Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား


ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ား ဖယ္ရွားသင့္ဟု ျမန္မာဆုိင္ရာ ကုလအထူးသံတမန္ေဟာင္း ေျပာဆုိ

(The Star Online မွသတင္းကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားသည္ ျပည္သူလူထုကုိ ထိခုိက္နစ္နာ ေစေသာေၾကာင့္ ရုပ္သိမ္း ေပးသင့္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးသံတမန္ေဟာင္း တန္ဆရီရာဇာလီ အစၥေမးလ္က သုံးသပ္ေျပာဆုိသည္။

ယခင္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ကုိဖီအာနန္၏ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးသံတမန္ အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ မစၥတာရာဇာလီ အစၥေမးလ္က မိမိအေနျဖင့္ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားကုိ မရမက ေတာင္းဆုိခဲ့သူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ သေဘာထားခ်င္း မတူညီေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ ၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၁၃ရက္ေန႔တြင္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ ေျမာက္ျမားစြာျဖင့္ ထိေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။

"ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေအာင္ျမင္ႀကီးပြားေရး အတြက္ စတင္လုပ္ကုိင္ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ဆန္ေတြကုိ ျပည္ပကေန တင္သြင္းေနရတယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥဟာ ရယ္စရာ ေကာင္းေနပါတယ္"  ဟု မစၥတာ ရာဇလီအစၥေမးလ္က Rediscovering Mediation in the 21st Century ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ က်င္းပေသာ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ Asian Mediation Association ကြန္ဖရင့္၌ ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လုိအပ္ေနေသာ အကူအညီမ်ားကုိ စိစစ္ပုိင္းျဖတ္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ဘဲ ဆက္လက္ ေပးအပ္သြားမည္ ျဖစ္သည္ဟုလည္း ၎ကဆုိသည္။

"တကယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔သာ အကူအညီေတြ ေပးေနမယ္ဆုိရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္က အခုေလာက္ ခက္ထန္ ၾကမ္းတမ္းခ်င္မွ ၾကမ္းတမ္း ပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ဒီလမ္းဟာ သြားရမယ့္ လမ္းတစ္ခု ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ကုိ ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈ ရွိလာမွာပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြ ဖယ္ရွားေပးရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီလုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္"  ဟု ၎ကဆုိသည္။

တုိင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ား၏ အခန္းက႑၊ ေျပာင္းေရႊ႕ လုပ္သားႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ ေဘးဒုကၡမ်ား အပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရးကိစၥ မ်ားစြာကုိ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းရဦးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း မစၥတာရာဇာလီ အစၥေမးလ္က မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာဆုိသည္။ မစၥတာရာဇာလီသည္ ငါးႏွစ္နီးပါး ကာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ၁၄ႀကိမ္တိတိ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အႀကိမ္၂၀ေက်ာ္ ေတြ႕ဆုံခဲ့ဖူးသည္။

_________________________________________________________

စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ေပးရန္ တရုတ္ Huawei ကုမၸဏီ အေမရိကန္အစုိးရကုိ တုိက္တြန္း

(BBC သတင္းကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

တရုတ္တယ္လီ ဆက္သြယ္ေရး ပစၥည္းမ်ား ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ေသာ ကုမၸဏီျဖစ္သည့္ Huawei က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အာဏာပုိင္မ်ား၏ တရားဝင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကုိ လက္သင့္ခံ ႀကိဳဆုိပါေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိလိုက္သည္။ နာမည္ေက်ာ္ Huawei သည္ မၾကာေသးခင္က အေမရိကန္ ကြန္ပ်ဴတာ ကုမၸဏီ တစ္ခုျဖစ္ေသာ 3Leaf Systems ကုိ ဝယ္ယူရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရာ အေမရိကန္ လုံၿခံဳေရးအဖြဲ႕က လုံၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အေရးကိစၥမ်ားေၾကာင့္ဟု ဆုိကာ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ Huawei က ၎၏ ဝက္ဘ္ဆုိက္တြင္ ေမတၱာရပ္ခံစာ တစ္ေစာင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ Huawei ကုမၸဏီကုိ တရုတ္ၾကည္းတပ္မွ စစ္ဘက္ အရာရွိေဟာင္း Ren Zhengfei ဆုိသူက ထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ကုမၸဏီတြင္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အခ်ိတ္အဆက္မ်ား ရွိေနေသးသည့္ ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ စုိးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနသည္။ သုိ႔ေသာ္ မိမိတို႔တြင္ တရုတ္တပ္မေတာ္ ႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အစုိးရႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ဆက္စပ္မႈ မရွိပါေၾကာင္း ေလွ်ာခ်ေျပာဆုိသည္။

ဝက္ဆုိက္တြင္ တင္ထားေသာ Huawei ကုမၸဏီ၏ စာတြင္ "မိမိတုိ႔သည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ ကာလမွ် အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၌ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆုိပါ ကာလအတြင္း နားလည္မႈ လြဲမွားေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားစြာႏွင့္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္" ဟု ေရးသား ေဖာ္ျပသည္။ အဆုိပါ ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ အေထာက္အထား မခုိင္မာေသာ စြပ္စြဲေျပာဆုိခ်က္မ်ား ျဖစ္သည့္ Huawei သည္ တရုတ္တပ္မေတာ္ႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိသည္၊ အသိဉာဏ္ဆုိင္ရာ မူပုိင္ခြင့္မ်ား ခ်ိဳးေဖာက္သည္၊ တရုတ္ အစုိးရထံမွ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ရယူကာ အေမရိကန္ လုံၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္သည့္ လုပ္ရပ္မ်ား လုပ္ကုိင္ေနသည္ စသည္တုိ႔လည္း ပါဝင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

"Huawei ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စုိးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား အားလုံးအတြက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရအေနျဖင့္ တရားဝင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ မိမိတို႔က ရုိးသားရွင္းလင္းစြာ ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္"  ဟု ဆုိသည္။ Huawei သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္၊ ေမလတြင္ အေမရိကန္ ကြန္ပ်ဴတာ ကုမၸဏီ 3Leaf ကုိ ေဒၚလာ ၂သန္းျဖင့္ ဝယ္ယူခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဆုိင္ရာ ေကာ္မတီက အေရာင္းအဝယ္ လုပ္ရန္မသင့္ ဟုဆုိကာ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

_______________________________________________________

ဂ်ပန္ကုန္သြယ္ေရး လုိေငြျပမႈႏွစ္အတြင္း ပထမဆုံးျဖစ္ေပၚ

(BBC သတင္းကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

ႏုိင္ငံတကာမွ အခ်က္အျခာက်ေသာ ေဈးကြက္မ်ားသုိ႔ ကုန္ပစၥည္း တင္ပုိ႔ရာတြင္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ လေပါင္း၂၂ လအတြင္း ကုန္သြယ္ေရး လုိေငြျပမႈ ပထမဆုံး ျဖစ္ေပၚသြားေၾကာင္း ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလတြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ကုန္သြယ္ေရး လုိေငြမွာ ယန္းေငြ ၄၇၁ ဒႆမ ၄၂ ဘီလီယံ (ေဒၚလာ ၇ဘီလီယံ၊ စတာလင္ေပါင္ ၃ ဒႆမ ၅၂ ဘီလီယံ) ျဖစ္သည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသည္ ယန္းေငြ ေၾကးခုိင္မာမႈေၾကာင့္ ေငြေၾကးဝယ္လုိအား ထိခုိက္ခဲ့ရာ ျပည္ပကုန္တင္ပုိ႔မႈ ျမင့္တက္လာေရးအတြက္ အစြမ္းကုန္ ရုန္းကန္ ႀကိဳးစားခဲ့ ရသည္။ မၾကာေသးခင္ ကာလကလည္း ကမာၻ႔ ဒုတိယ စီးပြားေရး အင္အား အႀကီးဆုံး အဆင့္ဟူသည့္ အဆင့္ကုိ တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ လႊဲေပးလုိက္ရသည္။

မည္သုိ႔ပင္ ဆုိေစ ေလ့လာဆန္းစစ္သူ မ်ားက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၏ ျပည္ပ တင္ပုိ႔မႈ ျပန္လည္ ေခါင္းေထာင္ လာလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾကသည္။ ဂ်ပန္ စီးပြားေရး ေျခလွမ္းသည္ ေမွ်ာ္မွန္းထား သည္ထက္ မ်ားစြာ ေႏွးေကြးေန ေသာ္လည္း ျပည္ပတင္ပုိ႔မ ႈအခန္း က႑က စီးပြားေရး တုိးတက္မႈကုိ ေမာင္းႏွင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဘာဂေဗဒ ကၽြမ္းက်င္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေဟာကိန္းထုတ္ၾကသည္။

“ျပည္ပ တင္ပုိ႔မႈက ေမွ်ာ္မွန္းထား တာထက္ကုိ ေလ်ာ့နည္းခဲ့တယ္။ ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ငန္း တစ္ခုလုံးရဲ႕ ကိန္းဂဏန္းေတြကုိ ၾကည့္ရင္ စီးပြားေရး ျပန္လည္ ဦးေမာ့လာၿပီလုိ႔ မေျပာႏိုင္ ေသးပါဘူး”  ဟု Itochu ေကာ္ပုိေရးရွင္းမွ စီးပြားေရး ပညာရွင္ Yoshimasa Maruyama က ေျပာၾကားသည္။

“လာမယ့္ လပုိင္းေတြထဲမွာ ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျမင့္တက္လာ ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ ေျခလွမ္းကေတာ့ ပထမ သုံးလပတ္ အတြင္း ေမွ်ာ္မွန္းထားသလုိ ျဖစ္လာမယ္ မထင္ပါဘူး” ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာဆုိသည္။

ဇန္နဝါရီလ အတြင္း ဂ်ပန္ကုန္သြယ္ေရး လုိေငြျပမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ ရျခင္းမွာ အာရွေဒသသ ုိ႔ပုိ႔ကုန္တင္ပုိ႔မႈ ေလ်ာ့နည္း ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ျပစ္တင္ ေဝဖန္ၾကသည္။ ေဒသတြင္းသုိ႔ ဂ်ပန္ပုိ႔ကုန္ တင္ပုိ႔မႈမွာ ၀ ဒႆမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ခဲ့သည္ ဟုဆုိသည္။ သုိ႔ေသာ္ အဆုိပါ ႏႈန္းထားသည္ ႏွစ္စဥ္ ဒီဇင္ဘာလတုိင္း ပုိ႔ကုန္တင္ပုိ႔မႈ ျမင့္တက္သည့္ ႏႈန္းျဖစ္ေသာ ၁၄ ဒႆမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္ ေလ်ာ့နည္းသည္ဟု ဆုိသည္။ ဂ်ပန္စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ ေႏွးေကြးရျခင္းတြင္ အေၾကာင္း အရင္းမ်ားစြာ ရွိသည့္အနက္ အေရးႀကီးသည့္ အခ်က္မွာ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈ တုိက္ဖ်က္ေနရေသာ တရုတ္ႏုိင္ငံမွ ဝယ္လုိအား ေလ်ာ့က် လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္လခန္႔ အတြင္းကလည္း အတုိးႏႈန္းမ်ား ျမႇင့္တင္ ေပးလုိက္မႈေၾကာင့္ စားသုံးသူ ဝယ္လုိအားႏွင့္ ေငြသုံးစြဲႏုိင္စြမ္း မ်ား ေလ်ာ့က်ခဲ့ရသည္။

ဇန္နဝါရီလအတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ပုိ႔ကုန္ တင္ပုိ႔မႈမွာ ယမန္ႏွစ္ကထက္ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္း မွ်သာ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ တရုတ္သည္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၏ အႀကီးမားဆုံးေသာ ကုန္သြယ္ဘက္ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ “တရုတ္က ဇန္နဝါရီလက စၿပီး သူ႕စီးပြားေရး ဒရၾကမ္း တုိးတက္မႈကုိ ထိန္းခ်ဳပ္မယ့္ မူဝါဒေတြ စတင္က်င့္သုံးေနပါတယ္” ဟု Nomura Securities မွTakahide Kiuchi က ေျပာၾကားသည္။

_________________________________________________

ဒလုိင္းလားမား ၾသဇာႀကီးထြားမႈအေပၚ တုိက္ဖ်က္မႈသစ္မ်ား လုပ္မည္ဟု ေဘဂ်င္းထုတ္ေဖာ္

(BBC သတင္းကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

ေဘဂ်င္းအစုိးရ အေနျဖင့္ တိဘက္ေဒသတြင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အစီအစဥ္တစ္ရပ္ အသစ္ခ်မွတ္ကာ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း စီနီယာ တရုတ္ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးက သုံးသပ္ေျပာဆုိသည္။

တရုတ္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ လြန္စြာ ၾသဇာႀကီးေသာ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေပၚလစ္ျဗဴရုိ၏ႏုိင္ငံေရး ေကာ္မတီမွ အဖြဲ႕ဝင္ Jia Qinglin က ဒလုိင္းလားမား တိဘက္ေဒသ အေပၚ ၾသဇာ လႊမ္းမုိးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တရုတ္အစုိးရကုိ ယင္းသုိ႔ တုိက္တြန္း ေျပာဆုိျခင္း ျဖစ္သည္။ တရုတ္ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္လည္း တိဘက္ ျပည္သူမ်ား၏ လူေနမႈ အဆင့္အတန္းမ်ားကု ိျမႇင့္တင္ေပး သင့္ေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။ တိဘက္ေဒသတြင္ မၿငိမ္မသက္ မႈမ်ားႏွင့္ အဓိကရုဏ္းမ်ား ျဖစ္ေပၚၿပီး သုံးႏွစ္နီးပါးခန္႔ အၾကာတြင္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေပၚလစ္ျဗဴရုိမွ ယင္းသုိ႔ တုိက္တြန္း ေျပာဆုိလာျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ အဆုိပါ မတည္မၿငိမ္မႈမ်ားသည္ ျပည္ေျပး ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား၏ ပေယာဂေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚျခင္းျဖစ္သည္ဟု တရုတ္အစုိးရက ထုိစဥ္က ျပစ္တင္ေဝဖန္ခဲ့သည္။

အေလးအနက္ကုိင္တြယ္ရန္လုိ

မစၥတာJia Qinglin သည္ တိဘက္ေဒသႏွင့္ တိဘက္ လူမ်ိဳးမ်ား ေနထုိင္ေသာ အျခား ျပည္နယ္မ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ႏွစ္ရက္တာ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ဒလုိင္းလားမား ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈကုိ တုိက္ဖ်က္ရန္ ေျပာဆုိျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲသုိ႔ တက္ေရာက္ေသာ တရုတ္ျပည္သူ႕ လုံၿခံဳေရးဝန္ႀကီး Meng Jianzhu ကလည္း တိဘက္ေဒသတြင္း တရုတ္ အစုိးရ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈသည္ လြန္စြာ အေရးႀကီးေသာ ကိစၥျဖစ္ေၾကာင္း ဆုိသည္။

"ဒလုိင္းလားမား အုပ္စုအား ဆန္႔က်င္ တုိက္ဖ်က္မည့္ လုပ္ရပ္ကုိ ေလးေလးနက္နက္ျဖင့္ ဆက္လက္ လုပ္ကုိင္ ေဆာင္ရြက္သြား ရမည္ျဖစ္သည္" ဟု မစၥတာ Jia Qinglin ၏ ေျပာဆုိခ်က္ကုိ ကုိးကားၿပီး ႏုိင္ငံပုိင္ Xinhua သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပသည္။ တိဘက္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေရး အတြက္ လုပ္ကုိင္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကုိ  သတိႀကီးစြာျဖင့္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမည္ျဖစ္သည္ဟု ၎ကဆုိသည္။

တိဘက္ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရးကိစၥမ်ား ကုိ ေကာင္းမြန္စြာ ကိုင္တြယ္သြား ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာသာေရး တစ္ခုအေပၚ ႏုိင္ထက္ စီးနင္းၿဖိဳခြဲ ႏွိမ္နင္းမႈသည္ တန္ျပန္ လက္တုံ႔ျပန္မႈတုိ႔ကုိ ျဖစ္ေပၚေစသည္ ဟူေသာ အခ်က္ကုိ သိရွိနားလည္ထားရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။ တရုတ္အာဏာပုိင္မ်ားသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ခန္႔က တုိင္းျပည္မွ ထြက္ေျပးသြားသူ တိဘက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား အေပၚ ကာလၾကာရွည္စြာ ပုတ္ခတ္ေျပာဆုိခဲ့ၾကသည္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမားသည္ ယခုအခါ အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ျပည္ေျပးဘဝျဖင့္ ေနထုိင္လ်က္ ရွိၿပီး တိဘက္ေဒသတြင္း ၎၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈမွာလည္း ယေန႔ထိတိုင္ ႀကီးမားေနဆဲ ပင္ျဖစ္သည္။ သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ အစုိးရက ၎အေပၚ ပုတ္ခတ္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ ေနျခင္းျဖစ္သည္။

ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမားအား ေဝဖန္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားသည္ တိဘက္ေဒသ တစ္ခုလုံးအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဟူေသာ တရုတ္အစုိးရ၏ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းလည္းျဖစ္သည္။ တရုတ္အစိုးရက တိဘက္ေဒသသည္ တရုတ္ျပည္၏ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ႏွစ္ကာလမ်ားစြာ အသိေပး ေျပာဆုိခဲ့သည္။ တိဘက္ေဒသ ျပည္သူမ်ား လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္မားေရးအတြက္လည္း တရုတ္ျပည္မႀကီးက ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ သုံးစြဲခဲ့သည္။ မၾကာေသးခင္ ရက္သတၱပတ္ အတြင္းက တရုတ္အစုိးရက တိဘက္ေဒသတြင္း အလြန္အမင္း ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ တိဘက္ျပည္သူ ဦးေရမွာ ငါးႏွစ္အတြင္း ထက္ဝက္မွ် ေလ်ာ့က်သြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိသည္။

________________________________________________________


အင္တာနက္ မရွိလွ်င္လည္း ဆႏၵျပအံုႂကြမႈမ်ားျဖစ္ပြားႏုိင္

(The Straits times မွ26 Feb 2011 ရက္စဲြပါUprisings Possible without the Internet ေဆာင္းပါးကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

 ကမၻာ့ အင္တာနက္ ကြန္ယက္ World Wide Web သည္ ဆႏၵျပေတာ္လွန္မႈမ်ားကုိ အစပ်ဳိးေပးျခင္း မရွိေသာ္လည္း ဆႏၵျပသူမ်ား၏ စည္း႐ုံး လႈပ္ရွားမႈကုိ အကူအညီေပးသည္။

လတ္တေလာတြင္ သိသာ ထင္ရွားျခင္း မရွိေသးေသာ္လည္း လမ္းေပၚ ဆႏၵျပပဲြမ်ား အားလံုးနီးပါးတြင္ တုိင္းျပည္လူဦးေရ အခ်ဳိးအစား၏ အနည္းငယ္မွ်သာ ပါဝင္ပတ္သက္ ၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရသည္။ ဘာရိန္း၊ လစ္ဗ်ား၊ အီဂ်စ္၊ တူနီးရွား၊ အီရန္ ေမာ္လ္ဒုိဗာ တုိ႔သာမက လတ္တေလာ မွတ္မိသမွ် လူသိမ်ား ဆႏၵျပပဲြမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထု၏ ၁ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔သာ ပါဝင္ၾကသည္။ သာဓက အားျဖင့္ ကုိင္႐ုိတာရစ္ ရင္ျပင္တြင္ စုေဝးဆႏၵျပခဲ့ၾကေသာ အီဂ်စ္၃သိန္းခန္႔သည္ တုိင္းျပည္လူဦးေရ ၈၃သန္း၏ ၀.၄ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔သာ ရွိသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ အျခားဆႏၵျပ ေတာ္လွန္မႈမ်ားတြင္ ပါဝင္သူမ်ားမွာ ပုိ၍ပင္နည္းပါးသည္။

အထက္ပါ ကိန္းဂဏန္းမ်ားက ၁၉၇၉ ခုႏွစ္က အီရန္ေတာ္လွန္ေရးကုိ တန္ဖုိးတက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးေနသည္။ ထုိစဥ္က ရွားဘုရင္ကုိ ဆန္႔က်င္ရန္ စိတ္ဆုိးမာန္ဆုိး စုေဝးဆႏၵျပခဲ့ေသာ အီရန္မ်ား၏ အေရအတြက္မွာ ၆သန္းမွ ၉သန္းအၾကား ခန္႔မွန္းထား ေသာေၾကာင့္ အီရန္လူဦးေရ၏ ၁၀ရာခုိင္ႏႈန္းပင္ ေက်ာ္ေနသည္။ ယခုႏွစ္ေပါင္း ၃၀ၾကာလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ အဆုိပါ ျဖစ္ရပ္ကု ိျပန္ၾကည့္ပါက ထုိစဥ္က အင္တာနက္မရွိဘဲ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လႈပ္ရွားႏုိင္ခဲ့ၾကသည္ကုိ အထူးပင္ အထင္ႀကီး ေလးစားဖြယ္ ေကာင္းလွသည္ဟု ဆုိရမည္ျဖစ္သည္။

ထုိစဥ္က အီရန္ ေတာ္လွန္ေရး သမားမ်ားသည္ Facebook စာမ်က္ႏွာလည္း မရွိပါ။Twitter message လည္း မပုိ႔ႏုိင္ပါ။ Google လည္း မရွိပါ။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ယခုတုိင္ ေျဖရွင္းႏုိင္ျခင္း မရွိေသးသည့္ အာဖရိက ေျမာက္ပုိင္းႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ေဒသမွ ေတာ္လွန္ေရးမ်ား အတြက္ လူမႈဆက္သြယ္ေရး ဝက္ဘ္ဆုိက္ဒ္မ်ားက မည္မွ် အာမခံခ်က္ ေပးႏုိင္သနည္းဟု ေမးစရာျဖစ္လာသည္။

အဆုိပါ ေမးခြန္းကုိ ေျဖဆုိရန္ နည္းတစ္ခုမွာ ဤသုိ႔ ျပန္၍ ေမးခြန္းထုတ္ရန္ ျဖစ္သည္။ ယခုျမင္ေတြ႕ေနရေသာ ဆႏၵျပပဲြမ်ားသည္ လူမႈမီဒီယာမ်ား မပါဘဲ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါ့မည္လား။

ဆုိက္ဘာနယ္ပယ္ မရွိပဲႏွင့္ ကမၻာတစ္လႊား ႀကီးမားေသာ ဆႏၵျပပဲြမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ သာဓကမ်ားမွာ မနည္းလွပါ။ ၁၉၈၈မွ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား အၾကား အေရွ႕ဥေရာပ ဆႏၵျပပဲြမ်ား၊ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား ေႏွာင္းပုိင္းမွ အင္ဒုိနီးရွား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ ၂၀၀၁တြင္ ဖိလစ္ပုိင္ သမၼတ ဂ်ဳိးဇက္အက္စထရာဒါ ကုိ ျဖဳတ္ခ်သည့္ ဖိလစ္ပုိင္ ဆႏၵျပပဲြ စသည္တုိ႔တြင္ ဆႏၵျပသူမ်ားက အင္တာနက္ မဟုတ္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားကုိ အသံုးျပဳကာ စည္း႐ံုး လႈပ္ရွားခဲ့ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

အီဂ်စ္ ဆႏၵျပပဲြမ်ားသည္လည္း အင္တာနက္မရွိပဲ ျဖစ္ပြား ခဲ့ၾကသည္ကုိ သံသယရွိစရာ မလုိပါ။ အစုိးရက အင္တာနက္ကြန္ယက္ကုိ ျဖတ္ေတာက္လုိက္ၿပီး ေနာက္ပုိင္း ဆႏၵျပပဲြမ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ပုိ၍ပင္ ျပင္းထန္ လာသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။

ဖိလစ္ပုိင္တြင္မူ အင္စထရာဒါကုိ ေတာ္လွန္စဥ္က စည္း႐ံုးလႈပ္ရွားသူမ်ားသည္ ႐ုိးရွင္းေသာ SMS Message ကုိ ေရးသားကာ အႀကိမ္ေပါင္း မေရႏုိင္ေအာင္ ဆက္၍ ဆက္၍ ေပးပုိ႔ခဲ့ၾကသည္။ “ESDA  ကုိ သြား၊ အနက္ေရာင္ဝတ္”  ဟူေသာSMS သည္ အလြန္ပင္ ထိေရာက္လွသည္။ (ESDA သည္ မနီလာႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕ႀကီး  ၅ၿမိဳ႕ကုိ ဆက္သြယ္ေသ ာအေဝးေျပးလမ္းမႀကီးကုိ ေခၚေသာ နာမည္ျဖစ္သည္)

၁၉၇၈ခုႏွစ္က အီရန္ေတာ္လွန္ေရး တြင္မူ ျပည္ပေရာက ္အယာတုိလာ ႏုိေမနီက တုိင္းျပည္တြင္း ခုိးသြင္းလာေသာ ကက္ဆက္တိတ္ေခြမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ျပည္တြင္းမွ လႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ခဲ့သည္။ အမွန္စစ္စစ္ မည္သည့္ ေနရာတြင္မဆုိ ေရဒီယုိ အသံလႊင့္မႈ မ်ားမွသည္ လက္ကမ္းစာရြက္မ်ား၊ အခေပး ဖုန္းမ်ား အထိ ဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာမ်ားမွာ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည္။

ေသခ်ာသည့္ တစ္ခုမွာTwitter မရွိျခင္းေၾကာင့္ ဖိႏွိပ္ေသာ အစုိးရကုိ ဆန္႔က်င္ရန္ လူမ်ားထြက္မလာႏိုင္ဟု အေၾကာင္းျပရန္ ဆုိသည္ကုိ မွန္းဆရခက္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယခုဥပမာမ်ားက ျပသေနသည္မွာ ေတာ္လွန္ေရး ျဖစ္စဥ္မ်ားၾကားတြင္ တူညီေသာ အခ်က္ေလးမ်ား ရွိသည္ ဆုိျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔သည္ Online လက္နက္ ကိရိယာ မလုိလွ်င္ရွိရမည္။ ဆႏၵျပမႈ အားလံုးမွာ စုစည္းမႈ ရွိရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ဆႏၵျပသူမ်ား ဆက္သြယ္ရန္ ကိရိယာမ်ားကား လုိအပ္သည္။

အင္တာနက္သည္ အဆုိပါ လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ျပည့္စံုေသာ ကိရိယာ တစ္ခုျဖစ္သည္ကုိမူ ဆုိရမည္ျဖစ္သည္။ အင္တာနက္သည္ လ်င္ျမန္သည္။ က်ယ္ျပန္႔စြာ ပ်ံ႕ႏွ႔ံသည္။ အစုိးရ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ခ်က္ျခင္း တုန္႔ျပန္ႏုိင္သည္။ လႈပ္ရွားသူမ်ား ေကာ္ဖီဆုိင္ထုိင္၍ စုေဝးသည္ထက္ စာလွ်င္ Online တြင္ စုေဝးလွ်င္ ၿဖိဳခဲြရခက္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယခင္ ဆႏၵျပမႈမ်ားက ျပသသည္မွာ အင္တာနက္ မရွိသည့္ ေနရာတြင္ ၎ေလာက္ မျပည့္စံုေသ ာအျခား ကိရိယာမ်ား အသံုးျပဳ၍ ရႏုိင္သည္ဟု သိရွိႏုိင္သည္။

ယခုျဖစ္ခဲ့ေသာ ဆႏၵျပမႈမ်ားတြင္ အင္တာနက္သည္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားကုိ ပုိမုိလ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ပြားေစသည္ဟု ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္လွ်င္ ပုိမုိ၍ျပည့္စံုေသာ သတင္းအခ်က္ အလက္မ်ား ရရွိလာႏုိင္ ေပသည္။ Facebook၊ Twitter  သုိ႔မဟုတ္ Youtube သည္ အမွန္တကယ္ ေတာ္လွန္ေရး တစ္ခုကုိ ျဖစ္ေစပါသလား။

မၾကာေသးမီက သမုိင္းမ်ား အရ စီးပြားေရးအရ ဖိစီးမႈမ်ားသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား အတြက္ မီးပြားျဖစ္သည္ ဆုိသည့္ အခ်က္မွာ တူညီသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။ 

၂၀၀၇ခုႏွစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ စစ္အစုိးရက ႐ုတ္တရက္ ေလာင္စာဆီ ေစ်းႏႈန္းမ်ား တက္ခဲ့၍ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၈ခုႏွစ္က အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံတြင္ ဆူဟာတုိ အားျပဳက်ေစေသာ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ စီးပြားေရး ျပႆနာမ်ားက တုိင္းျပည္ကုိ အထိနာ ေစခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မည္သည့္ေနရာတြင္မဆုိ ရက္စက္စြာ ႏွိမ္နင္း၍ ေသဆံုးမႈမ်ားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိေသာ အရာမ်ားျဖစ္သည္။

Oxford မွ သမုိင္းပညာရွင္ Mark Almond က BBC အတြက္ ေရးသားထားေသာ ေဆာင္းပါးတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း သံုးဆယ္အတြင္း အေတြးအေခၚ သစ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေရးအတြက္ မေက်နပ္မႈ မ်ားကုိ ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးေသာ အရာမွာ ရက္စက္စြာ ေသဆံုးရျခင္း မ်ားျဖစ္ေနသည္ကုိ တူညီစြာ ေတြ႕ရသည္ဟု ဆုိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ တူနီးရွား ေတာ္လွန္ေရးသည္ လမ္းေဘးေစ်းသည္ Mohamed Bouazizi ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မီး႐ႈိ႕သတ္ျခင္းမွ မီးပြားျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ၎သည္ ၎၏ပစၥည္းမ်ား သိမ္းခံရျခင္း မၾကာခဏ ေစာ္ကားခံရျခင္းေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ 17 ရက္ေန႔က ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ မီး႐ႈိ႕သတ္ခဲ့သည္။

ထုိသုိ႔ မိမိကုိယ္ကုိ သတ္ေသျခင္းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္လက အီဂ်စ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လက Khaled Mohamed Saeed အသတ္ခံရသည္။ ၎သည္ အသက္ ၂၈ ႏွစ္ရွိၿပီး၊ အီဂ်စ္ရဲမ်ားက ေသေအာင္ ႐ုိက္ႏွက္ခဲ့သည္ဟု ယံုၾကည္ရသည္။

ဤေနရာတြင္ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းသည့္ အခ်က္မွာ ၎ကုိ အာဇာနည္ တစ္ဦးျဖစ္သြားေအာင္ အင္တာနက္က ျပဳလုပ္ေပး လုိက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ Online တြင္ ၎၏ ပ်က္စီးေနေသာ ခႏၶာကုိယ္ ဓာတ္ပုံမ်ား ပံ်႕ႏွံ႔ၿပီးေနာက္ ေဒါသမ်ား အတင္းမာဆံုး ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ ၎အား ဂုဏ္ျပဳထားေသာ Facebook  စာမ်က္ႏွာမွာ အဖဲြ႕ဝင္ ကုိးသိန္းေက်ာ္အား ဆဲြေဆာင္ႏုိင္ခဲ့သည္။

ထုိအခ်က္ကုိ ၾကည့္လွ်င္ အီဂ်စ္ေတာ္လွန္ေရးသည္ အင္တာနက္ မရွိလွ်င္ မျဖစ္ႏုိင္ဟု ျပသေသာ ခုိင္မာသည့္ လွပသည့္ အေထာက္အထား တစ္ခုဟု ဆုိရေပမည္။ သုိ႔ေသာ္ အီရန္တြင္ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္က Cinema Rex မီးေလာင္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ သတင္းသည္ အေျခအေနကုိ ပုိမုိဆုိးရြားေစခဲ့ရာ အင္တာနက္ မရွိေသးမီက ျဖစ္သည္ကုိ ထည့္ေျပာသင့္သည္။

အီဂ်စ္ ဥပမာသည္ ထႂကြမႈမ်ား လ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ေရးအတြက္ အင္တာနက္၏ စြမ္းအားကုိ ႐ုိး႐ုိးေလး ျပသျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ျငင္း၍ မရႏုိင္ေသာ အခ်က္မွာ တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူမ်ား၏ ရင္ထဲရွိ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခုိင္မာမႈမ်ားသည္ အင္တာနက္ ရွိသည္ျဖစ္ေစ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ကိန္းေအာင္းေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ အာရပ္ကမၻာ၏ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား၊ အင္တာနက္ စြမ္းအားျဖင့္ လ်င္ျမန္စြာ ပ်ံ႕ႏွံခဲ့သည္ ဆုိသည္ကေတာ့ ရွင္းေနသည္။

တူနီးရွား ေတာ္လွန္ေရး၊ အီဂ်စ္၊ ဘာရိန္း၊ လစ္ဗ်ား၊ ယီမင္ႏွင့္ မၾကာေသးမီက ေမာ္႐ုိကုိရွိ အျဖစ္အပ်က္မ်ားသည္ ႏွစ္လအတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၁၉၇၉ အီရန္ေတာ္လွန္ေရးမွာ အျမင့္ဆံုး မေရာက္မီ ႏွစ္ႏွစ္ကတည္းက စတင္ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၈၉ခုႏွစ္က တ႐ုတ္ျပည္မွ Tiananmen ရင္ျပင္ ဆႏၵျပမႈမ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္းၾကာရွည္က သေႏၶတည္ခဲ့ရပါသည္။

ေကာက္ခ်က္ခ်ရေသာ္ အင္တာနက္သည္ ေတာ္လွန္ေရးမ်ားကုိ ျမန္ေအာင္ လုပ္ေပးေသာ အႀကီးမားဆံုး လက္ေဆာင္တစ္ခုကား အင္တာနက္ မရွိျခင္းေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရး တစ္ခုသည္ ေႏွးေကြး သြားႏုိင္ေသာ္လည္း ရပ္တန္႔သြားႏုိင္ျခင္းကား မရွိေပ။

___________________________________________________________


လစ္ဗ်ားအေပၚ အေမရိကန္ ေငြေၾကး Sanction  အလုပ္ျဖစ္ မျဖစ္ အေမးအေျဖမ်ား

(၂၅ေဖေဖာ္ဝါရီ၂၀၁၁ရက္စဲြပါReuters ၏ Q + A how U.S financial sanction on Libya might work ကုိ ဘာသာျပန္သည္)

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ ေသာၾကာေန႔က လစ္ဗ်ား အစုိးရအေပၚ Sanction မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ရာ လစ္ဗ်ား ေခါင္းေဆာင္ ကဒါဖီ၊ ၎၏ မိသားစုႏွင့္ အျခား အႀကီးတန္း တာဝန္ရွိသူမ်ား အေပၚ ရည္ရြယ္၍ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

ကမၻာတစ္ဝွမ္းရွိ အေမရိကန္ ဘဏ္မ်ားႏွင့္ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား တြင္ရွိေသာ လစ္ဗ်ားအစုိးရႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေငြေၾကး ပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းထားရန္ အမိန္႔ကုိ သမၼတ Barack Obama က လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့သည္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနျဖင့္ Sanction မ်ားကုိ မည္သုိ႔ တြန္းအားေပး ခ်မွတ္ခဲ့သည္ ဆုိသည္ႏွင့္ မည္သုိ႔ေသာ တရားဝင္ အခြင့္အာဏာမ်ား လုိအပ္သည္ ဆုိသည္ကုိ ေအာက္တြင္ ေမးခြန္းႏွင့္ အေျဖမ်ား ေဖာ္ျပထားသည္။

လစ္ဗ်ား၏ပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိအေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာနကထိန္းသိမ္းထားႏုိင္သေလာ။

Obama ၏ အမိန္႔ (executive order) သည္ Sanction မ်ား ခ်မွတ္ရမည့္ လမ္းေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ျပထားၿပီး ျဖစ္သည္။ executive order အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိသည့္ အနက္ ျပည္သူမ်ားကုိ ႏွိပ္စက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ အေမရိကန္၏ လံုၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည္ဟု စြပ္စဲြခံရသည့္ အီရန္၊ ဆူဒန္၊ ဇင္ဘာေဘြႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကဲ့သုိ႔ေသာ အစုိးရမ်ားကုိ ရည္ရြယ္ခ်မွတ္ေသာ အမိန္႔မ်ားလည္း ရွိသည္။ အခ်ဳိ႕ Executive order မ်ားမွာ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကုိ ေငြေၾကးေထာက္ပံမႈမ်ား၊ လူအမ်ား ေသေၾကေစႏုိင္ေသာ လက္နက္မ်ား ျပန္႔ပြားေစမႈမ်ား သုိ႔မဟုတ္ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္သူမ်ားကုိ ခ်မွတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ Obama မည္သုိ႔ Executive order ခ်မွတ္ႏုိင္သနည္း။

အေျခအေနကုိ လည္းေကာင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္လာမႈ ကုိလည္းေကာင္း အကဲျဖတ္မႈအေပၚ အေျခခံ၍၊ သမၼတသည္ အမ်ဳိးသား အေရးေပၚ အက္ဥပေဒႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အေရးေပၚ စီးပြားေရး ပါဝါအက္ဥပေဒတုိ႔မွ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာအရ အမ်ဳိးသား အေရးေပၚ (national emergency) ေက်ညာရသည္။ ၎သည္ ရည္ရြယ္လုိသူမ်ား၏ ေငြေၾကးစာရင္း လဲႊေျပာင္းမႈမ်ားကုိ ပိတ္ပင္ျခင္းႏွင့္ ၎တုိ႔ ပိုင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းထားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။

ထုိ႔အျပင္ အကယ္၍ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီက တုိင္းျပည္တစ္ျပည္အား Sanction မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့လွ်င္ Obama သည္ ဘ႑ာေရးဌာနကုိ အေရးယူခြင့္ျပဳသည့္ Sanction မ်ား ခ်မွတ္ရန္ Executive order ထုတ္ျပန္ႏုိင္သည္။

ေငြေၾကးဆုိင္ရာSanction မ်ားမည္သုိ႔အလုပ္္ျဖစ္သနည္း။

အကယ္၍ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ ဆုိပါစုိ႔။ ဘ႑ာေရး၊ ဌာန၏ ႏုိင္ငံျခား ပိုင္ဆုိင္မႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အဖဲြ႕သည္ အေရးယူမႈ ျပဳလုပ္လုိသည့္ အစုိးရ သုိ႔မဟုတ္ အဖဲြ႕ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ တစ္ဦးခ်င္း ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ အဖဲြ႕မ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ရမည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၎တုိ႔ကုိ အထူးအမည္စာရင္း သတ္မွတ္ေရးသြင္းၿပီး အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားမ်ားအား ၎တုိ႔ႏွင့္ ေငြေၾကးလဲႊေျပာင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဆက္ဆံရန္ တားျမစ္ထားသည္။ အေမရိကန္ တရားစီရင္ေရးေအာက္ရွိ ၎တုိ႔ ပုိင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိလည္း ထိန္းသိမ္း ထားႏုိင္သည္။ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားသည္ အဆုိပါအမည္မည္း စာရင္းထဲရွိ ပုဂၢိဳလ္၊ အဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် ေငြေၾကးလဲႊေျပာင္းမႈမ်ားကုိ ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆးရမည္ျဖစ္သည္။ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ၎တုိ႔ကုိ ႏုိင္ငံတကာ ေငြၾကးစနစ္အတြင္းသုိ႔ ဝင္မလာႏုိင္ေအာင္ တားဆီးထားႏုိင္ေရးျဖစ္သည္။

ေငြေၾကးဆုိင္ရာ Sanction မ်ားသည္ မည္မွ်ထိေရာက္သနည္း။

၎သည္ အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားအား ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေသာ ကြန္ရက္ကဲ့သုိ႔ေသာ အဖဲြ႕မ်ား၊ အစုိးရမ်ား ေငြေၾကးစနစ္အတြင္း ဝင္မလာႏုိင္ေအာင္ ထိေရာက္စြာ တားဆီးထားႏုိင္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ထုိအစုိးရမ်ား အဖဲြ႕မ်ား၏ မူဝါဒမ်ား၊ အျပဳအမူမ်ား ေျပာင္းလဲသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ရာတြင္ ထိေရာက္မႈရွိမရွိကုိမူ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိႏုိင္ေပ။

၂၀၀၅ ခုႏွစ္က Macau’s Banco Delta Asia ကုိ အမည္မည္း စာရင္းသြင္းခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေျမာက္ကုိရီးယား၏ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးစနစ္ျဖင့္ ဆက္သြယ္မႈႀကီး ရပ္သြားခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားစနစ္ျဖင့္ ဆက္သြယ္မႈႀကီး ရပ္သြားခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားဘဏ္မ်ားသည္ အဆုိပါဘဏ္ႏွင့္ ေငြစာရင္း လဲႊေျပာင္းမႈမ်ား ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရာ၊ အဆုိပါကိစၥသည္ ၿပံဳးယမ္းႏွင့္ ႏ်ဴကလီယာကိစၥ စကားေျပာရာတြင္ အဓိကကိစၥျဖစ္လာသည္။

အီရန္၏ ႏ်ဴကလီယာႏွင့္ ဒံုးက်ည္ အစီအစဥ္မ်ားေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က အီရန္အေပၚ အေရးယူမႈမ်ားကုိ ပုိမုိအားျဖည့္ခဲ့ရာ အီရန္၏ စီးပြားေရးကုိ ထိခိုက္ၿပီး၊ ပစၥည္းတင္သြင္းမႈမ်ား ျဖတ္ေတာက္ခံခဲ့ရသည္။ သုိ႔ေသာ္ အီရန္၏ ႏ်ဴကလီယား အစီအစဥ္မ်ား အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိမရွိ အေထာက္ အထား လံုေလာက္ေအာင္ မရွိေပ။ အီရန္ကလည္း Sanction ကုိ ေရွာင္၍ ေငြေၾကးစာရင္း လဲႊေျပာင္းမႈမ်ား ျပဳႏုိင္ရန္ ေရနံကုမၸဏီ အသစ္မ်ား ေထာင္ရသည္ဟု ဘ႑ာေရးဌာနက ေျပာသည္။

သုိ႔ေသာ္ လစ္ဗ်ားအေပၚ အေမရိကန္က Sanction မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ကဒါဖီသည္ ၎၏ လူအေျမာက္အမ်ား ေသေစႏုိင္ေသာ လက္နက္ ထုတ္လုပ္ေရး အစီအစဥ္မ်ားကုိ စြန္႔လႊတ္ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ လက္နက္ စစ္ေဆးသူမ်ားကုိ လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံတြင္းသုိ႔ ဝင္ေရာက္ စစ္ေဆးခြင့္ျပဳခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဝါရွင္တန္သည္ Sanction မ်ားကုိ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က ျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းေပးခဲ့သည္။

အေမရိကန္အစုိးရကလစ္ဗ်ား၏ပိုင္ဆုိင္မႈမ်ားကုိတရား႐ုံးတင္၍သိမ္းယူႏုိင္သလား။

ရပါသည္။ အေမရိကန္ တရားေရး ဌာနသည္ ဖက္ဒရယ္ တရား႐ံုးအား အစုိးရက တရားမဝင္ ရရွိထားသည္ဟု ယံုၾကည္ရေသာ ေငြေၾကးႏွင့္ ပစၥည္းမ်ားအား သိမ္းယူရန္ ေစခုိင္းႏုိင္သည္။ ထုိသုိ႔ သိမ္းယူရန္အတြက္ အခ်ိန္ကာလ ၾကာရွည္ႏုိင္သည္။ ပုိင္ရွင္မ်ား၏ ကာကြယ္မႈ အသနားခံမႈမ်ား ရွိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အဆုိပါ လုပ္ငန္းစဥ္အား ၿမိဳ႕ျပပုိင္ဆုိင္မႈ သိမ္းယူေရး (civil asset forfeiture) ဟု ေခၚႏုိင္ၿပီး တရားမဝင္ ရရွိထားသည္ဟု ယူဆရေသာ ေငြစာရင္း သုိ႔မဟုတ္ ပစၥည္းမ်ား အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတြင္ ေတြ႕ရွိပါက အဆုိပါ Civil asset forfeiture ကုိ ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။

ဥပမာအားျဖင့္ တရားေရးဌာနသည္ တုိင္ဝမ္သမၼတေဟာင္းႏွင့္ ၎၏ မိသားစု လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈႏွင့္ ရယူထားသည္ဟု ယံုၾကည္ရေသာ Manhattan ရွိ ဇိမ္ခံတုိက္ခန္း အပါအဝင္ ပုိင္ဆုိင္မႈ ႏွစ္ခုအား သိမ္းဆည္းခဲ့ဖူးသည္။

____________________________________________


ျမန္မာေငြစကၠဴေဈး ေကာလာဟလေၾကာင့္ ဆန္ေဈးတက္


(Radio Australia News မွ 28 February 2011 ရက္စြဲပါ “New Burma Bank Note Rumours Sends Rice Prices Up” ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အစိုးရက ေငြစကၠဴ အသစ္ ရိုက္ႏွိပ္ထုတ္ေဝရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး ၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္တြင္ ဆန္ေဈးႏႈန္းႏွင့္ အျခား ကုန္ပစၥည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္သြားခဲ့သည္ဟု သိရွိရသည္။

က်ပ္တစ္ေသာင္းတန္ ေငြစကၠဴသစ္ ထုတ္ေဝရန္ အစိုးရက ျပင္ဆင္ေနသည့္ သတင္းမ်ားေၾကာင့္ အရည္အေသြးျမင့္ ဆန္တစ္အိတ္လွ်င္ ၃၄ ေဒၚလာမွ ၃၈ေဒၚလာသို႔ ခုန္တက္သြားေစခဲ့သည္။

ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္ျခင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခ ေဈးႀကီးျခင္း၊ စားသံုးဆီ ေဈးတက္ျခင္းတို႔က ကုန္ေဈးႏႈန္းမ်ား အေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈ ရွိေနသည္ဟု ရန္ကုန္မွ ကုန္သည္ အသိုင္းအဝိုင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အနာဂတ္ ဆန္ေဈးတက္ခ်ိန္တြင္ အျမတ္ေငြ ပိုမိုရရွိရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ျပည္တြင္း ကုန္သည္မ်ားက ဆန္ျဖန္႔ျဖဴးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္လ်က္ ရွိသည္ဟုလည္း ၾကားသိရသည္။

____________________________________________________


ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်က္ရီပတ္ဘလစ္ႏိုင္ငံ ေထာက္ခံ

(Associated Press မွ 1 March 2011 ရက္စြဲပါ “Foreign Minister Assures Suu Kyi of Czech Support” ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

ခ်က္ရီပတ္ဘလစ္ ႏိုင္ငံ၏ နုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက “ယင္း၏ ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဥေရာပသမဂၢက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈ Sanctions မ်ား ရုတ္သိမ္းေရးကို ဆန္႔က်င္သည္” ဟု ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ကာရယ္ရွဝါဇင္ဘတ္ က ျမန္မာဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ တနလၤာေန႔တြင္ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ စကားေျပာဆိုခဲ့ရာ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ ႏိုင္ငံတကာ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈမ်ား ဆက္၍ထားရွိရန္ သူမ၏ ေတာင္းဆိုထားမႈကို ခ်က္ရီပတ္ဘလစ္ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ခ်က္ရီပတ္ဘလစ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား “ယေန႔ေခတ္၏ အႀကီးက်ယ္ဆံုး သူရဲေကာင္းမ်ားထဲမွ တစ္ဦး” ဟု ေခၚေဝၚ ဂုဏ္ျပဳလိုက္ၿပီး သူမအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတကာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခြင့္ ရသင့္သည္ဟုဆိုသည္။

__________________________________________________


တ႐ုတ္ပတ္ဝန္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈကဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိၿခိမ္းေျခာက္

(BBC သတင္းမွ 28 Feb 2011 ရက္စဲြပါ China pollution threatens growth ကုိ ဘာသာ ျပန္ဆုိသည္။)

ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈမ်ားႏွင့္ သယံဇာတမ်ားအား ေတာင္းဆုိမႈမ်ားသည္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈကုိ ဒုကၡေပးမည့္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေရး တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈႏွင့္ သဘာဝ တရားႀကီးၾကား ျပႆနာမွာ ယခုအခ်ိန္ေလာက္ မည္သည့္အခါကမွ် မျပင္းထန္ခဲ့ဘူးေၾကာင္း ပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီး Zhou Sheng × ian က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အကယ္၍ တ႐ုတ္အေနႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္အတြင္း စီးပြားေရးကုိ အျခား ထိခိုက္မႈမ်ား မရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ေလးဆႀကီးထြားေအာင္ ျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ ဆုိလွ်င္၊ သယံဇာတ အသံုးျပဳမႈ၌ ပုိမုိကၽြမ္းက်င္ လာမည္ဟု ၎ကေျပာသည္။

သုိ႔မဟုတ္လွ်င္ ျပန္လည္ေပးဆပ္ရမႈ ႀကီးမားလိမ့္မည္ဟု ၎ကေျပာသည္။ ၎၏ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ မ