Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔က က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးႏွင့္ အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သုိ႔ ေျပာင္းလဲေရး၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည့္တုိင္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္၌ ဥပေဒ ျပဳေရး လုပ္ငန္းစဥ္အား ဒီမိုကေရစီ  ဆန္ဆန္ က်င့္သုံးေရးမွာ ခက္ခဲလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ဆုိသည္။

ႏုိဝင္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔က အတုအေယာင္ သေဘာျဖင့္ က်င္းပခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ ရရွိခဲ့သူမ်ားျဖင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူ က်င္းပေၾကာင္း သတင္းမ်ား အရ သိရသည္။ ယင္းလႊတ္ေတာ္မ်ားသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံ၏ ပထမဆုံးေသာ တရားဥပေဒ ျပဳေရးအဖြဲ႕ တစ္ခုဟု ဆုိလွ်င္လည္း မွားမည္မဟုတ္ေပ။ ျမန္မာ စစ္အစုိးရသည္ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကုိ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ေရးဆြဲခဲ့သည္။ ယင္းဥပေဒက ၿပီးခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အသာ စီးရေအာင္ ဖန္တီးေပးခဲ့ၿပီး စစ္အစုိးရကုိ ေထာက္ခံေသာ အရာရွိႀကီးမ်ား၊ စစ္တပ္က ခန္႔အပ္ေသာ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား အမတ္ေနရာ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း အႏုိင္ ရရွိေအာင္လည္း ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ စစ္အစုိးရသည္ ထြက္ေပၚလာမည့္ လႊတ္ေတာ္အတြက္ တပ္မေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ မၾကာေသးခင္က ခန္႔အပ္လုိက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရး အာဏာကုိ ပုိမုိ ခုိင္ၿမဲေအာင္ လုပ္ကုိင္ လုိက္ၿပီလည္း ျဖစ္သည္။

ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေနရာ ေလးပုံတစ္ပုံကုိ ယင္းစစ္ဘက္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ရယူထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲသည္ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးႏွင့္ အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္၏ တစ္စိတ္ တစ္ပုိင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။ သုိ႔ေသာ္ လႊတ္ေတာ္၌ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ဥပေဒျပဳေရး ျဖစ္စဥ္အား ဒီမိုကေရစီ ဆန္ဆန္ က်င့္သုံးေရးမွာ ခက္ခဲလိမ့္မည္ဟု ဆုိသည္။ စစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္၏ အေရးပါေသာ ေနရာမ်ား အားလုံးကုိ ၎တုိ႔၏ ေနာက္လုိက္မ်ား၊ သစၥာခံမ်ားျဖင့္ ျဖည့္စြက္ထားၿပီျဖစ္ရာ အတုိက္အခံ အင္အားစုမ်ား အေနျဖင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ စည္းရုံး သိမ္းသြင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ မည္သုိ႔မွ် ျဖစ္ႏုိင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ။

ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားသည္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ခြင့္ မရရွိေအာင္ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ ခံခဲ့ရသည္။ ႏုိဝင္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ မည္သုိ႔မွ် တရား မွ်တမႈ မရွိခဲ့သလုိ လြတ္လပ္မႈလည္း မရွိခဲ့ေပ။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအပါအဝင္ အေနာက္ ႏုိင္ငံမ်ားက ဒီမုိကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အေလး ထားေရးကုိ မထီမဲ့ျမင္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ အဓိက တာဝန္ရွိသူမ်ား အားလုံးကုိ ပစ္မွတ္ထားကာ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ယခု ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္မ်ား စတင္ ေခၚယူလုိက္ခ်ိန္တြင္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားက ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားကုိ ဖယ္ရွားေပးရန္ အေနာက္ ႏုိင္ငံမ်ားကုိ ေျပာဆုိလာၾကသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚ ထားရွိသည့္ အေမရိကန္ မူဝါဒက ကုန္သြယ္ေရး၊ ရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏွံေရး ႏွင့္ နည္းပညာ အစရွိေသာ နယ္ပယ္မ်ား အေပၚ ထိခုိက္ နစ္နာေစသည္ဟု အိမ္နီးခ်င္း ႏုိင္ငံမ်ားက ဆုိသည္။ အထူးသျဖင့္ စစ္အစုိးရ၏ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ျခယ္မႈ၊ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈမ်ား ခံေနရေသာ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု ေဒသမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ေဆာင္ၾကဥ္းရာ၌ ထိခိုက္ နစ္နာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေၾကာင္း ေထာက္ျပ ေျပာဆုိၾကသည္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အေျခခံ လူတန္းစားမ်ား ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ လူမႈဒုကၡ အဝဝႏွင့္ ပတ္သက္၍ စုိးရိမ္ ပူပန္မိေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ယင္းကိစၥမွာ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအေပၚ လြဲမွားသည့္ စီးပြားေရး မူဝါဒ က်င့္သုံးေသာ စစ္အစုိးရတြင္သာ တာဝန္ ရွိသည္ဟု ဆုိရမည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးကုိ စီမံခန္႔ခြဲရာ၌ စစ္အစိုးရ မည္မွ် အတုိင္းအတာ အထိ လြဲမွားခဲ့သည္၊ အဂတိ လုိက္စားမႈမ်ားကုိ တရားဝင္ ျဖစ္ေအာင္ မည္သုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္၊ အဖုိးတန္ သဘာဝ သယံဇာတမ်ားကုိ မည္ကဲ့သုိ႔ အလြဲသုံးစား ျပဳခဲ့သည္ ဟူေသာ အခ်က္မွာ ရွင္းလြန္းေနသည္။

ျမန္မာ စစ္အစိုးရႏွင့္ ဝါရွင္တန္ အစုိးရတုိ႔သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ ဆက္ဆံေရး တုိးတက္ ျဖစ္ထြန္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အျပန္အလွန္ အက်ိဳးစီးပြား ဟူေသာ ကိစၥကုိ အေျခခံကာ ျမန္မာ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေစ့စပ္ ညွိႏိႈင္းမႈမ်ား ထပ္မံ လုပ္ေဆာင္ သြားလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ အစိုးရက ျမန္မာ ျပည္တြင္း အေျခခံ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေအာင္ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ေသးသေရြ႕၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကုိ လြတ္ေျမာက္ခြင့္ မေပးေသးသေရြ႕၊ ျမန္မာ စစ္အစုိးရႏွင့္ အတုိက္အခံ အင္အားစုမ်ား၊ တုိင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု အုပ္စုမ်ား စစ္မွန္ၿပီး အဓိပၸာယ္ ျပည့္ဝေသာ ဒုိင္ယာေလာ့ခ္ မျဖစ္ေပၚ ေသးသေရြ႕ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ား ဆက္ရွိေနဦးမည္ ျဖစ္သည္။

VOA  ေခါင္းႀကီးပုိင္းကုိ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာ ျပန္ဆုိသည္။

--
Yangon Chronicle သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းရွိ ဖတ္သူမ်ား ေဒါင္႔စုံ သတင္းရေအာင္ ေဖာ္ျပျခင္းသာ ျဖစ္ျပီး ဘာသာျပန္ ဆိုေဖာ္ျပခ်က္ အားလုံးသည္ မူရင္းမီဒီယာ မ်ား၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္၍ Yangon Chronicle ၏ သေဘာထား မဟုတ္ပါေၾကာင္း။
 
The information from this group yangonchronicle2010 were allowed to be reposted on the website named http://transparencymyanmar2010.blogspot.com/ upon their request.

(31 January 2011 ရက္စြဲပါ Asia News Network မွ Jonathan Eyal ေရးသားေသာ Way Forward for Asean and EU on Burma ကို ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္)

ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ အသစ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ ခဲ့ေသာ ပါလီမန္ အသစ္သည္ ဇန္နဝါရီ (၃၁) ရက္ေန႔ တနလၤာေန႔တြင္ စတင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားသည္။

အေနာက္ ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ား အဖို႔ ယခု အခ်ိန္ အခါသည္ ၎တို႔ Burma ဟု သံုးႏႈန္းေနေသာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပန္လည္ ဆက္ဆံရန္ ျပည့္စံုေသာ အခြင့္အလမ္း ေကာင္းပင္ ျဖစ္သင့္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ အပတ္က အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ား ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္တို႔အား စီးပြားေရး အေရးယူမႈမ်ား ရုတ္သိမ္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့မႈႏွင့္ တစ္ထပ္ တည္းပင္ ျဖစ္သည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံ အမ်ားစုက ၎တို႔၏ လက္ရွိ ခ်ဥ္းကပ္မႈသည္ အေျဖ မထြက္ေၾကာင္း သိၾက ေသာ္လည္း ယခု အေနာက္ ႏိုင္ငံမ်ားက အထက္ပါ ေတာင္းဆိုမႈကို ၿငိမ္သက္လ်က္ ရွိသည္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ႏွစ္လယ္မ်ား ကတည္းက အီးယူ၊ အေမရိကန္၊ ဩစေၾတးလ်၊ ကေနဒါႏွင့္ နယူး ဇီလန္တို႔သည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ အေပၚ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခ်မွတ္ ခဲ့သည္။ အဆိုပါ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားတြင္ လက္နက္ ေရာင္းဝယ္မႈ၊ သစ္၊ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာႏွင့္ သတၱဳမ်ား ေရာင္းဝယ္မႈ မ်ားကို ပိတ္ပင္ထား ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ အစိုးရ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား အေပၚ ဗီဇာ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား၊ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ အတြက္ အကူ အညီ ေပးေရး အစီအစဥ္ မ်ားကိုပါ ရပ္ဆုိင္း ထားခဲ့သည္။

အေနာက္ ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ားသည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို သူစိမ္း တရံစာကဲ့သုိ႔ ဆက္လက္ ဆက္ဆံရန္ အေၾကာင္း ျပခ်က္ အခ်ိဳ႕ ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔သည္ အျခား အာဏာရွင္ အစိုးရမ်ားႏွင့္မူ ဆက္ဆံရန္ အခက္အခဲ မရိွခဲ့ၾကေပ။

အခ်က္ တစ္ခုမွာ စိတ္ပညာ သေဘာႏွင့္ ဆိုင္သည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အေရး အခင္းသည္ ေပၚျပဴလာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေနာင္မၾကာမီ အေရွ႕ ဥေရာပတြင္လည္း ထိုနည္း လည္းေကာင္း ေျပာင္းလဲမႈႀကီးကို ႀကံဳၾကရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဥေရာပသားတို႔သည္ ျမန္မာ နိုင္ငံကို ၎တို႔ ႏွင့္အတူ လြတ္ေျမာက္ ရာလမ္းသို႔ ခ်ီတက္ၾကေသာ အစိတ္ အပိုင္း တစ္ခု အျဖစ္ စိတ္ထဲတြင္ စြဲထင္ သြားၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို အသိ အမွတ္ မျပဳ ခဲ့ေသာအခါ ၎တို႔၏ ဒီမိုကေရစီ ေအာင္ပဲြ ဆိုသည့္ ယံုၾကည္ခ်က္မွာ တစ္စစီ ၿပိဳကြဲ ခဲ့ရေပသည္။

အတိုက္ အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ နာမည္ ေက်ာ္ၾကားမႈ ကလည္း တစ္စိတ္ တစ္ပိုင္း ပါဝင္ခဲ့သည္။ သူမသည္ ခႏၶာကိုယ္က ပိန္သျဖင့္ အားမရွိဟု ယူဆရေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရး အရ ၿဖိဳခြင္း၍ မရေသာ ဇာတ္ေကာင္ တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အေနာက္ ႏိုင္ငံမ်ား အဖို႔ သူမသည္ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ သူရဲေကာင္း တစ္ဦး ေခတ္သစ္ မဟတၱမ ဂႏၵီ ျဖစ္လာေတာ့သည္။

ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို ဆန္႔က်င္ေရး အတြက္ ၾကားဝင္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ရွိခဲ့ရာ Burma Campaign သည္ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံ၏ ထိေရာက္ေသာ ဖိအား ေပးေရး အုပ္စု တစ္ခု ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ ႏိုင္ငံသည္ သယံဇာတ ေပါမ်ားေသာ္လည္း အေနာက္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ မျဖစ္ခဲ့ရျခင္း ကလည္း Sanction ျပဳလုပ္ ရျခင္း၏ အေၾကာင္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ေနသည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို မဆက္ဆံရန္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းတြင္ ေငြေၾကး ကုန္က်မႈ လြန္စြာ မရွိလွေခ်။

သို႔ေသာ္ ရလဒ္မွာ လံုးဝ က်ရႈံးခဲ့သည္။ ဆီြဒင္ ႏိုင္ငံ Institute for Security and Development Policy မွ အႀကီးအကဲ Dr. Niklas Swanstorm က "ဒီေန႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ေတြ႕ရတာက အားနည္းတဲ့ အစိုးရ မဟုတ္ပါဘူး၊ ျပည္သူေတြနဲ႔ သယံဇာတေတြကို ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားႏိုင္တဲ့ အားေကာင္းတဲ့ အစိုးရ တစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္" ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ လြတ္လပ္ေရး ရကာစက အာရွ၏ အခ်မ္းသာဆံုး ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပါဝင္ၿပီး ယခု အခါ ကုလသမဂၢ လူသား ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ ညႊန္းကိန္းမ်ား အရ ၁၈၂ ႏိုင္ငံ အနက္ အမွတ္စဥ္ ၁၃၈ တြင္ ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္ အမွန္တကယ္ ဒုကၡ ခံစား ေနရသူမ်ားမွာ သာမန္ လူတန္းစားမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ Sanction ရုတ္သိမ္းေရး အတြက္ အာဆီယံ၏ တင္ျပခ်က္မွာ အဓိက အခ်က္ ႏွစ္ခု အေပၚတြင္ အေျခခံသည္။ စစ္တပ္မွ မ်ိဳးဆက္သစ္ အရာရွိမ်ား မၾကာမီ အာဏာ ရလာၾက ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ကို မ်က္စိပြင့္၊ နားပြင့္၊ ဦးေႏွာက္ပြင့္ေစရန္ အားေပးၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ကုန္သြယ္ေရး တိုးျမႇင့္ျခင္း၊ အကူအညီ တိုးေပးျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားကို မက္လံုး ေပးရာ ေရာက္ၿပီး လူထု ဒုကၡ ခံစားေနရမႈ မ်ားလည္း ေလ်ာ့နည္း သြားႏိုင္သည္။

သို႔ေသာ္ အေနာက္ ႏိုင္ငံမွ ႏိုင္ငံေရး သမား အမ်ားစုမွာ ဆြဲေဆာင္၍ မရ ျဖစ္ေနသည္။ ယင္းတို႔က ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္သည္ မ်ိဳးဆက္ ႏွစ္ခုခန္႔ အာဏာ ယူထားၿပီး ယခုလည္း မေျပာင္းလဲဘဲ ရွိေနသည္ဟု တစ္ထစ္ခ် မွတ္ယူထားလ်က္ ရွိသည္။

စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈမွာ Sanction မ်ား ရုတ္သိမ္းၿပီး ေနာက္မွ လိုက္လာမည္ ဟူေသာ အခ်က္မွာလည္း သံသယ ျဖစ္ဖြယ္ ရွိသည္။ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈမွာ စီးပြားေရးသည္ ႏိုင္ငံေရး၏ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ကင္းလြတ္မွ၊ ျမန္မာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက လူထု၏ သက္သာ ေခ်ာင္ခ်ိေရး တုိးတက္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု လက္ခံမွသာ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

လက္ရွိ အားျဖင့္မူ ႏွစ္ခု စလံုး ျဖစ္ရန္ အေၾကာင္းကိစၥ မျမင္ေပ။ တိုင္းျပည္၏ ဝင္ေငြမွာ မွန္မွန္ႀကီး တိုးတက္လ်က္ ရွိေသာ္လည္း လူထုမွာ ဘာမွ် အက်ိဳး ခံစားရျခင္း မရွိေပ။ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရး ႏွစ္ခု ေပါင္း ဘတ္ဂ်တ္မွာ ၂% ထက္ပင္ နည္းသည္။

Sanction မ်ားကို ရုတ္သိမ္းေပးျခင္းျဖင့္ အနည္းငယ္ ျခားနားသြားမည္မွာ အမွန္ပင္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏  ထြက္ရွိေသာ ကုန္ၾကမ္းမ်ားကို တရုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယတို႔ကသာ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည္။ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြား လုပ္ငန္းကိုလည္း ကန္႔သတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ မထားေခ်။ ျမန္မာ နုိင္ငံ အေပၚမွ အက်ိဳးအျမတ္ ရလိုသူ အေနာက္ ႏိုင္ငံ ကုမၸဏီမ်ား အေနျဖင့္ အခြင့္ အလမ္းမ်ား ရွိေနေသးသည္ဟု ဆိုႏုိင္သည္။

အေနာက္ ႏိုင္ငံ အထည္ခ်ဳပ္ ကုမၸဏီမ်ားသည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသို႔ မသြားသနည္း။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ကေမၻာဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔က လုပ္အားခ ပိုမို ေပါေပါႏွင့္ ဆြဲေဆာင္ ထား၍ေလာ။ ပိုမို ေကာင္းမြန္ေသာ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး အေျခခံ အေဆာက္ အအံုမ်ား ရွိ၍ေလာ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ျဖစ္ေနသည္။

"ဆက္ဆံေရး ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ အကူ အညီ ေပးျခင္းႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ မွတစ္ဆင့္ တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲမႈ ရႏိုင္မည္ ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ အေရွ႕မွာပဲ ျဖစ္ေစ အာဏာရွင္ စနစ္ကေန အဓိပၸာယ္ ရွိတဲ့ လူမႈ ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ သမိုင္းမွာ လက္ေတြ႕က်တဲ့ အေျခခံ မရွိခဲ့ပါဘူး" ဟု London School of Economics မွ သုေတသနဖဲလိုး ျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ဇာနည္က ေျပာသည္။

အသံ ဆူဆူ ညံညံ ၾကားေနရေသာ NGO မ်ားထံမွ ႏိုင္ငံေရး အရ ဆန္႔က်င္မႈမ်ားမွာ ျပင္းထန္သည့္ အေလ်ာက္ စီးပြားေရး အရ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားကလည္း နည္းသည့္အေလ်ာက္ Sanction မ်ားကို ရုတ္သိမ္းေရး မက္လံုး သိပ္မရွိလွေခ်။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ကိုယ္တိုင္ကပင္လွ်င္ Sanction ရုတ္သိမ္းေရး အတြက္ မ်က္ႏွာသာ ေပးလွသည္ မဟုတ္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ အပတ္အကုန္က Financial Times တြင္ သတင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

မည္သို႔ပင္ ဆိုေစ ေရွ႕ဆက္ရမည့္ လမ္းကမူ ရွိေနသည္ပင္ ျဖစ္သည္။ အာဆီယံ၏ ေနာက္ဆံုး ေတာင္းဆိုခဲ့ေသာ Sanction ရုတ္သိမ္းေရးတြင္ မေျပလည္ ႏိုင္ေသာ ျမန္မာ့ ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာကို ကူညီ ေျဖရွင္းေရး အစီအစဥ္ကိုပါ တင္ျပထားေၾကာင္း ဥေရာပတို႔ မွတ္သား မိပါလိမ့္မည္။ အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကိး Marty Natalegawa က ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပတ္က ဆိုခဲ့သကဲ့သို႔ အေရး ယူမႈမ်ား ရုတ္သိမ္းေရးႏွင့္ ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းေရးမွာ လက္ခ်င္း တြဲေန သင့္ေၾကာင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ပို၍ အေရးႀကီးသည္မွာ အေမရိကန္သည္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံႏွင့္ လက္ေတြ႕က်ေသာ ဆက္ဆံေရး အသစ္ ျပဳလုပ္ေနၿပီး ျဖစ္သည္။ ဝါရွင္တန္သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလက မူဝါဒ ေျပာင္းလဲေၾကာင္း ေၾကညာၿပီး ေနာက္ပိုင္း ရလဒ္ အနည္း ငယ္သာ ရသျဖင့္ အျခား နည္းလမ္းကို ရွာေဖြလ်က္ ရွိသည္။

စိန္ေခၚမႈ အသစ္မွာ အခ်ိန္ကိုက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး ျဖစ္သည္။ အာဆီယံ အေနျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေစာေသးသည့္ အဆင့္တြင္ အီးယူ ထံမွ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေမရိကန္ ထံမွ ေသာ္လည္းေကာင္း Sanction ရုတ္သိမ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ တရားဝင္ ကတိ စကားမ်ား ရရွိရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

သို႔ေသာ္ အာဆီယံ အေနျဖင့္ ထိုသို႔ ေတာင္းဆိုရန္ အခြင့္ ရွိေနသည္။ အေနာက္ ႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ား အဖို႔ နားလည္မႈျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အာဆီယံက ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရး သေဘာ တူညီမႈမ်ား ရယူေရးတြင္ လ်င္ျမန္စြာ အေပါင္း လကၡဏာ ေဆာင္ေသာ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား စီစဥ္ႏိုင္ေပသည္။ Sanction မ်ားကို အေရးႀကီးေသာ ကိစၥအား ေနာက္ဆံုး ခ်န္၍ တဆင့္ခ်င္း ရုတ္သိမ္း သြားႏိုင္ပါသည္။

ဥေရာပ အေနျဖင့္ ပထမ ေျခလွမ္းကိုပင္ လွမ္းႏိုင္ဖြယ္ မရွိေပ။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္က အာဆီယံ ႏွင့္အတူ ေဆာင္ရြက္ရန္ နားခ်ပါက အီးယူသည္ ၎၏ ရပ္တည္မႈကို ေျပာင္းရန္ စဥ္းစား လာႏိုင္သည္။

အာဆီယံ၏ Sanction ရုတ္သိမ္းရန္ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ေပးမႈမွာ ရႈေထာင့္ တစ္ခုမွ ၾကည့္လွ်င္ Jခ်ိန္ပင္ အေတာ္ လြန္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သတိ ေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ရ ကိုင္ရ ခက္ေနေသာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ကိစၥႀကီးကလည္း ေရွ႕တြင္ ရွိႏွင့္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေနသည္။ သို႔ရာတြင္ အဆိုပါ နည္းလမ္း ႏွစ္ခုစ