Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle 2011
yangonchronicle 2011

 

၁၅.၅.၂၀၁၁

ျပည္တြင္းသတင္းမ်ား

ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ခြင့္ စိတ္ဝင္စား

ထုိင္းအစုိးရ ျပဳလုပ္ေပးမည့္ တရားဝင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္လက္မွတ္ (work permit)ကိစၥအား ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ တရားမဝင္ ေရာက္႐ွိေနသည့္ ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အထူးစိတ္ဝင္စားလ်က္႐ွိေၾကာင္းသိရသည္။

“ကၽြန္ေတာ္က အသစ္ေရာက္လာတာမုိ႔ ဘာလက္မွတ္မွ မ႐ွိဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္ကုိမွမသြားလာရဲဘူး၊ အခု work permit လုပ္ဖုိ႔ စာရင္းသြင္းထား ၿပီးၿပီ၊ ဘယ္ေလာက္ပဲ ကုန္က်ပါေစ၊ ေအးေအးေဆးေဆးေနထုိင္ရဖုိ႔အတြက္ လုပ္ကုိ လုပ္ရမွာပဲ” ဟု အလုပ္လုပ္ခြင့္လက္မွတ္ မ႐ွိေသးသူတစ္ဦးက ေျပာ ၾကားသည္။

ရာဘာေစးျခစ္ လုပ္သားတစ္္ဦးကလည္း “အလုပ္လုပ္ကုိင္ခြင့္ လက္မွတ္ရ႐ွိဖုိ႔ သူေဌးကုိ ေျပာထားၿပီးၿပီ၊ ဒီလက္မွတ္ရၿပီးမွ ပတ္စပုိ႔ လုပ္လုိ႔ရမယ္၊ ပတ္စပုိ႔ ရၿပီးရင္ေတာ့ ၿမဳိ႕ႀကီးေတြဘက္ကုိ အလည္ တေခါက္ေလာက္ သြားခ်င္တယ္” ဟု ဆုိသည္။

ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္း တရားမဝင္ အလုပ္ လုပ္ကုိင္ေနသူမ်ားအား တႏွစ္သက္တမ္း တရားဝင္အလုပ္လုပ္ ကုိင္ခြင့္ လက္မွတ္ ထုတ္ေပးရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ထုိင္းအစုိးရက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း Bangkok post သတင္းစာ၌ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

လာမည့္ ဇြန္လတြင္ ျပဳလုပ္ေပးမည္ဟု သိရၿပီး လက္မွတ္မ႐ွိေသးေသာ အလုပ္သမားအမ်ားအျပား စာရင္းေပးသြင္းထားၾကကာ တစ္ဦးလွ်င္ ဘတ္ေငြ ၅၈၀၀ ခန္႔ ကုန္က်ေၾကာင္း အလုပ္သမားမ်ားထံမွ သိရသည္။

ယခုအႀကိမ္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ခြင့္ လက္မွတ္ထုတ္ေပးျခင္းသည္ ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု Bangkok post သတင္းစာ၌ ေရးသားေဖာ္ျပသည္။

“work permit မ႐ွိ၊ ပတ္စပုိ႔ မ႐ွိရင္ ဘယ္ကုိမွ သြားလို႔မရဘူး။ ရဲေတြ ဖမ္းမိရင္ ဒဏ္ေငြ ဘတ္ႏွစ္ေသာင္း သုံးေသာင္းေလာက္ ေဆာင္ရမယ္၊ မေပး ႏုိင္ရင္ေတာ့ ျပန္အပုိ႔ခံရမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေအးေအးေဆးေဆး အလုပ္လုပ္ၿပီး ေနထုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ အားလုံးလုိလို လက္မွတ္လုပ္ၾကတာခ်ည္းပဲ” ဟု အလုပ္လုပ္ကုိင္ ခြင့္လက္မွတ္ ရ႐ွိထားသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

အလုပ္လုပ္ကုိင္ခြင့္လက္မွတ္ ရ႐ွိၿပီးသူမ်ား တစ္ႏွစ္တႀကိမ္ သက္တမ္းတုိးရမည္ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္လက္မွတ္ သက္ တမ္းတိုးရန္ အလုပ္သမား ၉၃၂ ၂၅၅ ဦး စာရင္းသြင္းထားေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၈ ရက္ သက္တမ္းတိုး ကုန္ဆုံးခ်ိန္ထိ ၇၀၆ ၄၄၅ ဦးသာ သက္တမ္း တိုးခဲ့ၿပီး ၂၂၅ ၈၁၀ ဦး ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း လြန္ခဲ့သည့္ မတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ထုိင္းအလုပ္သမားေရးရာဝန္ႀကီးဌာနမွ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ ျပန္ခဲ့သည္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ႐ွိ ႏုိင္ငံျခားသား အလုပ္သမားမ်ားအနက္ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအုိႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔မွ အလုပ္သမား ၂ သန္းႏွင့္ ၃ သန္းၾကား ႐ွိႏုိင္ ေၾကာင္း Bangkok post သတင္းစာက ခန္႔မွန္းေရးသားခဲ့သည္။

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ၾကက္ဥအတုမ်ား ေစ်းကြက္အတြင္း တစ္ေက်ာ့ျပန္ဝင္ေရာက္

ေပ်ာက္ကြယ္ေနသည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည့္ ၾကက္ဥအတုမ်ားသည္ ယခုႏွစ္တြင္ ေစ်းကြက္အတြင္းသို႔ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ဝင္ေရာက္လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ကိုယ္ေတြ႕ႀကံဳသူမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရသည္။

ၾကက္ဥအစစ္ႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ ၾကက္ဥအေရာင္ေဖ်ာ့ကာ အရြယ္အစားလည္း ပိုႀကီးေၾကာင္း၊ အေလးခ်ိန္မွာလည္း သာမန္ၾကက္ဥထက္ အနည္းငယ္ ေပါ့ေနၿပီး လႈပ္ၾကည့္သည့္အခါ အရည္သံမ်ား ၾကားေနရေၾကာင္း၊ ၾကက္ဥကိုေဖာက္ လုိက္သည့္အခါတြင္လည္း အႏွစ္ကမ်ားၿပီး အကာနည္းကာ ညႇီစို႔စို႔အနံ႔ အသက္မ်ား ထြက္ေပၚေနတတ္ေၾကာင္း ကုိယ္ေတြ႕ ႀကံဳသူမ်ား၏ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

ေစ်းထဲတြင္ ၾကက္ဥအတုမ်ား ေပၚေနသည္ဟု သတင္းစကားမ်ား ေပၚထြက္ေနေသာ္လည္း မိမိအေနျဖင့္ မယံုၾကည္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆုိပါ ၾကက္ဥ အတုမ်ားကိုေရာင္းသည့္ ေစ်းသည္သည္ ၾကက္ဥကိုဝယ္ယူသည့္အခါ ခေလာက္ၾကည့္ၿပီး ဝယ္ယူသည္ကို ခြင့္မျပဳေၾကာင္း ၾကက္ဥအတုမ်ား ဝယ္ယူမိခဲ့ သူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“ကြၽန္ေတာ္ႀကံဳရတုန္းက ၾကက္ဥကိုခြဲလုိက္ေတာ့ အႏွစ္ကအမ်ားႀကီး အကာကနည္းနည္း ေလးပဲပါတယ္။ ဒါ ထူးျခားတယ္ဆိုၿပီး ေနာက္တစ္လံုး ခြဲၾကည့္ ေတာ့လည္း အဲဒီအတိုင္းပဲ။ အဲဒီၾကက္ဥက အလံုးပိုႀကီးတယ္။ အေရာင္က နည္း နည္းေဖ်ာ့တယ္။ က်န္းမာေရး ႐ႈေထာင့္ကေန ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိး ရွိလား၊ မရွိလားေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ မသိဘူး။ ကြၽန္ေတာ္ သိရသေလာက္ေတာ့ အဲဒီၾကက္ဥေတြက တ႐ုတ္ဘက္ကလာတာ။ ဒီ ၾကက္ဥကို အကင္ဆိုင္ေတြ အမ်ားဆံုး သံုးၾကတယ္။ ၾကက္ဥေပါင္းအတြက္ အသံုးမ်ားတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ဗ်ာ ဒါမ်ဳိးေတြကို ေစ်းကြက္မွာ မေရာင္းသင့္ဘူး။ တခ်ဳိ႕ ၾကက္ဥေရာင္းေန တဲ့သူေတြ ကိုယ္တုိင္ အတုလား၊ အစစ္လားမသိၾကဘူး။ ေဖာက္သည္ပို႔တဲ့သူေတြက အမ်ားနဲ႔ေရာၿပီး ပို႔ၾကတာဆိုေတာ့ အလြယ္တကူ မသိႏုိင္ဘူးေပါ့”ဟု ကိုယ္တိုင္ႀကံဳေတြ႔ခ့ဲရသူတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

“တ႐ုတ္နယ္စပ္မွာ အလုပ္သြားလုပ္ေနတဲ့ ကြၽန္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ေျပာတာကေတာ့ ဓာတုေဗဒ နည္းနဲ႔ စီမံထားတဲ့ ေဆးတစ္မ်ဳိးနဲ႔ ၾကက္ကိုေကြၽးတာတဲ့။ အဲဒီၾကက္ေတြကို ၾကက္ၿခံေတြ မွာသီးသန္႔ေမြးထားတာ။ ၾကက္ ေတြကို အဲဒီအစာေကြၽးၿပီး ၁ဝ ရက္ေလာက္အတြင္းမွာ ဥ,ဥႏုိင္တယ္။ ဥ,ဥတဲ့အခါ မွာလည္း ၾကက္မတစ္ေကာင္ကို ဥ အလံုး ၂ဝေလာက္အထိ ဥႏုိင္တယ္”ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

အင္တာနက္ဥပေဒ နားလည္ထားရန္လိုအပ္

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အင္တာနက္အသံုးျပဳသည့္ Userမ်ားအေနျဖင့္ အင္တာနက္အသံုးျပဳရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားကို နားလည္ၿပီး အသံုးျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အိုင္တီပညာရွင္တစ္ဦးကေျပာၾကားခဲ့သည္။

အင္တာနက္အသံုးျပဳသည့္ User မ်ားအေနျဖင့္ အြန္လိုင္းႏွင့္ ဝက္ဆိုဒ္မ်ားေပၚမွ တစ္ဦးဦးကို ထိခိုက္နစ္နာ ေစခ်င္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ိဳးျဖင့္ တိုက္ခိုက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ပတ္သတ္သည့္မပာုတ္မမွန္သတင္းမ်ား ေရးသားျဖန္႔ေဝမႈျပဳသည္ျဖစ္ေစ၊ သက္ဆိုင္ရာဝက္ဆိုဒ္ တာဝန္ရွိသူမ်ား အေနျဖင့္ မိမိတို႔ဝက္ဆိုဒ္တြင္ အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္၍ ေရးသားထားမႈမ်ားကို အခ်ိန္မီတားျမစ္မႈမ်ားမလုပ္ႏိုင္ပါက ဝက္ဆိုဒ္တာဝန္ ခံအား  ဥပေဒအရ ထိ ေရာက္စြာအေရးယူႏိုင္သည့္အတြက္ သတိထားရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ဥပေဒကြ်မ္းက်င္သူတစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။            

ျပည္တြင္းဝက္ဆိုဒ္မ်ားတြင္ တာဝန္ရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ အၿမဲတမ္းပင္ေစာင့္ၾကည့္ေပးေနရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ မိမိဝက္ဆိုဒ္တြင္ အၿမဲပင္ေျပာင္းလဲမႈ မ်ား၊ ေရးသားမႈမ်ားကို သိရွိေနရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မပာုတ္မမွန္ကန္သည့္ သတင္းမ်ားကို မိမိဝက္ဆိုဒ္ေပၚတြင္ ေရးသားထားေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါက ခ်က္ခ်င္း ပင္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာအင္ဖိုတတ္ခ္မွ အထက္ပါလုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ ရွဳတ္ခ်ျခင္းမ်ား၊ တိုင္ၾကားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လာမည္ဆိုပါက အေရးယူေဆာင္ရြက္ရသည့္ အေျခအေနသို႔ေရာက္သြားႏိုင္ေၾကာင္း  အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေရွ႕ေနလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္လွ်က္ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ သက္ဆိုင္ရာအြန္လိုင္းဥပေဒတြင္ အခ်က္အလက္မ်ားကိုျဖစ္ေစ(သို႔) အခ်က္အလက္အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ မရိုးေျဖာင့္ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ေပးပို႔ျဖန္႔ေဝမႈျပဳလုပ္မည္ဆိုပါက ေထာင္ဒဏ္ႏွင့္ ဒဏ္ေငြက်ခံႏိုင္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏လံုၿခံဳေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ နယ္ေျမေအး ခ်မ္းသာယာေရး၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏စီးပြားေရး၊ အမ်ိဳးသားယဥ္ေက်းမႈကိုထိခိုက္ေစမည့္ ျပစ္မႈက်ဳးလြန္မည္ဆိုပါက ထိေရာက္ စြာအေရးယူမႈ ခံရႏိုင္ေၾကာင္း အြန္လိုင္းဥပေဒမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားေၾကာင္းသိရသည္။

(ျမန္မာတိုင္းမ္၊ အတြဲ-၂၆၊ အမွတ္-၅၁၇ ပါ “အင္တာနက္အသံုးျပဳသူမ်ား သက္ဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားကို နားလည္ထားရန္လိုအပ္” သတင္းအား အက်ဥ္းခ်ံဳး ေဖာ္ျပသည္)

 ×××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

ျပည္တြင္းပါတီ၊ ႏိုင္ငံေရးသတင္းမ်ား

 ေျပာင္းလဲမႈပံုစံ(၃)မ်ိဳးႏွင့္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး

ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ခန္႔အပ္သည့္ကိစၥရပ္ႏွင့္ပတ္သတ္၍ မဲဆႏၵရွင္မ်ားသည္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို ခန္႔အပ္ရာတြင္ မဲဆႏၵရွင္ မ်ားသည္ ပံုစံ သံုးမ်ိဳးျဖင့္ အေျပာင္းအလဲလုပ္လိုေၾကာင္း သိရသည္။

ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို မဲဆႏၵရွင္မ်ားက အေျပာင္းအလဲလုပ္လိုသည့္ပံုစံမ်ားမွာ စနစ္ေျပာင္း လူမေျပာင္းသည့္ပံုစံ၊ စနစ္ေျပာင္းလူေျပာင္း ပံုစံႏွင့္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားစိတ္ႀကိဳက္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကို ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္လိုျခင္းစသည့္ ပံုစံသံုးမ်ိဳးပင္ျဖစ္ေၾကာင္း သဃၤန္းကြ်န္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဦးသိန္းညႊန္႔ကေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္သူမ်ားမွာ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရာ၌ သက္ဆိုင္ရာ မဲဆႏၵရွင္မ်ား ယံုၾကည္ေလးစားရသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို မဲဆႏၵ ႏွင့္အညီ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္းျဖင့္ ေျဖရွင္းသင့္ေၾကာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ေပာာင္း ေတာင္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္မွ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေအာင္ သိန္းလင္းကလည္း ေမလ ပထမပတ္ထုတ္ လွ်ပ္တျပတ္ဂ်ာနယ္ အင္တာဗ်ဴးအခန္းက႑တြင္ေဖာ္ျပခဲ့စသည္။

ယခုကဲ့သို႔ မဲဆႏၵရွင္မ်ားသည္ ပံုစံသံုးမ်ိဳးျဖင့္ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ေရြးခ်ယ္ရန္ခက္ခဲၿပီး ျပည္သူမ်ား ထိခိုက္နစ္ နာမႈမရွိႏိုင္ေစရန္ ယခင္ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား၏ လုပ္ေဆာင္မႈပံုစံမ်ားကို ၾကည့္ရွဳ၍ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကို အဆံုးအျဖတ္ေပးသင့္ေၾကာင္း ဦးသိန္းညႊန္႔က ဆက္လက္ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာမ်ားရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကိုခန္႔အပ္ရာတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္မည့္ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အဆင့္အတန္း၊ ပညာအရည္အခ်င္း၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ား၏ ယံုၾကည္ေလးစားခံရမႈႏွင့္ ကိုယ္က်င့္သိကၡာေကာင္းမြန္မႈမ်ားကို ၾကည့္ရွဳ၍သာ ခန္႔အပ္ သင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးပါတီတစ္ခုမွ တာဝႏ္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သို႔ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာမ်ားရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကို ခန္႔အပ္သည့္ ကိစၥရပ္သည္ ေရကိစၥ၊ မီးကိစၥ ကဲ့သို႔ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကဲ့သို႔ ျပည္သူမ်ား စိတ္အဝင္စားဆံုးေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္းသိရသည္။

(Popular News Journal ၊အတြဲ-၃၊ အမွတ္-၁၈၊ ပါ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအေျပာင္းအလဲလုပ္လိုမႈ ပံုစံ(၃) မ်ိဳးျဖစ္ေန သတင္းအား အက်ဥ္းခ်ံဳး ေဖာ္ျပသည္)

 ××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

သတင္းႏွင့္ ေဆာင္းပါးမ်ားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္မ်ား

"ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံမွာ ပညာေရးစနစ္အေနနဲ႔ေျပာမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ပညာကိုသင္ၿပီး ဆရာဝန္အလုပ္ကို မလုပ္တဲ့သူေတြထက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဘြဲ႕ရၿပီး ေက်းလက္ထိဆင္းၿပီး ပညာေပးမယ့္အဆင့္မ်ိဳးကို ေမြးထုတ္ဖို႔လုိပါတယ္"

ေမ ၉ ထုတ္ The Messenger အတြဲ(၁) အမွတ္(၅၁) တြင္ပါသည့္ "လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးက႑တြင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာ ရွင္မ်ား နည္းပါဟုဆို" သတင္းမွ ဆန္စပါးလုပ္ငန္းရွင္အသင္းဥကၠ႒ ဦးခ်စ္ခိုင္၏ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"ကၽြန္ေတာ္ဒီမွာ နည္းနည္းေျပာခ်င္တာက ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ဟာ ကိုင္တြယ္လို႔ရတဲ့အရာ၊ လမ္းေတြ၊ တံတားေတြ၊ အေဆာက္အအံုႀကီးေတြ၊ စက္႐ုံႀကီး ေတြအစရွိသည္ျဖင့္ ဒါေတြဟာ လူေတြတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ဒုတိယဝန္းက်င္လို႔ ေခၚအပ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အအံုပါ။ ဒီယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အံုကို ျမင္လို႔ရတယ္။ ကိုင္လို႔ရတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ကိုင္တြယ္လို႔မရတဲ့ Intellectual culture ဆိုတာလည္းရွိပါတယ္။

ဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ လူရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြ လူရဲ႕စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြ ဒါေတြကေတာ့ မျမင္ႏုိင္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ျမင္လို႔ရ၊ ကိုင္တြယ္လို႔ရတဲ့၊ လူေတြ တည္ေဆာက္တဲ့ဝန္းက်င္ျဖစ္တဲ့ ဒုတိယဝန္းက်င္ကို တကယ္သယ္ေဆာင္သြားတာ၊ တကယ္ျပ႒ာန္းတာဟာ ခုနကကၽြန္ေတာ္ေျပာတဲ့ မျမင္ႏုိင္၊ မျမင္အပ္ တဲ့ လူရဲ႕စိတ္ဓာတ္၊ လူရဲ႕ အသိဉာဏ္၊ လူရဲ႕ခံစားခ်က္၊ မျမင္ႏုိင္ မျမင္အပ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈဟာ အင္မတန္က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္"

ေမ ၁၃ရက္ ထုတ္ လွ်ပ္တစ္ျပတ္သတင္းဂ်ာနယ္ အတြဲ(၃) အမွတ္(၃၆) တြင္ပါသည့္ ေဆာင္းပါးရွင္ ဘလတ္တူ ၏ "လူ႕ေလာက ကမာၻေျမ ေပၚမွာ လူလို ေနတက္သြားတက္ဖို႔ လိုတယ္" ေဆာင္းပါးမွ ဆရာနႏၵသိန္းဇန္၏ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"ေလာေလာဆယ္မွာ ႏုိင္ငံ့လူဦးေရရဲ႕ ၂၆ ဒႆမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ တစ္ေန႔ဝင္ေငြတစ္ေဒၚလာေအာက္နဲ႔ရပ္ တည္ေနၾကတာပါ။ UN ကေန သတ္မွတ္ ထားတဲ့ Proverty Line က တရက္ဝင္ေငြကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒႆမ ၂၅ ေဒၚလာ သတ္မွတ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိဳးအစားအရ တကယ္လို႔မ်ား ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ျမင့္တက္လာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ႏုိင္ငံအတြက္ေရာ၊ ကုလသမဂၢအတြက္ေရာ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ကိစၥ ေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ UN အေနနဲ႔ကေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကို ဆင္းရဲမြဲေတမႈဆြဲခ်ေရးအတြက္ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္ (Millennium Development Goals-MDG) အျဖစ္သတ္မွတ္ထား ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနက ၂၀၁၁ ဆိုေတာ့ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ကပ္လာပါၿပီ"

ေမ ၁၃ ထုတ္ BiWeekly ELEVEN အတြဲ(၆) အမွတ္(၄) တြင္ပါသည့္ "တစ္ေန႔လွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ တစ္ေဒၚလာ ေအာက္ဝင္ေငြရရွိသည့္ ပမာဏ ၂၆ ဒႆမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိေန" သတင္းမွ UNESCAP မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦး၏ ေျပာၾကား ခ်က္အေပၚ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"ကၽြန္မက အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံမွာ စက္ခ်ဳပ္ဝင္လာတာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ရွိၿပီ၊ အရင္ကလုပ္တဲ့ စက္႐ုံေတြကပိတ္ေတာ့ စက္႐ုံေျပာင္းၿပီးလုပ္လာတာ၊ စက္႐ုံ သံုး႐ုံ ရွိၿပီ။ အခုဒီစက္႐ုံကလည္း အေျခခံလစာ ၄၀၀ေက်ာ္ဘဲရ ေတာ့ လစာမ်ားတဲ့ စက္႐ုံကိုပဲ ေျပာင္းေရႊ႕ေတာ့မယ္"

ေမ ၁၂ ထုတ္ "အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံဝန္ထမ္းမ်ား အေျခခံလစာမ်ားနည္း၍ စက္႐ုံေျပာင္းေရႊ႕သူမ်ားျပားလာ" သ တင္းမွ မဂၤလာဒံုစက္မႈဇုန္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လုပ္ကိုင္မည့္ အထည္ခ်ဳပ္အလုပ္သမားတစ္ဦး၏ ေျပာၾကားခ်က္အေပၚ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္

×××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

ေဆာင္းပါးက႑

ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္ဝယ္

ေရြးေကာက္ပဲြကာလမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အေတာ္မ်ားမ်ား ရႊန္းရႊန္းေဝေအာင္ ေျပာဆိုစည္း႐ံုးခဲ့ၾကသည့္ မက္လံုးတစ္ခုမွာ ပညာေရး က႑ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမည္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ပညာေရးက႑တြင္ မူလတန္းစနစ္ကို အခမဲ့ မသင္မေနရ ျပ႒ာန္းနိုင္ရန္၊ ပညာေရးကို အဆင့္မွီ ေျပာင္းလဲ ႏိုင္ရန္  ႀကိဳးပမ္းမည္ဟု ကတိမ်ားေပးခဲ့ဖူးသည္။

သို႔ရာတြင္ အခမဲ့မူလတန္းပညာေရးသည္ မဲဆြယ္စည္းရံုးရန္ မလိုအပ္ေလာက္ေအာင္ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံတြင္ ျပ႒ာန္းၿပီးျဖစ္သည္ကို အမတ္မင္း မ်ား သိရွိၾကဟန္မတူ။ ထိုအခ်က္ကို ေထာက္ျပေျပာဆိုရာတြင္ ဖဲြ႕စည္းပံုတြင္ ျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ အေကာင္အထည္မေပၚေသး၍ ႀကိဳးပမ္းမည္ဟု ကတိေပးရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အမတ္မင္း အခ်ိဳ႕က ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္။

လႊတ္ေတာ္တြင္ ပညာေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္အဆိုကို အလံုမဲဆႏၵနယ္မွ ဦးခင္ေမာင္ရည္က တင္သြင္းၿပီး ၎ႏွင့္ ပါတီတူ ဂိုဏ္းကဲြ ဦးၾကည္ျမင့္က ေထာက္ျပကန္႔ကြက္သည္။ ၎၏အဆိုတြင္ ပညာေရး၏ေက်ာ႐ိုးကို ေျပာင္းလဲရန္၊ အလယ္တန္းအထိ အခမဲ့မသင္မေနရ ျပ႒ာန္းေပးရန္တို႔ ပါဝင္ၿပီး ဦးၾကည္ျမင့္က ထိုကိစၥသည္ ေစတနာေကာင္းတိုင္း ျပဳလုပ္ႏုိင္မည့္ ကိစၥမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ၿဗိတိန္ကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံႀကီးတြင္ပင္ မူလတန္းအခမဲ့သာ ရွိေသးေၾကာင္း လူေနမႈျမင့္မားရန္လည္း လိုေသးေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ပညာေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာခ်မ္းၿငိမ္းကလည္း လက္ရွိပညာေရး စနစ္မည္မွ် ေကာင္းမြန္ေန ေၾကာင္း၊ ၎လက္ထက္တြင္ ေက်ာင္းေပါင္းမည္မွ်၊ ဘဲြ႕ရမည္မွ် တိုးတက္လာေၾကာင္း၊ အာဆီယံ တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာင္းသားမ်ား တိုက္ ႐ိုက္ခ်ိတ္ဆက္ တက္ေရာက္ႏိုင္သေယာင္ေယာင္ ေဇာင္းေပး၍ ျပန္လည္ေခ်ပ သြားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပညာေရးက႑တြင္ လက္ရွိသင္ရိုးကို ျပင္ဆင္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း သိရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပညာေရးမွာ အဆင့္မမွီမွန္းသိလွ်က္ႏွင့္ပင္ မ်ိဳခ်လိုက္ရေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္သည္။ အမတ္မင္းမ်ား မည္သို႔မွ်မတတ္ႏိုင္ေခ်။

ဒုတိယအခ်က္ျဖစ္သည့္ ဦးၾကည္ျမင့္တို႔ ေထာက္ျပေျပာဆိုေသာ ဖဲြ႕စည္းပံုပါ အခမဲ့မူလတန္းပညာေရးကို ဆက္ရလွ်င္ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ ကပင္ ေက်ာင္းေနအရြယ္ကေလး ေက်ာင္းအပ္ႏွံေရး၊ ေက်ာင္းအပ္ႏွံေရး ရက္သတၱပတ္ စသည္ျဖင့္ ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ား ေက်ာင္းအပ္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ရာတြင္ မည္သည့္ကေလးမွ် ေငြေၾကး တစ္ျပားတစ္ခ်ပ္မွ်မကုန္ဘဲ ေက်ာင္းအပ္ခဲ့ရသည္ဟု ၾကားဖူးၾကမည္မထင္ေခ်။ ဤအခ်က္သည္ အစိုးရ၏ အျပစ္ လည္းမဟုတ္သလို၊ စာသင္ေက်ာငး္မ်ား၏ ျခစားမႈတစ္ခုလည္းမဟုတ္ေခ်။ မိဘမ်ားကိုယ္တိုင္ကပင္လွ်င္ ေက်ာင္းအပ္လွ်င္ ပိုက္ဆံပါမွရမည္ဟု သေဘာ ေပါက္ၿပီးေသာေၾကာင့္ ဆင္းရဲေသာမိဘပင္လွ်င္ မိမိကေလး ေက်ာင္းထားႏိုင္ရန္ အနည္းဆံုးေတာ့ ထမင္းတစ္နပ္ အငတ္ခံကာ ေက်ာင္းအပ္ၾကေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းက ေစတနာရွိသေလာက္ အလွဴေငြထည့္ပါဆိုလွ်င္ မိမိသားသမီးမ်က္ႏွာမငယ္ရန္ ၾကြယ္ဝသူမ်ားမေလာက္ မလွဴႏိုင္ေသာ္ လည္း အမ်ားႏွင့္တန္းတူေတာ့ လွဴခဲ့ၾကၿပီး မည္သည့္ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမကမွ် ေစာဒက တက္ျခင္းမရွိဘဲ ေက်ာင္းအပ္လွ်င္ ေငြေပးရသည္၊ ခ်မ္းသာလွ်င္ ပိုေပးရၿပီး ခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္ အမ်ားတန္းတူေပးရမည္ဟူေသာ ယဥ္ေက်းမႈကို ေက်ာင္းဆရာႏွင့္မိဘ ႏွစ္ဘက္လံုးက ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုလို လက္ခံထားၾကေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕နာမည္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားသည္ လူဂုဏ္တန္ သားသမီးမ်ားသာ တက္ေရာက္ေလ့ရွိၿပီး ေက်ာင္းအပ္ခမွာလည္း သိန္းခ်ီ၍ ေတာင္းေလ့ရွိသည္။ ဤသည္မွာ ထုိေက်ာင္းတြင္ ေက်ာက္သင္ပုန္းအနက္မ်ားသံုး၍ ေျမျဖဴမႈန္႔ မ်ားေၾကာင့္ ဆရာႏွင့္ေက်ာင္းသားမ်ား အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား ရႏိုင္သည့္အတြက္ ဝိႈက္ဘုတ္မ်ားသံုးရန္ ေငြေၾကးတစ္ရပ္ျဖစ္သကဲ့သို႔၊ ေရေအးစက္ပါ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား ဝယ္ယူသံုးစဲြႏိုင္သျဖင့္ ကေလးမ်ား က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ၿပီးသကဲ့သို႔လည္းျဖစ္ရာ ေက်ာင္း၏ပံုရိပ္ကို တိုးတက္ေစသည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုေက်ာင္းဧရိယာတြင္ ပါဝင္ေသာ ခ်ိဳ႕တဲ့ကေလးမွာ ထိုကဲ့သို႔ သိန္းခ်ီေသာ ေက်ာင္းအပ္ခကို မည္သို႔ တတ္ႏိုင္ပါမည္နည္း။ ထို႔ေၾကာင့္ အျခား သက္သာေသာ ေက်ာင္းမ်ားသို႔ တက္ရသည္။ အနီးအနားတြင္ မတက္ႏိုင္၍ ကားခေငြႏွင့္ အခ်ိန္ကုန္ရသည္။ ထိုအခါ မိဘကြယ္ရာျဖစ္၍ ေက်ာင္းေျပးျခင္းမွ ကေလးေပ်ာက္ျခင္းအထိ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေပသည္။ အနီးအနားတြင္ တက္ရ မည္ဆိုပါကလည္း အထက္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသကဲ့သို႔ ေခ်းငွား၍လည္းေကာင္း၊ အငတ္ခံ၍ လည္းေကာင္း အမ်ားနည္းတူ အကုန္က်ခံၾကသည့္ ယဥ္ေက်းမႈ ကိုသာ ျပန္ေရာက္သည္။

ထိုသို႔ သံသရာလည္ေနေသာ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုကို အမတ္မင္းမ်ားက လြယ္လြယ္ကူကူ ကတိေပးခဲ့ၾကၿပီး မည္သည့္အေျပာင္းအလဲမွ် မျပဳလုပ္ ႏိုင္ေသးဘဲ အမတ္မင္းမ်ား၏ သားသမီးမ်ားပင္ ေက်ာင္းအပ္ရန္ ေငြေပးေနၾကရသည္။ သို႔ဆိုလွ်င္ အမတ္မင္းမ်ားအေနျဖင့္ ယခုအေျခအေနကို မည္သို႔ျပဳ ျပင္ႏိုင္မည္နည္း၊ မည္သို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ နည္းဆိုသည္ကို စဥ္းစားၾကရန္ လိုအပ္ေနေပသည္။ သားသမီးကို အငတ္ခံ၍ ေက်ာင္းထားခဲ့သည္၊ အေၾကြးတင္ခံ ေက်ာင္းထားခဲ့သည္ဟု မိဘတို႔၏ ပီတိကို အသိအမွတ္ျပဳေသာ္လည္း ဤယဥ္ေက်းမႈသည္ ေရရွည္ေကာင္းသည့္ ယဥ္ေက်းမႈေတာ့မဟုတ္ေခ်။ ႏိုင္ငံသား တစ္ဦး ဖဲြ႕စည္းပံုပါ ရပိုင္ခြင့္ျဖစ္သည့္ အခမဲ့မူလတန္းစနစ္ကို မျဖစ္မေန ခံစားရရွိရန္လိုသည္။

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးမ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးက႑ကို အဆင့္ျမင့္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ မစြမ္းႏိုင္ေစကာမူ အမတ္မင္းတစ္ဦး၏ လုပ္ပို္င္ခြင့္ အရ မိမိကိုယ္စားျပဳရာနယ္ေျမတြင္ ေက်ာင္းအပ္ႏွံၾကရာ၌ မူလတန္းအဆင့္တြင္ အခမဲ့ပညာေရးကို က်င့္သံုးခ်င္းရွိမရွိ၊ အကယ္၍ ခ်ိဳ႕တဲ့၍ မအပ္ႏိုင္လွ်င္ပင္ အခမဲ့ပညာေရးစနစ္သည္ ႏိုင္ငံသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ မျဖစ္မေန ရပိုင္ခြင့္ရွိသည္ကို အမ်ားျပည္သူ သိရွိလက္ခံလာရန္ ေျပာဆိုစည္းရံုးျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ားသို႔ လည္း အလွဴေငြ ေကာက္ခံေစကာမူ သက္ဆိုင္ရာေက်ာင္းဧရိယာရွိ ခ်ိဳ႕တဲ့ကေလးမ်ား အခမဲ့ပညာသင္ၾကားႏိုင္ရန္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ညိႇႏိႈင္း စည္းရံုး ျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါသည္။

ထိုသို႔ အခမဲ့ေက်ာင္းအပ္ႏွံေရး လွဴပ္ရွားမႈမ်ိဳးမွာ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သလို လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဦး၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေဘာင္အတြင္းမွ ျဖစ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္အဆင့္မ်ားတြင္ပင္ တင္ျပရန္မလိုဘဲ တိ