Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

International media (2)

Snapshot of the item below:
International media (2)

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား (၂)

ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေကာင္းျမင္မႈမ်ားၾကားမွ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ စိုးရိမ္ရမႈမ်ား

(8 January 2014 ရက္စြဲပါ Asia Times မွ Josh Word ေရးသားေသာ Fiscal cloud taxes Myanmar Optimism ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

အခြန္ဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမွာစိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းခ်င္မွ ေကာင္းလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အပ်ံသင္စ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးတြင္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာအားေကာင္းေစရန္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခု အေသအခ်ာ ရည္႐ြယ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားတြင္ ယခင္စစ္အစိုးရ၏ အေမြဆိုးအခ်ိဳ႕ ရွိေနျခင္း ေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ေငြေၾကးအေျခအေနမွာ အႏၱရာယ္ရွိေသာ အေနအထားတြင္ ရွိေနပါသည္။ ယခု လက္ရွိ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆိုင္ေသာ ေငြေၾကးကိစၥရပ္မ်ားကို အလ်င္အျမန္ျပန္လည္ ျပဳျပင္ဖြဲ႕စည္းျခင္း မရွိပါက၊ ေၾကြးၿမီ ျပႆနာမွာ အမွန္တကယ္ျဖစ္လာႏုိင္ပါသည္။

လက္ရွိအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ားျပည္သူေၾကြးၿမီမ်ားမွာ GDP ၏ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ဆိုရမည္ဆိုပါက ၄၅.၇% ရွိရာ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ျဖင့္ ခ်ိန္ထိုးပါက အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ ကိန္းဂဏန္း ျဖစ္သည္ဟုေတာ့ မဆိုႏုိ္င္ေသးေပ။ မတည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ စီးပြားေရးအရ မွားယြင္းစြာ စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ားအတြက္ ရွည္လ်ားေသာ သမိုင္းေၾကာင္း ရွိသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ ဖြ႕ံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံတြင္ပင္ အကယ္၍ အမ်ားျပည္သူေၾကြးၿမီကို ဤအလယ္အလတ္အဆင့္တြင္ ထိန္းထားႏုိင္မည္ဆိုပါက ကမာၻ့႕ေငြအရင္းအႏွီးေစ်းကြက္၏ ေကာင္းမြန္ေသာ လကၡဏာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ လိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ အနာဂတ္တြင္ ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ အစိုးရဝင္ေငြလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ၃.၂၂% သာရွိေသာ GDP ရွိ အခြန္အခ်ိဳးအစား (သဘာဝသယံဇာတဓါတ္ေငြ႕မပါ) ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ားက ေငြေၾကးအနာဂတ္ကို စိုးရိမ္မႈ မ်ားရွိေနပါသည္။ အမ်ားျပည္သူ ေၾကြးၿမီမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အတိုးေငြမ်ား (rent) ကို လက္ရွိ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ ထိန္းထားေသာ္လည္း ယခုအတုိင္းဆက္ထိန္းႏုိင္ပါ့မလားဟူေသာ စိုးရိမ္မႈမ်ားၾကီးထြား လာပါသည္။ အခြန္ေငြႏွင့္ ျပန္လည္ သံုးစဲြျခင္းဆိုင္ရာ လက္ရွိစနစ္မ်ားကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ၿပီး အသက္ဝင္ေစမႈကို မျပဳလုပ္ပါက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေခ်းေငြျပန္လည္ ေပးဆပ္မႈ (credit rating) မွာ ျပႆနာေပၚေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဘ႑ာေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အႀကီးမားဆံုးေသာ စိုးရိမ္ရမႈမွာ သဘာဝသယံဇာတမွ ရရွိေသာ ဝင္ေငြအေပၚ ႀကီးစြာမွီခိုေနရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕၊ ေရနံ၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေက်ာက္မ်က္ႏွင့္ ကၽြန္း စသည္တို႔ ေပါမ်ားလွသည္ကိုပင္ ေက်းဇူးတင္ေနရေတာ့သည္။ အစိုးရ ဘတ္ဂ်တ္သည္ ၎သယံဇာတ အေပၚ ႏုိင္ငံျခားသို႔ တင္ပို႔ရေသာ ဝင္ေငြအေပၚ တိုး၍မွီခိုလာေနပါသည္။

ဓါတ္ေငြ႕ေရာင္းခ်ရေသာ ဝင္ေငြတစ္ခုတည္းကပင္ GDP ၏ ၁၅% ရွိသည္ဟု ခန္႔မွန္းရပါသည္။ ေလာေလာဆယ္ ဝင္ေငြလမ္းေၾကာင္းေျဖာင့္ေနၿပီး ယင္းဝင္ေငြက အမ်ားျပည္သူ ေၾကြးၿမီပမာဏ တက္မလာေအာင္မူ ယာယီသာထိန္းသိမ္း ထားႏုိင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ သယံဇာတဝင္ေငြမ်ား၏ ေျပာင္းလဲေနေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ သဘာဝအရ အကန္႔ အသတ္ႏွင့္သာ ရိွေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အခြန္ေကာက္ခံျခင္းႏွင့္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆိုင္ေသာ ဘ႑ာေငြ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မဟာဗ်ဴဟာမ်ားကို ျပန္လည္စဥ္းစားရန္ အေျခအေနက ေတာင္းဆိုလာေနပါသည္။

သို႔ဆိုလွ်င္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ား၏ ေၾကာက္စိတ္မ်ား ေလ်ာ့ပါးေအာင္ႏွင့္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ ဘ႑ာေရး ကိစၥမ်ား ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ေအာင္ မည္သို႔ျပဳလုပ္မည္နည္း။ ထိုေမးခြန္းအတြက္ အေျဖမ်ားစြာရိွပါသည္။ အေျဖအနည္း ငယ္ကသာ အလြယ္တကူရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ လူႀကိဳက္မ်ားမည့္ အေျဖဟုေတာ့ ဆိုရန္ခက္ပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ သူ၏ ဝန္ႀကီးမ်ားမွာမူ အေျဖကို ေစာင့္ေနရန္ပင္ အခ်ိန္မရွိေတာ့ေပ။ ေၾကြးၿမီျပႆနာျဖစ္ေတာ့မည္ ဟူေသာ အနံကေလးရသည္ႏွင့္ လက္ရွိစီးဆင္းေနေသာ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈလမ္းေၾကာင္းက အျမန္ဆံုးရပ္သြားေတာ့ မည္ျဖစ္ပါသည္။

ဦးသိန္းစိန္အေနျဖင့္ အစိုးရသက္တမ္း ၁၈ လသာ က်န္ေတာ့သည့္အခ်ိန္တြင္ အလယ္အလတ္အဆင့္အားျဖင့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ တည္ၿငိမ္မႈ ေသခ်ာေစမည့္ ေအာင္ျမင္ႏုိင္ေသာ၊က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလွ်ာ္ေသာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို သတ္မွတ္ေဖာ္ထုတ္လုပ္ေဆာင္ ရပါမည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ၎၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အရွိန္အဟုန္ကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္း ထားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ေရရွည္ပေရာ့ဂ်က္မ်ားကို ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ရမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ အမ်ားစုမွာ အမ်ိဳးသား ထုတ္ကုန္ တိုးတက္မႈကို ရည္႐ြယ္၍ လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ရာ ကုန္က်မႈမ်ားျပားႏုိင္ပါသည္။

၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီ ပထမဆံုးလုပ္ေဆာင္ရမည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒကို ျပန္လည္သံုးသပ္ေရး ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက အနည္းငယ္သာ အသိအမွတ္ ျပဳေသာ အဆုိပါ ဥပေဒတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမည့္ ႏုိင္ငံျခားကုမၼဏီမ်ားအတြက္ ဥပေဒဆိုင္ရာ မူေဘာင္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ပါဝင္ပါသည္။ ဥပေဒတြင္ ႏုိင္ငံျခား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ ငါးႏွစ္ကို ရက္ရက္ေရာေရာ ေပးထားသည္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ထိုကိစၥအတြက္ ျပည္တြင္းကုမၼဏီမ်ားက ငိုျပၾကသည္မွာလည္း အံ့ၾသဖြယ္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၃ ဇူလိုင္လ တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒျဖင့္ ကစားကြင္း အေျခအေနကို ေျပာင္းပစ္ခဲ့ပါသည္။ လက္ရွိ စီစဥ္မႈသည္ အမွန္တကယ္ပင္ တရားမွ်တသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေရရွည္အတြက္ မဟုတ္ပဲ မ်က္စိတစ္ဆံုးသာၾကည့္သည္ ဟုဆိုရပါမည္။ ယခုအခါျပည္တြင္းမွ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေရာ၊ ႏုိင္ငံျခားမွ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူပါ ၎တို႔၏ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံပထမ ငါးႏွစ္ တြင္ အခြန္ေပးေဆာင္ရန္မလိုပဲ ေနာက္ထပ္တိုးခ်ဲ႕မႈမ်ားအတြက္ပါ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရႏုိင္ဖြယ္ရွိပါသည္။ အခြန္ေငြမရေသာ၊ ဝင္ေငြအခြန္စနစ္ အသက္မဝင္ေသာ တိုင္းျပည္တစ္ခုတြင္ ျပင္ဆင္ထားေသာ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒသည္ အနာဂတ္ေငြေၾကးဆိုင္ရာ အတြက္ ကိုယ့္လည္ပင္းကိုယ္ ႀကိဳးကြင္းစြပ္သည့္ သေဘာရွိပါသည္။

ေနာက္ထပ္ လုပ္ေဆာင္လွ်င္ ရႏုိင္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာ ကက္ဘိနက္အတြင္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုမိုရွိေရး ကို မိတ္ဆက္ေပးရန္ ျဖစ္ပါသည္။ အျခားတုိင္းျပည္မ်ားႏွင့္မတူေသာ အခ်က္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အစိုးရဝင္ေငြမ်ားကို ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခုတည္းက တာဝန္ယူေကာက္ခံျခင္း မဟုတ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္းမ်ားမွ အျမတ္ေငြမ်ား ပါဝင္ရာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ၊ ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ အမ်ားျပည္သူဝန္ေဆာင္မႈမ်ား စသည္မ်ားမွ ရေသာ ဝင္ေငြမ်ားကို သတၱဳတြင္းဝန္ႀကီးဌာန၊ ေရနံႏွင့္ ဓါတ္ေငြ႕ဝန္ႀကီးဌာနတို႔မွ ေကာက္ယူျခင္းမ်ား ရွိပါသည္။

သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးမ်ားက အဆိုပါဝင္ေငြမ်ားကို ခြဲေဝသံုးစဲြရန္ အာဏာရွိၿပီး၊ က်န္ရွိေသာ ေငြကိုသာ ျပည္တြင္းအခြန္သို႔ လဲႊေျပာင္းေပးပါသည္။ ႀကီးၾကပ္မႈမရွိျခင္းမွာ ထင္ရွားလွၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ ဆိုး႐ြားေသာ အဆင့္တြင္သာ တည္ၿမဲေနေစရန္ ျဖစ္လာရပါသည္။ ယခင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္က ဝန္ႀကီးအခ်ိဳ႕သည္ ၎တို႔၏ အာဏာျဖင့္ အဆိုပါ ေဒၚလာဝင္ေငြမ်ားကို ၎တို႔ပိုင္ႏွင့္ ခ႐ိုနီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသို႔ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းျခင္းျဖင့္၊ ႏုိင္ငံ ပိုင္ေငြကို ကိုယ္ပိုင္ေငြအျဖစ္ ေျပာင္းပစ္ခဲ့ၾကပါသည္။

အနာဂတ္တြင္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား ေရွာင္ရွားႏုိင္ရန္ႏွင့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ႏွင့္ ထိေရာက္မႈရွိေရး အတြက္ ကက္ဘိနက္ စနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရပါမည္။ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ဘ႑ာေငြကို ဗဟိုမွ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကို က်င့္သံုးရ မည္ျဖစ္ၿပီး၊ ခန္႔မွန္းေျခဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏ စာရင္းေပါင္း ေထာင္ေက်ာ္ခန္႔ကိုလည္း ျပည္သူသို႔ မွတ္တမ္းတြင္ ထည့္သြင္းရပါမည္။ ႏုိင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းမ်ားသည္ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းမ်ားကဲ့သို႔ အခြန္ဥပေဒအတိုင္း အျမတ္ခြန္ေပးရပါမည္။

ထိုသို႔ေသာ အသြင္ေျပာင္းမႈမ်ားမွာ အခ်ိန္ယူရမည္ဆိုသည္မွာ ေသခ်ာလွပါသည္။ ဝန္ႀကီးဌာနတစ္ခုစီ၏ ဘတ္ဂ်က္မ်ား အျပင္ ကုမၼဏီမ်ားႏွင့္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ၎တို႔၏ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ ႏုိင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းတစ္ခုခ်င္း၏ အျမတ္မ်ားကို ႐ိုး႐ိုးေလးထုတ္ျပန္ ေန႐ံုမွ်ျဖင့္ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈတိုးတက္ေရးအတြက္ မ်ားစြာလိုအပ္ေနဦးမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မၾကာေသးမီ က Extractive Industries Transparency Initiative သို႔ ဝင္ေရာက္ရန္ ယာယီေျခလွမ္းမ်ားသည္ မွန္ကန္ေသာ လမ္းေၾကာင္းအတြက္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာ ေျခလွမ္းတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။

ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ားအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အရင္းအႏွီးမ်ား ျမွဳပ္ႏွံရန္ မက္လံုးလိုပါသည္။ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ တည္ၿငိမ္မႈ လိုအပ္ပါသည္။ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးျခင္းသည္ ႏုိင္ငံျခားအရင္းအႏွီးမ်ားကို ခဏတာသာ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္ လိမ့္မည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ေၾကြးၿမီျပႆနာေပၚေပါက္လာပါက ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ား ျပန္လည္ထြက္သြား ႏုိင္ပါသည္။

မၾကာေသးမီက စစ္တမ္းမ်ားက ျပသသည္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မျပည့္စံုေသာ အေျခခံအေဆာက္အဦးသည္ အလားအလာ ရွိေသာ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ားကို အဖိစီးဆံုးစိုးရိမ္မႈဟု ေဖာ္ျပေနပါသည္။ တိုင္းျပည္အေနျဖင့္ လမ္းအသစ္မ်ား၊ စြမ္းအင္၊ ဆိပ္ကမ္းတိုးခ်ဲ႕မႈ၊ ဆိပ္ကမ္းသစ္မ်ားစသည့္ ေရရွည္ရင္းႏွီးျမဳွပ္ႏွံမည့္သူမ်ား၏ စိတ္ဝင္စားမႈကို ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္မည့္ အေျခခံအေဆာက္အဦးမ်ား လုိအပ္ေနပါသည္။ ပိုမိုပြင့္လင္းျမင္သာျခင္းႏွင့္ ပိုမိုေၾကာင္းက်ိဴး ဆီေလ်ာ္ေသာ အခြန္စနစ္မ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆုိင္ေသာ ဘ႑ာေရးကိုေသခ်ာေစၿပီး အနာဂတ္အႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ား၏ စုိးရိမ္မႈမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးႏုိင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

 

(Josh Wood သည္ (MDRI-CESD) – Myanmar Development Institute’s Center for Economic and Social Development တြင္ ဧည့္သုေတသနဖဲလိုး ျဖစ္ပါသည္။ ၎သည္ ၾသစေၾတးလ်အမ်ိဳးသား တကၠသိုလ္၏ Crawford School’s Myanmar Development Program ကိ