Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

18 Nov 2009, RFA . Home.

          အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ဘားရက္အုိဘားမားက ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစုိးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပန္လည္ စတင္ရန္ ဘီဂ်င္းကုိ တုိက္တြန္းလုိက္ပါသည္။

          သမၼတ ဘုိဘားမားသည္ ၂၀၀၉ ႏုိဝင္ဘာ ၁၈ က ဘီဂ်င္းတြင္ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဝမ္က်ားေပါင္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပဲြ မစမီ လက္ဆဲြ ႏႈတ္ဆက္လုိက္ပါသည္။

          တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ခဲြထြက္ေရး ဝါဒီတစ္ဦးအျဖစ္ သတ္မွတ္ ႏွင္ထုတ္ထားသူ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ ဒလုိင္းလားမားႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား စတင္ရန္ ဘီဂ်င္းကုိ တုိက္တြန္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ သမၼတ အုိဘားမားသည္ ၎၏ ရက္ၾကာ တ႐ုတ္ ခရီးစဥ္အတြင္း တာဝန္တစ္ခုကုိ ေဆာင္ရြက္လုိက္ပါသည္။

          တိဘက္ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ TAK သည္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတ ႏုိင္ငံ၏ အစိတ္အပုိင္းတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း လက္ခံရန္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက စဥ္းစားေနစဥ္ အေတာအတြင္း အုိဘားမားက ဘီဂ်င္းအား ဒလုိင္လားမား၏ ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႕ႏွင့္ ရပ္ဆုိင္းထားေသာ ေဆြးေႏြးပဲြမ်ား ျပန္လည္ စတင္ရန္ တုိက္တြန္းလုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

          ႏွစ္ဖက္စလံုးတြင္ ရွိေနေသာ စုိးရိမ္မႈ ပူပန္မႈမ်ား၊ သေဘာထား ကဲြလဲြမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ တ႐ုတ္အစုိးရႏွင့္ ဒလုိင္လားမား၏ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားအၾကား ရပ္ဆုိင္းေနေသာ ေဆြးေႏြးမႈကို အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ စတင္ႏုိင္ရန္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ေထာက္ခံ အားေပးသြားမည္ဟု အုိဘားမားႏွင့္ တ႐ုတ္သမၼတ ဟူက်င္းေတာင္တုိ႔ ပူးတဲြ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

          တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ ခဲြထြက္ရန္ ရည္ရြယ္ေသာ လုပ္ေဆာင္မႈ မွန္သမွ်ကုိ အေမရိကန္ေျမေပၚတြင္ လႈပ္ရွားခြင့္ မျပဳရန္ ဟူက်င္းေတာင္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ တုိက္တြန္းထားပါသည္။

          တ႐ုတ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ပုိမုိ လြတ္လပ္ေသာ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရရွိမည့္ ၎၏ အလယ္အလတ္လမ္းစဥ္အတြက္ ေထာက္ခံအားေပးမႈ ရရွိရန္ အီတလီသုိ႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ဒလုိင္းလားမားကလည္း အုိဘားမား၏ မွတ္ခ်က္ကုိ ႀကိဳဆုိလုိက္ပါသည္။

          ျပႆနာအစစ္မွာ လူမ်ဳးိစု တုိင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ ထားရွိသည့္ တ႐ုတ္၏ မူဝါဒျဖစ္ေသာ တရားမွ်တမႈ မရွိျခင္း၊ တစ္ဖက္သတ္ဆန္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးစုမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္၊ လူေနမႈ ပံုစံတုိ႔ကုိ ေလးစားရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းစသည့္ အခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဒလုိင္းလားမား၏ ေျပာၾကားခ်က္ကုိ အီတလီသတင္းစာ La Republica က ေဖာ္ျပပါသည္။

          အိႏိၵယ အေျခစုိက္ ျပည္ပေရာက္ တိဘက္အစုိးရသည္ တ႐ုတ္အာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္အတြက္ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ေလ့လာေနသည္ဟု သိရပါသည္။ "တ႐ုတ္ျပည္မွာ အာဏာရွင္ အစုိးရရွိေနတာ ဒုကၡတစ္ခုပဲဗ်ာ" ဟု ၎က ညည္းတြားခဲ့ပါသည္။

          အုိဘားမားႏွင့္ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ "ဟူက်င္းေတာင္က" သတင္းေထာက္မ်ားအား "ဘီဂ်င္း၏ သေဘာထားႏွင့္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကုိ ဝါရွင္တန္က နားလည္ သေဘာေပါက္၍ ေထာက္ခံမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          "ဟူ" ထုိင္ဝမ္ကိစၥကုိ မွန္ကန္စြာ ကုိင္တြယ္ရန္၊ တ႐ုတ္မွ ခဲြထြက္ရန္ ႀကံစည္ေသာ တိဘက္ လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အေရွ႕ တာကစၥတန္တပ္ဖဲြ႕မ်ား၏ မည္သည့္ လႈပ္ရွားမႈကုိမွ အေမရိကန္ေျမေပၚတြင္ ခြင့္မျပဳရန္၊ အုိဘားမားအစုိးရကုိ ေတာင္းဆုိခဲ့ၿပီး ဇင္ဂ်ီယမ္း အူဂါ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေဒသရွိ အစုိးရကုိ ဆန္႔က်င္ေသာ အူဂါမြတ္စလင္ တပ္ဖဲြ႕မ်ားကုိ "ဟူ"က ရည္ညႊန္းေျပာဆုိခဲ့ ျခင္း ျဖစ္သည္။

လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကုိ ဖိအားေပးမွာလား။

          ေခါင္းေဆာင္ ဦး၏ ပူးတဲြေၾကညာခ်က္တြင္ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ နည္းပညာဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး၊ ဖလွယ္ေရးမ်ားကုိ ျမႇင့္တင္သြားရန္ အေလးေပး ေဖာ္ျပထားပါသည္။

          အြန္လိုင္း သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား လြတ္လပ္ခြင့္ေပးရန္ အေသးစိတ္ ရည္ညႊန္းျခင္းမွ လဲြ၍ ဘီဂ်င္း၏ လူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ ကိစၥမ်ားကုိ ဖိအားေပးေရးမွာမူ အေျခအေနအရ အုိဘားမားခရီးစဥ္ ဦးစားေပးစာရင္း၏ ေအာက္ဆံုးသုိ႔ ေရာက္ရွိသြားပါသည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိပါသည္။

          အေမရိကန္အေျခစုိက္ ပညာရွင္ဇူစူယြမ္က ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ေငြေၾကးတန္ဖိုး က်ဆင္းမႈကုိ ရည္ညႊန္း ကုိးကား၍ "အေမရိကန္သည္ သမုိင္းတြင္မည့္ အမွားမ်ားကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္"ဟု ေျပာၾကားပါသည္။ အေမရိကန္သည္ ႀကီးမား မ်ားျပားေသာ ႏုိင္ငံတကာ ေႂကြးၿမီမ်ားထဲတြင္ မိမိဘာသာမိမိ နစ္ျမဳပ္ေနမႈေၾကာင့္ ေစ့စပ္ ညႇိႏႈိင္းႏုိင္သည့္ ပါဝါမွာလည္း အနည္းငယ္သာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း၊ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ အေနအထားသုိ႔ ေရာက္ရွိေနၿပီး လြယ္ကူစြာ ႐ုန္းထြက္ႏုိင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ဇူက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္လုိပံု မရပါဟု ဇူက သံုးသပ္ပါသည္။

          အုိဘားမား အစုိးရသည္ ဒီမုိကေရစီေရး ကိစၥမ်ား၊ လြတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ခြင့္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥမ်ားကို ကုိင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ၎၏ ေရွ႕မွ အစုိးရမ်ားေလာက္ ခြန္အား ေကာင္းပံုမရဟု သံုးသပ္သူမွာ စီခၽြမ္အေျခစုိက္ အြန္လုိင္းေဝဖန္သံုးသပ္သူ ရမ္ယမ္ေဖးျဖစ္ပါသည္။

          အေမရိကန္တုိ႔သည္ ယခင္ကေလာက္ ေတာင့္တင္း သန္မာမႈ မရွိေတာ့ပါ။ အုိဘားမား အေနႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးမႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကုိ အေလးေပးလာျခင္းမွာ ပုိမုိ ေကာင္းမြန္သင့္ေတာ္သည္ဟု ရမ္ယမ္ေဖးက မွတ္ခ်က္ေပးပါသည္။

          ထုိ႔အျပင္ ယခုကဲ့သုိ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ား လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းကုိ ခံစားေနရေသာ အခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္အစုိးရႏွင့္ ပူေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ ပုိက္ဆံမ်ား ယူေဆာင္သြားျခင္းသည္ တ႐ုတ္ျပည္သူမ်ား၏ ေသြးကုိ ယူေဆာင္သြားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟု ၎ကေျပာပါသည္။

          တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥသည္ အုိဘားမား လ်စ္လ်ဴမ႐ႈႏုိင္ေသာ ကိစၥ ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုအခ်ိန္ထိ ေကာင္းမြန္စြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း