Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

ျမန္မာအား အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ အိမ္နီးခ်င္းမ်ားကလစ္လ်ဴျပဳ

(by William Boot)

15th Oct, 2009 From The Irrawaddy

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို သံုးသပ္လ်က္႐ွိရာ စစ္အစိုးရအေပၚ သက္ေရာက္မႈမ်ား ႐ွိမ႐ွိေဆြးေႏြးလ်က္ ႐ွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာ႔ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႔ ေရာက္႐ွိမလာေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္မွာမူ မေအာင္ျမင္ေၾကာင္း ဝါ႐ွင္တန္ေအဂ်င္စီက ဝန္ခံလုိက္ပါသည္။

စစ္အစိုးရကို အေမရိကန္ႏွင္႔ ဥေရာပသမဂၢတို႔မွ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ ျပဳလုပ္ရာတြင္ ပစ္မွတ္ထားေသာ ေက်ာက္မ်က္မ်ားမာ ေက်ာက္စိမ္းႏွင္႔ ပတၱျမားတို႔ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ US Government Accountability Office (GAO) ေျပာၾကားခ်က္အရ အေမရိကန္ ေအဂ်င္စီမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္း၊ ပတၱျမားႏွင္႔ အျခားဆက္စပ္ ေက်ာက္မ်ားကို တင္သြင္းျခင္းကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မကာကြယ္ႏိုင္ခဲ႔ေၾကာင္း သိ႐ွိရပါသည္။

GAO သည္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္တြင္ ဥပေဒမ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္း ႐ွိမ႐ွိေစာင္႔ၾကည့္ရေသာ ေအဂ်င္စီျဖစ္သည္။

စာမ်က္ႏွာ ၄၉ မ်က္ႏွာပါ ၂၀၀၈ JADE (Junta's Anti-Democratic Efforts) ဥပေဒကို သံုးသပ္သည့္ စာတမ္းတြင္ ျမန္မာ႔ပတၱျမားႏွင္႔ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းဝယ္ေရးကို ကန္႔သတ္ျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။

အဆိုပါစာတမ္းတြင္ အေမရိကန္အေနျဖင္႔ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင္႔ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းဝယ္ေရး ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္ေနသည့္ အျခားတိုင္းျပည္မ်ား၏ အထက္ပါ ဥပေဒအေပၚ ေထာက္ခံပံ႔ပိုးမႈမ်ား မရခဲ႔ေၾကာင္း ဝန္ခံထားပါသည္။

အဆိုပါ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းဝယ္ေရးႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ကန္႔သတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ တ႐ုတ္ႏွင္႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔၏ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမွာ အားေကာင္းေသာ အေထာက္အပံ႔ ျဖစ္လာလိမ္႔မည္မဟုတ္ဟု စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

အေမရိကန္အစိုးရအေနျဖင့္ ကုလသမဂၢ၏ ေက်ာက္မ်က္ရတနာႏွင္႔ ပတ္သက္၍ အေရးယူကန္႔သတ္ေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ျခင္းမ႐ွိသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ အခ်ိဳ႕ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားက အဆိုပါဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆန္႔က်င္ၾကေသာေၾကာင္႔ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ အေမရိကန္ႏွင္႔ ဥေရာပအတြက္ ပတၱျမားႏွင္႔ ေက်ာက္စိမ္း၊ လက္ဝတ္ရတနာမ်ားကို အၿပီးသတ္ျပဳလုပ္ေသာ အဓိကႏိုင္ငံျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ကုန္ၾကမ္းေက်ာက္မ်ားကို ထုိင္းႏိုင္ငံတြင္ လက္ဝတ္ရတနာအျဖစ္ အၿပီးသတ္ၿပဳလုပ္ထားျခင္းေၾကာင္႔ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ျပဳလုပ္၍ မရႏိုင္ေပ။

GAO ၏အဆိုအရ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ အေမရိကန္သို႔ ေက်ာက္မ်က္ရတနာတင္ပို႔မႈ တန္ဖိုးမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဘီလီယံ႐ွိေၾကာင္း သိရပါသည္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံကိစၥတြင္ ဝင္ေရာက္လုပ္ေဆာင္လာရာတြင္ သမၼတ Obama ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ မူဝါဒေျပာင္းလဲက်င္႔သံုးလာခဲ႔ျခင္း ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ မူဝါဒအရ စစ္အစိုးရႏွင္႔ ပိုမို၍ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ဆက္ဆံမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း မၾကာေသးမီက အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ သံအမတ္မ်ားႏွင္႔ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ႔ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈ အေရးလႈပ္႐ွားသူမ်ားက အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို အေလးအနက္ ေထာက္ခံၿပီး ၎မွာ စစ္အစိုးရကို အေရးယူ အျပစ္ေပးမႈအျဖစ္ မွတ္ယူၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ကမူ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားသည္ သာမန္ျပည္သူမ်ားကိုသာ ထိခိုက္သည္ဟု ျငင္းဆိုၾကသည္။

အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင္႔ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ျမင္သာသည့္ အက်ိဳးဆက္တစ္ခုမွာ အေရးယူမႈမ်ားေၾကာင္႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးကို အားနည္းလာေစၿပီး၊ ျမန္မာျပည္သူမ်ား ထိုအက်ိဳးဆက္မ်ားကို ခံစားၾကရသည္ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ် သံအမတ္ေဟာင္း Derek Tonkin က ယခု အပတ္တြင္ ေျပာပါသည္။

Tonkin သည္ ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီႏွင္႔ လူ႔အခြင္႔အေရးအတြက္ လႈပ္႐ွားမႈအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ Network Myanmar ကို ဦးေဆာင္သူ ျဖစ္သည္။

စစ္အစိုးရႏွင္႔ သူ၏ အခြင္႔ထူးခံ လူတစ္စုသည္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားေၾကာင္႔ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ မည္သည့္ ထိခိုက္မႈ အက်ိဳးဆက္ အနည္းအမ်ားကိုမဆို ေ႐ွာင္႐ွားႏိုင္ၾကသည္။  အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ ေဒသတြင္း အထူးသျဖင္႔ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယႏွင္႔ ႐ု႐ွားတို႔က မည္သည့္အေရးယူမႈကိုမွ် မျပဳလုပ္ၾက၍ ျဖစ္သည္ဟု Tonkin က ဆက္ေျပာပါသည္။

သို႔ေသာ္ စစ္အစိုးရ၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေျခရာခံေလ႔လာေနသူ ကၽြမ္းက်င္သူတစ္ဦးျဖစ္ေသာ Sean Turnell က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး ပ်က္စီးဆုတ္ယုတ္ေနမႈမ်ားအတြက္ တာဝန္႐ွိသူမွာ စစ္အစိုးရသာလွ်င္ ျဖစ္ၿပီး၊ သူ႔အေနျဖင္႔ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ တစ္ဦးခ်င္းခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈကို ကန္႔သတ္လိုက္႐ံုမွ်သာ ႐ွိသည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေျပာၾကားပါသည္။

ယခုအခါတြင္မူ အနည္းဆံုး ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္၏ မူဝါဒမွာ အနည္းငယ္ တမ်ိဳးဘာသာ ေျပာင္းလဲမႈ ႐ွိလာၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း Turnell က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာၾကားသည္။

႐ွင္းလင္းသိသာေသာ အခ်က္မွာ စစ္အစုိးရ အေနျဖင္႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးျခင္း ႏွင္႔ အျခား ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈကို ေဖာ္ေဆာင္သည့္ ေျခလွမ္းအခ်ိဳ႕ကို လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ၎တို႔၏ လိမ္ညာေနမႈကို အဆံုးသတ္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအေနျဖင္႔ ပြင္႔ပြင္႔လင္းလင္း အသိုင္းအဝိုင္းတြင္းသို႔ ျပန္လာသင္႔ၿပီ ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္ဟု Turnell က ေျပာပါေသးသည္။

Turnell သည္ ဩစေႀတးလ်၏ Macquarie တကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡတစ္ဦး ျဖစ္၍ Burma Economic Watch ကို ပူးတြဲထုတ္ေဝသူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈကို ေ႐ွာင္တိမ္းပံု နည္းလမ္းမ်ားကို ၿပီးခဲ႔သည့္လ ထုတ္ေဝသည့္ Earth Rights International (ERI) တြင္ အေလးေပး ေဖာ္ျပထားပါသည္။

စစ္အစိုးရသည္ ရတနာ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္မႈအတြက္ အေမရိကန္ Chevron ကုမၸဏီႏွင္႔ ျပင္သစ္ Total ကုမၸဏီတို႔ထံမွ US $ 4.83 Billion ရ႐ွိပါသည္။

အဆိုပါ ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈမ်ားအတြက္ မူလေငြမ်ား ရ႐ွိသည့္ အရင္းအျမစ္ေနရာမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕မ်ားကို တစ္ဦးတည္း ဝယ္ယူသူျဖစ္သည္။ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ အေနျဖင့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ေထာက္ခံမႈေသာ္လည္းေကာင္း၊ လုပ္ေဆာင္မႈကို ေသာ္လည္းေကာင္း မျပဳလုပ္ခဲ႔ပါ။

အေမရိကန္ ဆီနိတ္တာ Richard Lugar သည္ အေမရိကန္ႏွင္႔ အာဆီယံၾကား လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္မႈ သေဘာတူညီခ်က္ (Free-Trade Agreement) ကို တိုးျမွင့္ေပးေရးအတြက္ ဥပေဒျပဳရန္ စီမံခ်က္ကို ယခုအပတ္တြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ႔ပါသည္။

အဆိုပါ FTA ေၾကာင္႔ အေမရိကန္က အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို မထိခိုက္ႏိုင္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း Lugar က ေျပာပါသည္။

သဘာဝဓာတ္ေငြ႕မွ ရလာေသာ ဝင္ေငြမ်ားကို စစ္အစိုးရက ခိုးယူၿပီး စင္ကာပူႏိုင္ငံ႐ွိ ဘဏ္မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းထားပါသည္ဟု ERI ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ အဆိုပါ ဘဏ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးလႈပ္႐ွားမႈမ်ားတြင္ စစ္အစိုးရႏွင္႔ သူ၏ အခြင့္ထူးခံမ်ား ပါဝင္ျခင္းမျပဳရန္ အေမရိကန္ခ်မွတ္ထားေသာ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈကို မ်က္ကြယ္ျပဳ၍ ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင္႔ ဆက္ဆံေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ဘန္ေကာက္႐ွိ အေနာက္ႏိုင္ငံသံ႐ံုးမွ စီးပြားေရးပညာ႐ွင္က GAO ႏွင္႔ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ေျပာၾကားရာတြင္ ဝါ႐ွင္တန္၏ GAO သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ႐ွိ ေက်ာက္မ်က္ေရာင္းဝယ္သူမ်ား၏ အသနားခံမႈကို အလြယ္တကူ လက္ခံခဲ႔ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ကုန္သည္မ်ားသည္ ၎တို႔ ကိုယ္က်ိဳးကို ကာကြယ္၍ ေျပာၾကားရာတြင္ ျမန္မာ႔ေက်ာက္မ်က္မ်ားဟု မူရင္းေဒသေဖာ္ျပရန္ အခက္အခဲမ်ားႏွင္႔ ၎တို႔ ကုန္သည္အေသးစားေလးမ်ားကို ထိခိုက္ေစသည့္ အခ်က္မ်ားကိုသာ တင္ျပၿပီး စစ္အစိုးရႏွင္႔ ၎တို႔ႏွင္႔ ပတ္သက္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေၾကာင္း ထည့္သြင္းမေျပာခဲ႔ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။