Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle 2011 - (2)
Document yangonchronicle 2011 - (2)

Snapshot of the item below:
yangonchronicle 2011 - (2)

၂.၁၂.၂ဝ၁၂

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား အပိုင္း(၂)

  1. အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ တ႐ုတ္၏ က႑ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ျဖစ္လာ

(25 Nov 2012 ရက္စြဲပါ Associated Press မွ Christopher Bodeen ေရးသားေသာ “ China’s role in Southeast Asia questioned ကိုဘာသာျပန္ဆိုသည္)

  1. ျမန္မာအတုိင္းလုိက္လံလုပ္ေဆာင္ရန္ ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ အေမရိကန္ဆက္လက္တုိက္တြန္း

(The Korea Times မွ 30 Nov 2012 ရက္စြဲပါ US gov't keeps urging NK  toact like Myanmar ကုိဘာသာျပန္ဆိုသည္)

****************************************************

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ာ

အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ တ႐ုတ္၏ က႑ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ျဖစ္လာ

(25 Nov 2012 ရက္စြဲပါ Associated Press မွ Christopher Bodeen ေရးသားေသာ “ China’s role in Southeast Asia questioned ကိုဘာသာျပန္ဆိုသည္)

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ တစ္ခ်ိန္က ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးခဲ့ေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွသည္ အဆင္မေျပေသာ အခ်ိန္ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ အျငင္းပြားေနေသာကၽြန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္အေပၚစိတ္ဆိုးမႈမ်ား၊ တစ္ခ်ိန္က စိတ္ခ်ရေသာ မဟာမိတ္ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေလွ်ာက္ေနမႈမ်ား၊ ေဒသတြင္း အေမရိကန္၏စိတ္ဝင္စားမႈ အသစ္တစ္ဖန္ ျဖစ္လာမႈမ်ားရွိေနပါသည္။

Beijing အတြက္အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းေနၿပီဆိုသည္ကုိ ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္က ကေမာၻဒီးယားတြင္က်င္းပေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား ေတြ႕ဆံုမႈကို ႐ႈျမင္ျခင္းျဖင့္ သိႏိုင္ပါသည္။ မၾကာမီ ရာထူးမွ ဖယ္ေပးရေတာ့မည့္ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဝမ္က်ားေပါင္သည္ ေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္ အသြင္ရွိ ေသာ္လည္း ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကၽြန္းမ်ားကိစၥတြင္ ျပတ္ျပတ္သားသားတင္ျပလာမႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႕လာရပါသည္။ ကေမာၻဒီးယားက အဆိုပါ အျငင္း ပြားမႈတြင္ အေမရိကန္ကို ရည္ညႊန္းေသာ အျခားႏိုင္ငံတစ္ခုေခၚသြင္း မလာရန္အႀကံျပဳမႈကို ဖိလစ္ပိုင္၊ စကၤာပူႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔က စိတ္ဆိုးစြာ တုန္႔ျပန္ ခဲ့ၾကပါသည္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွပင္ Barack Obama သည္ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ပထမဆံုးသြားေရာက္ေသာအေမရိကန္ သမၼတတစ္ဦးအျဖစ္ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္ မႈရွိေသာ ေဖာ္ေ႐ြေသာ အေမရိကန္အျဖစ္ျပသခဲ့ၿပီး တင္းမာမႈမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ရန္ေျပာဆိုခဲ့သည္။

Beijing သည္၎၏ပါဝါႀကီးထြားလာေရးအတြက္႐ုန္းကန္လွ်က္ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ကလည္း ေဒသတြင္းတြင္ တ႐ုတ္လႊမ္းမိုးမႈရွိေနျခင္းအား ျငင္းဆန္ခဲ့ၿပီး အျခားတိုင္းျပည္မ်ား တ႐ုတ္လက္တြင္းမက်ေရာက္ရန္ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈရွိေရး အားေပးလွ်က္ ရွိပါသည္။

“အေမရိကန္၏အားေကာင္းစြာတည္ရွိမႈႏွင့္ စည္းကမ္းရွိၿပီး တည္ၿငိမ္ေသာ ဒီပလိုေမစီသည္ တ႐ုတ္၏ တစ္ဖက္သတ္ဆန္ေသာ ဖိအားေပးမႈထက္စာလွ်င္ ပို၍အားေကာင္းပါတယ္” ဟု ဝါရွင္တန္ D.C ရွိ မဟာဗ်ဴဟာ ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာေရးေကာင္စီမွ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေလ့လာ ေရး ဥကၠဠ ernest Bower ကၾကာသာပေတးေန႔က မွတ္ခ်က္ျပဳေရးသားထားပါသည္။

Beijing သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ျမင့္တက္လာေသာ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ႀကီးမားေသာေစ်းကြက္မ်ား ဆဲြေဆာင္၍ေကာင္းစြာ အက်ိဳးခံစားခဲ့ရေသာ္လည္း ယခုေျပာင္းလဲလာၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ အထက္ပါ ယခင္ အဆက္အသြယ္မ်ားကို ၾကည့္၍ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွတ႐ုတ္သြင္းကုန္မ်ား တိုးတက္လာေရးအတြက္ လြတ္လပ္ေသာကုန္သြယ္မႈ သေဘာတူညီခ်က္ တိုးခ်ဲ႕ရန္ ‘ဝမ္’ က ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

တ႐ုတ္စီးပြားေရးဆဲြငင္မႈသည္ က်န္ရွိေနေသးေသာ္လည္း အၿပံဳးမ်ားကေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း Princeton တကၠသိုလ္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ပါေမာကၡ Aaron Friedberg က ေျပာပါသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဒီပလိုေမစီသည္ Beijing အတြက္ ကိစၥရပ္တစ္ခု ျဖစ္လာၿပီျဖစ္ပါသည္။ ဤေဒသသည္ သမိုင္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ တ႐ုတ္၏ ဆဲြေဆာင္ထားႏိုင္ေသာ ေဒသျဖစ္ပါသည္။ အာဆီယံဆယ္ႏိုင္ငံသည္ သန္းေပါင္း (၆၀၀) ေသာတ႐ုတ္ျပည္သူမ်ားအတြက္ ပင္ရင္းေစ်းကြက္ႀကီး ျဖစ္ၿပီး အေရးပါေသာ သေဘၤာလမ္းေၾကာင္းမ်ားရွိကာ ငါး၊ေရနံ၊ဓါတ္ေငြ႕ႏွင့္ အျခားသတၱဳမ်ား ၾကြယ္ဝေသာ ပင္လယ္ျပင္လည္းရွိပါသည္။

Beijing သည္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွ ကၽြန္းမ်ားကိစၥတြင္ လက္ရဲဇက္ရဲေတာင္းဆို လာမႈေၾကာင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ Beijing ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ စတင္က်ဆင္းလာခဲ့ပါသည္။

ထိုသို႔ဆူညံစြာ အျငင္းပြားမႈသည္ အေမရိကန္အတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးသလိုျဖစ္ရပါသည္။ အေမရိကန္သည္ အီရတ္တြင္ ပါဝင္ပတ္သက္မႈ အၿပီး တြင္ တ႐ုတ္၏စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ျပန္လည္စစ္ေဆး လာပါသည္။ အေမရိကန္၏ဗဟိုျပဳမႈေျပာင္းလာျခင္းသည္ ေဒသတြင္း သံတမန္ေရးအရ အာ႐ံုျပဳမႈ အသစ္ျဖစ္ေစၿပီး စစ္ေရးဆိုင္ရာ အရင္းအျမစ္မ်ားအတြက္ပိုမို အာမခံခ်က္ ရွိလာပါသည္။

ပြတ္တိုင္မႈမ်ားမွာ ပို၍တိုးပြားလာသည့္သေဘာရွိပါသည္။ Beijing သည္ အျငင္းပြားေနေသာ ကၽြန္းမ်ား ပတ္လည္တြင္ ကင္းလွည့္မႈမ်ားတိုးခ်ဲ႕ၿပီး ပိုမိုရန္လိုလာရာ ၿပီးခဲ့သည့္ ေႏြရာသီက ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ Sarborough သႏာၱေက်ာက္တန္းကိစၥ ရန္ပဲြကို ျဖစ္ေစခဲ့ပါသည္။ ၎ႏွင့္ေဝးကြာေသာေနရာရွိ ကၽြန္းမ်ားကိစၥတြင္လည္း ဂ်ပန္ႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ားျဖစ္လာရာ တ႐ုတ္၏နယ္ခ်ဲ႕မႈကို စိုးရိမ္လာရမႈ ျဖစ္ေစပါသည္။ တ႐ုတ္သည္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ တစ္ခုလံုးအား ၎၏နယ္ေျမအျဖစ္ေျမပံုတြင္ ထည့္ရန္ႀကိဳးစားလာမႈကိုပင္ စတင္လုပ္ေဆာင္လာေနပါသည္။

အဆိုပါ တင္းမာမႈသည္ Obama တက္ေရာက္ေသာ ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံဖႏြမ္းပင္တြင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ သည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ထိပ္သီးညီလာခံတြင္ပင္ လူမ်ားသတိျပဳမိေစခဲ့ပါသည္။

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ Benigno Aquino သည္ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဝမ္က်ားေပါင္က ကၽြန္းငယ္မ်ားသည္ ေရွးယခင္ကတည္းက တ႐ုတ္နယ္ေျမ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ နယ္ေျမအျငင္းပြားမႈ မရွိေၾကာင္းေျပာၾကားခ်က္ကို တုန္႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ Searborough သႏာၱေက်ာက္တန္းကိစၥကို တင္ျပ လာပါ သည္။ “တ႐ုတ္ရဲ႕နယ္ေျမေတာင္းဆိုမႈဟာ သင့္ျမတ္ေလ်ာ္ကန္ပါတယ္” ဟု တံခါးပိတ္အစည္းအေဝးတြင္ ဝမ္ က ေျပာခဲ့သည္ဟု ႏိုင္ငံျခားေရးဒုတိယ ဝန္ႀကီး Fu Ying ၏ အဆိုအရသိရွိရပါသည္။

“ဝမ္ ရဲ႕ႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္မရွိတဲ့ေၾကျငာခ်က္ဟာ  အႏၱရာယ္ရွိၿပီး အဖ်က္သေဘာေဆာင္ပါတယ္” ဟု CSIS မွ Bower ကေျပာပါသည္။ “သူ႔အေၾကာင္း ျပခ်က္က မခိုင္လံုပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဒသတြင္းတိုးတက္ႀကီးထြားေရးအတြက္ ခိုင္မာတဲ့အေျခခံေတြကို အားနည္းေစၿပီး ေဒသတြင္း မတည္ၿငိမ္မႈကို ျဖစ္ေစပါတယ္။” ဟု ၎ကေျပာပါသည္။

“ဒီကိစၥကို အခုအစည္းအေဝးမွာ ေကာင္းေကာင္းမကိုင္တြယ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး” ဟု ရွန္ဟိုင္းႏိုင္ငံျခားေလ့လာေရး အင္စတီက်ဳ၏ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဗဟိုဌာနဒါ႐ိုက္တာ zhao Gancheng ကေျပာပါသည္။

လက္ေတြ႕စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားမွာမူ တ႐ုတ္၏ အလုိက်ျဖစ္ဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ေျပာပါသည္။ ေဒသတြင္းမွ တ႐ုတ္သြင္းကုန္မ်ားမွာ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ၂၉% တိုးတက္ခဲ့ၿပီး ေဒၚလာ ၁၄၆ ဘီလီယံ ထိေရာက္ရွိခဲ့ရာ လာမည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ အေမရိကန္စီးပြားေရးကို ေက်ာ္တက္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။

တ႐ုတ္သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ၎၏ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြားကို ထိခိုက္မည့္ ရန္စမႈမ်ားျပဳလုပ္ ေနေသာ္ျငားလည္း အာဆီယံအိမ္နီးခ်င္းမ်ားအေနျဖင့္ ၎တို႔၏ အနာဂတ္သည္ တ႐ုတ္ႏွင့္သာေပါင္းသင္းရမည္ ျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ႏွင့္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိလာရမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း Beijing ကယံုၾကည္ေနသည္ဟု Princeton မွ Fried berg ကေျပာပါသည္။

Friedberg ကထင္ျမင္ေသာေမးခြန္းႀကီးတစ္ခုမွာ အေမရိကန္တြင္ ၎ေပးထားေသာကတိမ်ား အတိုင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္း အေပၚ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားက ယံုၾကည္မႈရွိ မရွိဆိုသည့္ ေမးခြန္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ၎က အကယ္၍ အာဆီယံက အေမရိကန္အေပၚ သံသယရွိလာပါက Beijing ဆႏၵရွိသည္မ်ားကို လိုက္ေလ်ာ၍ ပိုမိုၿငိမ္သက္သြားေအာင္လုပ္ေဆာင္ လာႏိုင္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

******************************************************

ျမန္မာအတုိင္းလုိက္လံလုပ္ေဆာင္ရန္ ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ အေမရိကန္ဆက္လက္တုိက္တြန္း

(The Korea Times မွ 30 Nov 2012 ရက္စြဲပါ US gov't keeps urging NK  toact like Myanmar ကုိဘာသာျပန္ဆိုသည္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတုိင္း ကြန္ျမဴနစ္ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံက လုိက္ပါလုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ျခင္း ရွိ၊မရွိကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သံသယျဖစ္စရာမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေနေသာ္လည္း အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အုိဘားမား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕က ၿပံဳယမ္းအစိုးရအား ျမန္မာႏုိင္ငံနည္းတူ လုိက္လံျပဳမူရန္ ဆက္လက္တုိက္တြန္း လ်က္ရွိေၾကာင္းသိရသည္။           အုိဘားမားအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၏ အမ်ိဳးသားလုံၿခံဳေရးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Tom Donilon က "ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ အထီးက်န္ဘဝမွေအာင္ျမင္စြာရုန္းထြက္ကာ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝုိင္းႏွင့္ ျပန္လည္ေပါင္းစပ္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ေျမာက္ကုိရီးယားအေနျဖင့္ ယင္းျဖစ္စဥ္ကုိ ဥပမာေကာင္းတစ္ရပ္ အေနျဖင့္ၾကည့္ သင့္ေၾကာင္း" ေျပာၾကားသည္။ "သူတုိ႔ဟာ ဆုိးဆုိးရြားရြားကုိ အထီးက်န္ျဖစ္ေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေျမာက္ကုိရီးယား ေတြအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ သာဓကတစ္ခုျဖစ္ေနပါတယ္"တုိင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ဥစၥာဓန ၾကြယ္ဝခ်မ္းသာေအာင္ ဦးစားေပးလုပ္ကုိင္သြားမယ္ဆုိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္သစ္ သူတုိ႔ရထားၿပီျဖစ္ပါတယ္၊ ဟု ဟားဗက္တကၠသုိလ္၊ Kennedy School of Government ကႀကီးမွဴးက်င္းပသည့္ ဖုိရမ္တြင္ ၎ကေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္သုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါဒီမုိကေရစီစနစ္သုိ႔ ဦးတည္ေျပာင္းလဲ သြားႏုိင္ေရးအတြက္ အခရာက်ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုပ္ကုိင္ထားၿပီျဖစ္သည္။ အဆုိပါလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အတြက္ မက္လုံးအေနျဖင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကျမန္မာအေပၚကာလၾကာရွည္စြာ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားခဲ့သည့္ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားကုိ ဖယ္ရွားေပးလုိက္ သည္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လမ္းစဥ္အတုိင္း ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ လုိက္လံက်င့္သုံးကာ အေျပာင္းအလဲ ျပဳလုပ္မည့္ကိစၥမွာ မ်ားစြာ ခက္ခဲလိမ့္မည္ဟု အမ်ားကရႈျမင္ၾကသည္။

ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကဲ့သုိ႔ လူသိထင္ရွား လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးမရွိေပ။ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားအဆုိအရ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနျဖင့္ေျမာက္ကုိရီးယားကုိ ေခ်ာ့ျမဴကာ မက္လုံးေပးေစာင့္ဆုိင္းရုံမွတစ္ပါး အျခားေကာင္းမြန္ေသာ အုိင္ဒီယာမရွိဟု ဆုိသည္။ အုိဘားမားက သမုိင္းဝင္ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္း မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာ၌ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ အတိတ္ကာလမွ ကိစၥကို အတိတ္ကာလတြင္သာထားရွိရန္ ဆႏၵရွိေနေၾကာင္း ေျမာက္ကုိရီးယာႏုိင္ငံအတြက္ ရွင္းလင္းျပတ္သားေသာ စကားကုိထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိသည္။ "ေျမာက္ကုိရီးယား ေခါင္းေဆာင္ေတြအတြက္ ေရြးခ်ယ္မႈတစ္ခု ကၽြန္ေတာ္ကမ္းလွမ္းခ်င္ပါတယ္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ အစီအစဥ္ေတြကုိ စြန္႔လႊတ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ တုိးတက္ေရးလမ္းစဥ္ကုိေရြးခ်ယ္ပါ။ တကယ္လုိ႔  အဲဒီအတုိင္းလုပ္မယ္ဆုိရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကမိတ္သဂၤဟဖြဲ႕ဖုိ႔ လက္ကမ္း လာမွာျဖစ္ပါတယ္" ဟု အုိဘားမားကေျပာသည္။

***************************************************

*****************************************************************************************


Google Drive: create, share, and keep all your stuff in one place. Logo for Google Drive

yangonchronicle 2011- (1)
Document yangonchronicle 2011- (1)

Snapshot of the item below:
yangonchronicle 2011- (1)

 

၂.၁၂.၂၀၁၂

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား

  1. ျမန္မာတံခါးဖြင့္ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား အေလာတႀကီး၀င္ရန္မလုိ

(22 November 2012 ရက္စြဲပါ AP သတင္းဌာနမွ Erika Kinetz ေရးသားေသာ Myanmar opening no gold rush for US firms ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

***************************************************************************************

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား 

ျမန္မာတံခါးဖြင့္ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား အေလာတႀကီး၀င္ရန္မလုိ

(22 November 2012 ရက္စြဲပါ AP သတင္းဌာနမွ Erika Kinetz ေရးသားေသာ Myanmar opening no gold rush for US firms ကို ဘာသာျပန္ ဆိုသည္)

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႀကီးပြားတုိးတက္လာေတာ့မည္႔ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ေနရပါသည္။ ရန္ကုန္သို႔သြားေသာ ေလယာဥ္မ်ား ျပည့္ေနပါသည္။ ဟိုတယ္ အခန္းမ်ားလည္း ႀကိဳတင္မွာယူမႈမ်ားျဖင့္ ျပည္႔ေနပါသည္။ အေနာက္တိုင္း ဆန္ေသာဘားမ်ားတြင္လည္း အေနာက္ႏုိင္ငံသားမ်ားျဖင့္ ျပည္႔ေနပါသည္။ ႏွစ္ ဆယ္႔တစ္ရာစု ၏ အလား အလာေကာင္း်ား သည္ ေရႊေရာင္ မ်က္ႏွာသစ္တြင္ေတြ႔ရွိေနရပါသည္။

ယခုတစ္ပတ္တြင္ သမၼတ Barack Obama သည္ ပထမဆံုး လက္ရွိ သမၼတ တစ္ဦးအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ လာေရာက္ခဲ့ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ျမႇင့္တင္ေပးမႈတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၊ ကမာၻေပၚမွ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမည္႔သူမ်ား သတိမျပဳ ပဲ မေနႏိုင္ေလာက္သည္႔ ေထာက္ခံမႈတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း က ျမန္မာႏိုင္ငံ ကို ႏိုင္ငံတကာ အတြင္းသို႔ ႀကိဳဆိုခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ားသည္ ႀကီးႀကီးမားမား သေဘာတူ ညီခ်က္မ်ား မရရွိေသးေပ။ သို႔ေသာ္ အေျခအေနမွာ မၾကာခင္ေျပာင္းသြားမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရ ေပသည္။

၀ါရွင္တန္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ အေရးယူမႈမ်ားကို ျပန္လည္ေျဖေလ်ာ႔လ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ အလ်င္အျမန္သြားေရာက္ၾကရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေသးေပ။ အေရးယူမႈမ်ား ျပန္လည္ ရုတ္သိမ္းေရးမွာ အခ်ိန္ယူရဦးမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တြင္ အဂတိလုိက္စားမႈမ်ား သည္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ အလ်င္အျမန္၀င္ေရာက္ေရးတြင္ ရႈတ္ေထြးေစ မည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကပါသည္။ ခြင့္ျပဳသည္႔ကိစၥမ်ား၊ ေနာက္ထပ္လိုအပ္ခ်က္ မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရႈတ္ေထြး ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အေမရိကန္မူ၀ါဒ မ်ား၏ ေျပာင္းလဲမွဳမ်ားသည္ အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္ျခင္းရွိမရွိ သံသယမ်ား ေပ်ာက္မသြားေသးေပ။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မတုိ႔မထိရေသးေသာ စားသံုးသူ ေစ်းကြက္ႀကီး ၊ သဘာ၀သယံဇာတ မ်ားထုတ္ယူေရး တြင္ေရနံႏွင့္ ဓါတ္ေငြ႕ ၊ သစ္၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ မ်ားႏွင့္ ေျမၾသဇာ  ျပည္႔ေ၀ေသာ ေျမမ်ားပါ၀င္ေနျခင္းေၾကာင့္ စြန္႔စားရမည့္ ကိစၥျဖစ္ေနပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻတြင္ အလ်င္ ျမန္ဆံုးတိုးတက္ေနသည့္ အဓိက စီးပြားေရး ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ အိႏိၵယ ႏွင့္တရုတ္ၾကား တြင္ရွိေသာ္လည္း အင္တာနက္ အဆင့္အတန္း ၊ မိုဘိုင္းဖုန္း အသံုးျပဳမွဳ တို႔တြင္ ကမာၻေပၚတြင္ အနိမ့္ဆံုး အဆင့္တြင္ ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ လမ္းမ်ား၊ ဆိပ္ကမ္းမ်ား ၊ ေဟာ္တယ္မ်ား ၊ ေဆးရံုမ်ား ၊ ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ားမွာလည္း လံုေလာက္ေအာင္ အဆင့္မွီမွီမရွိေပ။

အေမရိကန္ ကုမၸဏီ အမ်ားစုက အေရးယူမႈမ်ား၊ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လ်င္ျမန္စြာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်၍ လုပ္ေဆာင္ ရန္ ျမင္ေတြ႕လိုၿပီး၊ ဤအေရွ႕ ေတာင္အာရွအဆင္းရဲဆံုး ႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားသည္ မည္သည္႔ က႑မွ ပါ၀င္မည္ ဆိုသည္မွာလည္း ေမးခြန္းတစ္ခုပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ ၿပီးခဲ့သည္႔ တနလာၤေန႔ က ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ တြင္ သမၼတ အိုဘားမား က မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာတြင္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ားသည္ စံနမူနာ အျဖစ္ ေရွ႕မွ ဦးေဆာင္လုပ္ျပရမည္ ဟု ဆိုခဲ့ပါသည္။ ၄င္း၏ အစိုးရသည္ စီးပြားေရး လုပ္ပံုကိုင္ပံု ကို ေကာင္းမြန္ ေစရန္ တြန္းအားေပး လ်က္ရွိရာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေဒၚလာ ၅သိန္း ႏွင့္ အထက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေသာ ကုမၸဏီမ်ား သည္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဌာနသို႔ အစီရင္ခံစာတင္ျပျခင္းျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳကို အား ေပး ေန ပါသည္။ အခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္မ်ားကို ျပည္သူသို႔သိေစရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ၀ါရွင္တန္သည္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အႀကီး ဆံုး ျဖစ္ၿပီး အဂတိအလိုက္စားဆံုး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္မႈ ကိုပိတ္ပင္ထားပါသည္။

ထိုသို႔ ကန္႔သတ္ထားမွဳမ်ားသည္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ား အျခားသူမ်ားႏွင့္ ၿပိဳင္ဆိုင္ရာတြင္ အခြင့္အေရး အခ်ိဳ႕ လက္လြတ္ဆုံးရႈံးရမႈကို ျဖစ္ေစ ျခင္း ေၾကာင့္ အစိုးရ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ အျငင္းအခုန္ ျဖစ္ရဖြယ္ျဖစ္ ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါရည္မွန္းခ်က္ မွာေရရွည္တြင္ တန္ဖိုးရွိေၾကာင္း သက္ေသျပ ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္ အၾကံေပး တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးသန္းျမင့္ဦးက ေျပာၾကားရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႀကံဳဆံုေနရေသာ အႀကီးဆံုး စိန္ေခၚမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အရွိန္အဟုန္ကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္မည္႔ စီးပြားေရး ေမာ္ဒယ္ သစ္တစ္ခု ရွာေဖြေရးပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါသည္။

ရာစုႏွစ္တစ္၀က္ေလာက္ မွားယြင္းစြာ အုပ္ခ်ဳပ္လာတာေၾကာင့္ အခုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ဖို႔ ၀င္ေငြေတြျမင့္လာေအာင္၊ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီး ေပးႏိုင္ေအာင္ ၊ စီးပြားေရး ကို ျပဳျပင္ႏုိင္ဖို႔ ဘယ္သူမွ မသိဘူးျဖစ္ေနတယ္” ဟု ၄င္းက ေျပာပါသည္။ ယခု လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လႊမ္မိုးလ်က္ ရွိေသာစီးပြားေရး ပံုစံႏွစ္ခု ျဖစ္သည္႔ ခရိုနီ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ မဟာမိတ္ ျပဳျခင္း၊  ႏွင့္ တရုတ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွဳ ႀကီးမားျခင္း (သို႔မဟုတ္) လက္၀ဲယိမ္း အထီးက်န္၀ါဒ  တို႔မွာ တုိင္းျပည္အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ လမ္းေၾကာင္း ျဖစ္ေစ ေရး တုိ႔မွာ တိုင္းျပည္ အတြက္ေကာင္းမြန္ေသာ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ေစေရး ကို လုပ္ေဆာင္မေပးႏိုင္ဟု ၄င္းက ေျပာပါသည။္ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ားသည္ တတိယနည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ေမွ်ာ္လင့္သည္ဟု ၄င္းက ေျပာပါသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ အေရးယူမွဳမ်ား ေျဖေလ်ာ့ရာတြင္ တိက်ေသာ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ား ၊ လုပ္ေဆာင္ ေနရာ အခ်ိဳ႕ကို ရုတ္သိမ္းမွဳမ်ားျပဳလုပ္ ေနခ်ိန္တြင္ အခ်ိဳ႕ ကန္သတ္ခ်က္မ်ားကို အသစ္ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ျခင္း ၊ သက္တမ္း တိုးျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနပါသည္။ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္ အစိုးရ၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိး ေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အရွိန္အဟုန္ ကို ေလွ်ာ့ေစသည္ ဟု ယူဆရၿပီး ၊ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံသူမ်ား အတြက္ရႈတ္ေထြးမွဳမ်ားျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

အေမရိကန္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာ အေရးယူမွဳမ်ား မွာ ဖက္ဒရယ္ ဥပေဒေျခာက္ခု ၊ အဆင့္ျမင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ၏ အမိန္႔မ်ားျဖင့္ ခ်မွတ္ထားပါသည္။ ထို႔အျပင္ အာရွေရးရာ ပညာရွင္ Michael Martin က ကြန္ဂရက္ သုေတသန လုပ္ငန္းအတြက္ အေသးစိတ္ေလ့လာခ်က္အေပၚ အေျခခံၿပီး ၊ ဥပေဒမ်ား ထပ္မံခ် ထားျပန္ျခင္း ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ ကေလးစစ္သား အသံုးျပဳေသာ တုိင္းျပည္မ်ာသို႔ စစ္ေလ႔က်င့္ျခင္း မ်ား၊ လက္နက္ ေရာင္း၀ယ္ျခင္းမ်ားပိတ္ပင္ထားေသာ ပိတ္ပင္မွဳမ်ားလည္း ရွိေနျပန္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ၀ါရွင္တန္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳးပမ္းမွဳ မ်ားအေပၚ တုန္႔ျပန္မွဳမွာ လ်င္ျမန္ပါ သည္။ ၀ါရွင္တန္သည္ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံ မွဳမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ကန္႔သတ္ထားမွဳ ကို ယာယီရုတ္သိမ္းေပးခဲ့ပါသည္။ ေငြေၾကး ၀န္ေဆာင္မွဳ မ်ား ၊ အကူအညီေပါင္းစံုႏွင့္ မၾကာေသးမီက ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သြင္းကုန္မ်ား အေပၚ ကန္႔သတ္ ထားမွဳမ်ား အား ေျဖေလ်ာ႔ေပးခဲ့ပါသည္။

ယခုအခါ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားအတြက္ က်န္ရွိေသာ တရား၀င္ အႀကီးဆံုး ပိတ္ဆို႔ထားမႈ မွာ ရက္စက္ ေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ား၊ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား၊ အဂတိလိုက္စားမႈ မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိေၾကာင့္ စြပ္စြဲခံရေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ႏွင့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ား အလုပ္ မလုပ္ရန္ တားျမစ္ခ်က္ကို လုိက္နာရန္ မလြယ္ကူေၾကာင္း အေမရိကန္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားက ေစာဒက တက္ၾကပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လုပ္ကိုင&