ပ္လာေတာ့မယ္” ဟုဆိုသည္။

စာေပစိစစ္ေရးမွ ထုတ္ျပန္လုိက္ေသာ မူဝါဒမ်ားအား လုိက္နာျခင္းမရွိပါက စာေပစိစစ္ေရး၏ စည္းမ်ဥ္းမူေဘာင္မ်ားအရ သင့္ေတာ္သလို အေရး ယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

စာေပစိစစ္ေရးမွ အသစ္ထုတ္ျပန္လိုက္ေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားတြင္ ဂ်ာနယ္မ်ားမွေဖာ္ျပေသာ သတင္းမ်ားအေပၚ ကာယကံရွင္မွ မွားယြင္း ေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထားျဖင့္ စာေပစိစစ္ေရးသို႔ တိုင္ၾကားပါက၊ စာေပစီစစ္ေရးမွ ခံု႐ံုးဖြဲ႕၍ စစ္ေဆးမည္ျဖစ္ကာ၊ ခံု႐ံုးဖြဲ႕စစ္ေဆးခ်ိန္တြင္ အဆို ပါ သတင္းေရးသားေသာဂ်ာနယ္မွ က်ပ္ သိန္း ၅၀အား စာေပစိစစ္ေရးသို႔ စေပၚေငြအျဖစ္ တင္သြင္းထားရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ သတင္းမွားေရးေၾကာင္း စစ္ေဆး ေတြ႕ရွိပါက၊ စေပၚေငြ က်ပ္ သိန္း ၅၀ထဲမွ ဒဏ္ေၾကးေပးေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႕တြင္သိမ္ျဖဴလမ္းရွိ ပံုႏွိပ္ႏွင့္ ထုတ္ေဝသူမ်ားအသင္းခန္းမတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သူ တစ္ ဦးက “ဂ်ာနယ္ ျပန္ထုတ္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဒဏ္ရိုက္ခံရတဲ့ ေငြေၾကးပမာဏကို စေပၚေငြ သိန္းငါးဆယ္ျပည့္ေအာင္ ျပန္ျဖည့္ေပးရမယ္” ဟု ဆိုသည္။

ယင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ စာေပစိစစ္ေရးမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက အႏုပညာသုတရသ၊ က်န္းမာေရး၊ ကေလးစာေပ၊ နည္းပညာနဲ႔ အားက စား က႑ငါးမ်ိဳးကို ေရးသားေဖာ္ျပေနေသာ ဂ်ာနယ္ႏွင့္မဂၢဇင္း ၁၇၈ ေစာင္ကို တင္-ထုတ္စနစ္မွ ထုတ္-တင္စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့ၿပီး၊ သတင္းဂ်ာနယ္၊ ႏုိင္ငံေရးမဂၢဇင္း၊ စီးပြားေရးနဲ႔ သမုိင္းဆုိင္ရာ ဂ်ာနယ္ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားမူ ယခင္ ပံုစံအတိုင္း ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

စာေပစိစစ္ေရးမွ က်င့္သံုးေနေသာ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ားသည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ တာဝန္စတင္ယူခ်ိန္မွစ၍ သတင္းမီဒီယာမ်ား အေပၚတြင္ က်င့္သံုးေနေသာ ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ေက်ာ္စြာ

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

စပါးေစ်းႏွိမ္ ဝယ္သူမ်ား အေရးယူခံရမည္

စပါးဝယ္ယူရာတြင္ ေတာင္သူမ်ားထံမွ မတရားေစ်းႏွိမ္၍ ဝယ္ယူသည့္ ဆန္စပါးပြဲစားမ်ားအား စစ္ေဆးေတြ႔ရွိပါက အေရးယူေဆာင္ရြက္ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထန္းတပင္ၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ပြဲစားမ်ားမွာ မမွန္မကန္ နည္းလမ္းျဖင့္ ေစ်းႏိွမ္ဝယ္ယူၾကေၾကာင္း၊ တင္းေတာင္းမမွန္မကန္ ခ်ိန္တြယ္ျခင္းမ်ိဳးေတြ႔ရွိပါက ၿမိဳ႕နယ္အဖြဲ႔အား သတင္း ပို႔သင့္ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔အေၾကာင္းၾကားမွသာ စိုက္ပ်ိဳးႀကီးၾကပ္မႈေကာ္မတီက စစ္ေဆးအေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေတာင္သူမ်ားစပါးေရာင္းသည့္အခါ၌ ေခါင္းရြက္ဗ်က္ထိုးပြဲစားကုန္သည္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္၍ စပါးေရာင္းၾကေၾကာင္း သိရသည္။ စပါးပြဲစား ကုန္သည္အခ်ိဳ႕မွာ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မႈေပၚမူတည္၍ အနည္းငယ္ပ်က္စီးသြားသည့္ စပါးမ်ားအေပၚ၌ အခြင့္အေရးယူ၍ မတရားေစ်းႏွိမ္ျခင္း မ်ိဳး ျပဳလုပ္ေၾကာင္းသိရသည္။

ဆန္စပါး စိုက္ပ်ိဳးေနၾကသည့္ ေတာင္သူလယ္သမား အမ်ားစုမွာ ဓာတ္ေျမၾသဇာ၊ ေပါင္းသတ္ေဆး သံုးစြဲနည္းမ်ားကို ေသခ်ာေရရာစြာ နားလည္ႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း၊ ထိုသို႔နားမလည္သည့္အတြက္ အထြက္ႏႈန္းတိုးတတ္ျခင္းမရွိပဲ ကုန္က်စရိတ္သာ ပုိသြားေၾကာင္း၊ အရည္အေသြး ေကာင္းသည့္ စပါးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္ေစရန္ ႀကိဳးစားထုတ္လုပ္ျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ စပါးေရာင္းခ်ိန္တြင္ ေစ်းမွန္ရရွိေစရန္ ေတာင္သူလယ္သမားဘက္မွ ရပ္တည္ ေပးေစလိုေၾကာင္း ထန္းတပင္ရွိ ေတာင္သူတစ္ဦးကေျပာၾကားခဲ့သည္။

လယ္ဧကနည္းပါးသည့္ ေတာင္သူမ်ားမွာ လက္ထဲ၌ အပိုဝင္ေငြမရွိေၾကာင္း၊ စပါးစစိုက္မည္ဆိုပါကလည္း အတိုးႏွင့္ပင္ စိုက္ပ်ိဳးၾကရ ေၾကာင္း၊ စပါး ေပၚခ်ိန္ေရာက္မွသာ အတိုးေပးအရင္းဆပ္လုပ္ၾကရေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္၌ စပါးအထြက္မေကာင္းသည့္အတြက္ အရင္းပင္မေက်ေၾကာင္း ဥကၠံဘက္မွ ေတာင္သူတစ္ဦးကေျပာၾကားခဲ့သည္။

(ေမာ္ဒန္၊ အမွတ္-၂၆၁ ပါ “စပါးဝယ္ရာမွာ မတရားေစ်းႏွိမ္သူအေရးယူမည္” သတင္းအားအက်ဥ္းခ်ံဳး ေဖာ္ျပသည္)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 ထားဝယ္ေရနက္စီမံကိန္း လူကုန္ကူးမႈမျဖစ္ေစေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္

လက္ရွိလုပ္ကိုင္လွ်က္ရွိသည့္ ထားဝယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း၌ ျမန္မာႏွင့္ထိုင္း ေရႊ႔႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား အမ်ားဆံုးပါဝင္သည့္အတြက္ လူကုန္ကူးမႈမ်ား မျဖစ္ေပၚႏိုင္ေစရန္ ေစာင့္ၾကည့္ေနရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း UNIAP မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထားဝယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသမ်ားတြင္ အႀကီးမားဆံုးျဖစ္လာႏိုင္ၿပီး ၎ေရနက္ဆိပ္ကမ္းသည္ ျမန္မာ-ထိုင္း နယ္စပ္ရွိ လူကုန္ကူးမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္လာႏိုင္သည့္ ေနရာပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မည္သည့္ေနရာ၌ျဖစ္ေစ လုပ္ငန္းသစ္မ်ား၊ စီမံကိန္းသစ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါက လူကုန္ကူးမႈျဖစ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း၊ ထားဝယ္ေရနက္ စီမံကိန္း၏ လုပ္ငန္းခြင္ စီမံကိန္းအသစ္မ်ား ေပၚေပါက္လာသည့္အတြက္ ေဒသခံမ်ား၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအတြက္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ေပၚ ေပါက္လာႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏႈတ္ကတိမ်ား ခိုင္မာမႈမရွိသည့္ စာခ်ဳပ္မ်ားျဖင့္သာ အလုပ္လုပ္ေနေၾကာင္း၊ အလုပ္ လုပ္ကိုင္မည့္သူမ်ားအေနျဖင့္လည္း ပြဲစားေျပာသည့္ ဝန္ ေဆာင္မႈမ်ားကိစၥအား စဥ္းစားရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ရွင္းလင္းတိက်သည့္ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ႏႈတ္ကတိမ်ားျဖင့္သာ အလုပ္လုပ္မည္ဆိုပါက လူကုန္ကူးမႈမ်ား၊ အလုပ္သမား ေခါင္းပံု ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း UNIAP မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

(ျမန္မာပို႔စ္(ဂလိုဘယ္)၊ အမွတ္-၁၂ ပါ “ထားဝယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းတြင္ လူကုန္ကူးမႈမျဖစ္ေပၚေစရန္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မႈမ်ား ျပဳ လုပ္မည္” သတင္းအားအက်ဥ္းခ်ံဳး ေဖာ္ျပသည္)

×××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

ျပည္တြင္းပါတီ၊ ႏိုင္ငံေရးသတင္းမ်ား

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပန္စမည္

ရန္ကုန္၊ ဇြန္ ၁၀။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕၏ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအား ဇြန္လ ၁၄ ရက္ အဂၤါေန႔တြင္ ျပန္လည္က်င္းပသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စာေပ စိစစ္ေရးမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။

အဆိုပါတာဝန္ရွိသူက "သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတက္ဖို႔ ခြင့္ျပဳတဲ့ သတင္းဂ်ာနယ္ေတြကိို ၾကာသပေတးေန႔နဲ႔ ေသာၾကာေန႔ေတြမွာ ဖုန္းဆက္ ဖိတ္ ၾကားတာေတြ လုပ္မွာပါ"ဟု ဆိုသည္။

အဆိုပါ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲသို႔ သတင္းဂ်ာနယ္တိုက္မ်ားမွ ခြင့္ျပဳေသာသူတစ္ေယာက္သာ တက္ေရာက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ျပည္တြင္းသတင္းဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွ တာဝန္ခံအယ္ဒီတာတစ္ဦးက "အရင္လုပ္တဲ့ ပြဲေတြတုန္းက တိုက္တစ္တိုက္ကို ႏွစ္ေယာက္ခြင့္ျပဳတယ္၊ အခုပြဲက်ေတာ့ တိုက္ကခြင့္ျပဳတဲ့သူတစ္ဦးကိုပဲ တက္ဖို႔ဖိတ္တယ္။ ဇြန္ ၁၄ ရက္လုပ္မယ့္ ပြဲတက္တဲ့သူက ေနာင္အပတ္စဥ္လုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ေတြ ကိုလည္း သူပဲတက္ရမယ္၊ သူ႔ေနရာကို အစားထိုးေျပာင္းေရႊ႕လို႔ မရဘူးလို႔ စာေပစိစစ္ေရးက ဖုန္းဆက္ေျပာတယ္"ဟု ဆိုသည္။

သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲသို႔ တက္ေရာက္မည့္သူမ်ား၏ ဓာတ္ပံုႏွစ္ပံု၊ မွတ္ပံုတင္အမွတ္၊ ကင္မရာအမ်ိဳးအစား၊ ဟန္း&