Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

INTERNATIONAL MEDIA (2)
Document INTERNATIONAL MEDIA (2)

Snapshot of the item below:
INTERNATIONAL MEDIA (2)

ႏိုင္ငံတကာသတင္းမ်ား (၂)

ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အရွိန္အဟုန္ေကာင္းလာ

(Channel News Asia မွ 13 March 2013 ရက္စြဲပါ Reforms in Myanmar gaining Momentum ကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)


ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အရွိန္အဟုန္ေကာင္းလာ

(Channel News Asia မွ 13 March 2013 ရက္စြဲပါ Reforms in Myanmar gaining Momentum ကုိ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

Photo Credit by AFP

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမွာ စတင္အရွိန္ရရွိလာၿပီျဖစ္ၿပီး ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ အေတြးအေခၚႏွင့္ အျမင္မ်ားမွာ အသီးအပြင့္မ်ားခံစားရရွိလာ ၿပီဟူေသာ သေကၤတတစ္ခုပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ျပင္ ယင္းသုိ႔အရွိန္ရလာမႈမွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလ ဦးသိန္းစိန္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ျဖစ္လာသည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့မႈမ်ားကုိ ညႊန္းဆုိမႈတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္သည္။

ယခင္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း၊ သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ အမ်ားျပည္သူတုိ႔အေနျဖင့္ လြတ္လပ္စြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈ၊ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျပဳမႈမွသည တည္ဆဲဥပေဒမ်ားစြာျပန္လည္ျပင္ဆင္မႈမ်ားအထိ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအာဏာ ရရွိလာသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာဆန္းစစ္သူ ဦးတုိးေဇာ္လတ္က “ထူးျခားတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈႀကီးေတြရွိတယ္လုိ႔ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ လူပုဂၢိဳလ္ေျပာင္းလဲတာတင္မကပါဘူး၊ ပေလယာေတြပါေျပာင္းလဲမႈရွိပါတယ္။ အတိတ္ကာလတုန္းကဆုိရင္ စစ္အစိုးရမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးတစ္ေယာက္ပဲ အာဏာရွိတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ယခုေတာ့ အာဏာက သုံးေနရာမွာရွိေနပါတယ္။ သမၼတရယ္၊ လႊတ္ေတာ္ရယ္၊ စစ္တပ္ရယ္ေပါ့။ ဒါဟာ ပကတိတရားပဲ” ဟု သုံးသပ္ေျပာၾကားသည္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမုိကေရစီစနစ္ဘက္သုိ႔ ကူးေျပာင္းသြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့သည္ ဟူေသာအခ်က္ကုိ အမ်ားစုက အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။

“ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ မီဒီယာ စတဲ့မတူညီတဲ့ နယ္ပယ္ေတြထဲမွာ ထူးျခားထင္ရွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ဒါမွမဟုတ္ အဆင့္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ အဲဒီေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ဒါမွမဟုတ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ဟာ အရွိန္ရလာပါတယ္။ လူအမ်ားစုက သမၼတႀကီးဟာ ေကာင္းတဲ့အလုပ္ကုိလုပ္ေနတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္လ်က္ရွိတယ္။ သူလုပ္သမွ်ထဲမွာ အခ်ိန္တုိ အတြင္းအေရးအႀကီးဆုံး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မႈတစ္ခုက ျမန္မာျပည္သူေတြကုိ ယုံၾကည္လက္ခံလာေအာင္လုပ္ခဲ့တာပါပဲ။ အၿငိမ္း စားဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အမ်ားျပည္သူေတြရဲ႕ ယုံၾကည္မႈကုိ ပမာဏမ်ားစြာရရွိလာေအာင္လုပ္ႏုိင္ခဲ့တယ္၊ ျပည္သူေတြ သူ႕ကုိယုံၾကည္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ခဲ့တယ္” သတင္းစာဆရာတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးစည္သူကုိကုိက ေျပာၾကားသည္။

ႏုိင္ငံေရးေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ ဦးဝင္းေက်ာ္က “ျပည္သူေတြက ဦးသိန္းစိန္ကုိ ယုံၾကည္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔အ ေနနဲ႔ ႀကီးႀကီးမားမားလုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တာမ်ိဳးမရွိေသးပါဘူး။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ဟာ လတ္တေလာ အေျခ အေနမွာ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုျဖစ္ေအာင္ အမွန္တကယ္ႀကိဳးစားေနတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေတြ႕ျမင္ခံစားမိပါတယ္” ဟုေျပာ သည္။

မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစကာမူ တုိင္းျပည္ပုိမို လြတ္လပ္မွ်တမႈရွိလာေရးအတြက္ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္သင့္သည့္ ကိစၥမ်ားစြာ ရွိေနသည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံသားအခ်ိဳ႕ကယုံၾကည္ၾကသည္။

ထုိသုိ႔လုပ္ကုိင္ရာတြင္ ယခင္စစ္ဘက္အရာရွိေဟာင္း၊ လက္ရွိ ကက္ဘိနက္ဝန္ႀကီးမ်ားအေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ မႈဆုိင္ရာ အေတြးအေခၚေဟာင္းမ်ားကုိ ဖယ္ရွားပစ္ရမည္ျဖစ္သည္။

“ျပည္သူေတြ အသံမထြက္ဘဲ တိတ္တိတ္ေနရမယ္ ဆုိတဲ့အေတြးမ်ိဳး သူတုိ႔(အစိုးရအရာရွိႀကီးမ်ားႏွင့္ဝန္ႀကီးမ်ား)မွာ ရွိေနဆဲပါပဲ။ အဲဒီ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းေတြက ျပည္သူေတြကုိမယုံၾကည္ၾကပါဘူး။ လြတ္လပ္မႈဆုိတဲ့ သေဘာတရားကုိ ျပည္သူေတြသိေအာင္ သင္ၾကားေပးဖုိ႔လုိတယ္ဆုိတဲ့အခ်က္ကုိလည္း သူတုိ႔နားမလည္ၾကပါဘူး။ အဲဒါဟာ တုိးတက္ျဖစ္ထြန္း မႈေတြရွိလာဖုိ႔အတြက္ အမွန္တကယ္လုိအပ္တာပါ” ဟု ဦးဝင္ေက်ာ္က ဆက္လက္ေျပာဆုိသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔ ဦးသိန္းစိန္ သမၼတျဖစ္လာသည့္အခ်ိန္မွစ၍ ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရးဝန္းက်င္ တြင္ ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ဟူေသာအခ်က္မွာ ျငင္း၍မရေပ။ ေျပာင္းလဲမႈဟူသည့္ ယႏၱရားႀကီးမွာ လည္း အရွိန္ေကာင္း စြာလည္ပတ္လ်က္ရွိရာ အဆုိပါေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္ကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ လြယ္ကူပါမည္ ေလာဟူသည့္ ေမးခြန္းမ်ိဳးကုိအခ်ိဳ႕ေသာ ေလ့လာေစာင့္ၾကည္သူမ်ားက စိုးရိမ္တႀကီးေမးလာၾကသည္။

သုိ႔တုိင္ေအာင္ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္း ေစာင့္ၾကည္သူမ်ားက လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးတစ္ရပ္ က်င္းပေပးႏုိင္ေအာင္ လက္ရွိဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈမ်ားက လုပ္ေဆာင္ေပးလိမ့္ မည္ဟု ယုံၾကည္လ်က္ရွိသည္။



Google Drive: create, share, and keep all your stuff in one place. Logo for Google Drive

INTERNATIONAL MEDIA (1)
Document INTERNATIONAL MEDIA (1)

Snapshot of the item below:
INTERNATIONAL MEDIA (1)

ႏိုင္ငံတကာသတင္းမ်ား

  1. ျမန္မာအေပၚ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ၾသစေၾတးလ် စတင္ဖယ္ရွား

(Reuters သတင္းဌာနမွ 18 March 2013 ရက္စြဲပါ Australia eases some military sanctions on reforming Myanmar ကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

  1. အေျခခံဥပေဒျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာေအာင္ ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ ဖြယ္ရွိ

(Bloomberg News မွ 18 Mar 2013 ရက္စြဲပါ “Myanmar review may boost Suu Kyi Leadership bid: Southeast Asia”သတင္းကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

  1. ၾသစေတးလ်က ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ အကူအညီပို႕ေပးရန္ အဆိုျပဳ

(18 Mar 2013 ရက္စြဲပါ brisbane times မွ “Australia offers Myanmar extra aid” ကို ဘာသာျပန္ပါသည္)


ျမန္မာအေပၚ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ား ၾသစေၾတးလ် စတင္ဖယ္ရွား

(Reuters သတင္းဌာနမွ 18 March 2013 ရက္စြဲပါ Australia eases some military sanctions on reforming Myanmar ကုိဘာသာျပန္ဆုိသည္)

photo credit - Reuter

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရာစုႏွစ္ဝက္မွ် ၾကာျမင့္ခဲ့ေသာ စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မွ အရပ္သားအစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သုိ႔ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း အာဏာလႊဲေျပာင္းကာ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္သည့္အတြက္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံအေန ျဖင့္ ျမန္မာႏွင့္ စစ္ေရးအရေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္မႈအေပၚ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ထားမႈအား ပယ္ဖ်က္ေပးေတာ့ မည္ ျဖစ္ ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Julia Gillard က မတ္လ ၁၈ ရက္၊ တနလၤာေန႔တြင္ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ၊ ကန္ဘာရာသုိ႔ အလည္အပတ္ေရာက္ရွိေနစဥ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Gillard က “ယခင္က သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသည့္ စစ္ဘက္ႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆုိင္ရာအကူအညီေပးမႈမ်ား၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား အေပၚကန္႔သတ္ပိတ္ပင္မႈအား ပယ္ဖ်က္ေပးမည္ျဖစ္သည္” ဟု ေျပာၾကားသည္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚ စစ္လက္နက္ေရာင္းခ်မႈမ်ား ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္မႈကုိမူ ဆက္လက္ထားရွိသြားမည္ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္သည္ ယင္းခရီးစဥ္ေၾကာင့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံသုိ႔ ပထမဆုံးသြား ေရာက္လည္ ပတ္သည့္ ျမန္မာ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာသည္။

“ကၽြန္ေတာ္ယေန႔ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏွစ္ႏုိင္ငံအၾကား ကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ ဆက္ဆံ ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပထမဆုံးေျခလွမ္းတစ္လွမ္းကုိ လွမ္းႏုိင္ခဲ့တာပဲျဖစ္ပါတယ္” ဟု Gillard က ျမန္မာသမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ အတူျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ သတင္းေထာက္မ်ားကုိ အသိေပးေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စစ္အစိုးရက အာဏာစြန္႔လႊတ္ကာ အမည္ခံအရပ္သားအစုိးရ ဖြဲ႕စည္းလုိက္သည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလိႈင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ကာ အေနာက္ကမာၻမွအစိုးရတုိ႔ကလည္း တုိင္း ျပည္ အေပၚသတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသည့္ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈမ်ားကုိ ဖယ္ရွားေပးလာခဲ့သည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း ယခင္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားေရးဆြဲထားခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္တြင္ စစ္တပ္မွကုိယ္စားလွယ္ ေလးပုံ တစ္ပုံ ခန္႔ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခံစရာမလုိဘဲ ရရွိခြင့္ျပဳထားေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ျမန္မာအစုိးရက ဆက္လက္ ထိန္း သိမ္းေပးထားဆဲျဖစ္သည္။ ထုိဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ သမၼတျဖစ္ခြင့္မရွိေပ။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ လာ ေရာက္လည္ပတ္ရာတြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၂၅၀ ခန္႔ဆက္လက္ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူေပါင္း ၁၂၀ ၀၀၀ ခန္႔မွာ ျပည္တြင္း၌ ဖိအားေပးေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးေျပာၾကားသည္။

ကုလသမဂၢလုံၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ အလွည့္က်အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ မဟာမိတ္လည္းျဖစ္ေသာ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Gillard အဆုိအရ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ၾသစေၾတးလ်သံ႐ုံးတြင္ မၾကာမီကာလအတြင္း စစ္သံမွဴးခန္႔ အပ္ထားရွိမည္ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ထုိ႔ျပင္ ျမန္မာအစုိးရဝန္ထမ္းမ်ားကုိ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးေရးအတြက္ ေဒၚလာ သန္း ၂၀ တန္ဖုိးရွိသည့္ အကူအညီအေထာက္အပံ့မ်ားလည္းေပးအပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။

ယခင္စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္သည္ အာဏာရရွိလာသည့္ အခ်ိန္မွစတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအတြက္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအသုိင္းအဝုိင္းၾကားတြင္ ခ်ီးမြမ္းေျပာဆိုခံထားရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ရင္းျမစ္ဆုိင္ရာ အခန္းက႑တြင္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္ေရးအတြက္ ၾသစေၾတး လ်ႏုိင္ငံကုိ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ဟု ဦးသိန္းစိန္ကဆုိသည္။

“တုိင္းျပည္က ရင္းျမစ္ေတြကုိ မွန္မွန္ကန္ကန္ ထုတ္ယူအသုံးခ်ႏုိင္မႈျပဳလုပ္ႏုိင္ေရးအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တေတြ အေသအခ်ာ လုပ္ကုိင္သြားရမွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဦးသိန္းစိန္ကဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအဝုိင္းႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံခြင့္မရရွိခဲ့သည့္အတြက္ ယခုအခါ အာရွတြင္ အဆင္းရဲဆုံးႏုိင္ငံအျဖစ္သတ္မွတ္ခံထားရသည္။

ၾသစေၾတးလ်အစုိးရသည္ ျမန္မာအေပၚသတ္မွတ္ထားသည့္ ခရီးသြားလာခြင့္ႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ ပိတ္ဆုိ႔မႈ မ်ားကုိ ယမန္ႏွစ္က စတင္ဖယ္ရွားေပးခဲ့ၿပီး လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစ၍ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ားကုိ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ အထိ ေပးအပ္သြားရန္ စီစဥ္ထားသည္။


အေျခခံဥပေဒျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာေအာင္ျမႇင့္တင္ ေပးႏိုင္ဖြယ္ရွိ

(Bloomberg News မွ 18 Mar 2013 ရက္စြဲပါ “Myanmar review may boost Suu Kyi Leadership bid: Southeast Asia”သတင္းကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

ျမန္မာ့လႊတ္ေတာ္သည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲေဟာင္းေရးဆြဲခဲ့သည့္ အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနၿပီျဖစ္ရာ ထုိေဆာင္ရြက္ခ်က္ေၾကာင့္ ယခင္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အတြက္ သမၼတျဖစ္ႏိုင္ခြင့္ရွိလာႏိုင္ပါသည္။

အေျခခံဥပေဒကို သင့္ေလွ်ာ္ေသာျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေရးအတြက္ ေလ့လာသံုးသပ္ရန္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးေရႊမန္း (ယခင္အစိုးရ၏ နံပါတ္ ၃ အဆင့္ရွိသူ)က မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႕တြင္ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည္။ မိသားစုဝင္ ထဲတြင္ ျပည္ပႏိုင္ငံသားခံယူထားသူရွိပါက သမၼတ (သို႕) ဒုတိယသမၼတေလာင္းစာရင္းဝင္ရန္ အရည္အခ်င္းမျပည့္မီဟု အေျခခံဥပေဒက ဆိုထားေသာေၾကာင့္ အသက္ ၆၇ ႏွစ္ အရြယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ လတ္တေလာတြင္ ႏိုင္ငံ အႀကီးအကဲ တာဝန္ယူရန္ စည္းကမ္းကိုက္ညီမႈ မရွိေသးပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို အားေပးေနေသာ Network Myanmar အဖြဲ႕ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ၿဗိတိသွ်သံအမတ္ေလာင္း Derek Tonkim က “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ တားျမစ္မႈအခ်ိဳ႕ကို သူတို႕ျပင္ဆင္ေပးမယ့္ပံု ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ သူတို႕အတြက္ မလိုအပ္ေသးဘဲနဲ႕ ျပင္ေပးမွာဆိုေတာ့ ဒါက သိပ္ကိုစိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းေနပါတယ္။ တစ္ေယာက္ေယာက္က ဒါကိုလုပ္လိုက္တာပါ။ အေပၚကလာတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ မႏွစ္ကလႊတ္ေတာ္သို႕ ေရာက္လာျပီးေနာက္ ႏိုင္ငံဦးေဆာင္ခြင့္ရေအာင္ အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို ႀကိဳးပမ္းလွ်က္ရွိၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ေနပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ထိန္းသိမ္းခံေနရစဥ္ကာလတြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအျပီးတြင္ အာဏာ ရလာေသာ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ဒီမိုကေရစီဦးတည္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက အေနာက္အုပ္စု Sanction ပိတ္ဆို႕မႈမ်ားကို ေျပေလ်ာ့သြားေစျပီး Google Inc၊ General Electric Co၊ Telenor ASA စေသာႏိုင္ငံတကာ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားကိုပင္ ဆြဲေဆာင္ေနၿပီျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တြင္ တင္ထားေသာေၾကညာခ်က္အရ အေျခခံဥပေဒကို သံုးသပ္ရန္အတြက္ ဦးေရႊမန္းက ဥပေဒကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၊ အေတြ႕အၾကံဳရင့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖင့္ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စည္းေပးလိုက္သည္ဟု သိရွိရသည္။ ျပင္ဆင္ရ မည့္စာေၾကာင္းမ်ားကိုမူ ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပျခင္းမရွိပါ။

ျမန္ဆန္ေသာေျပာင္းလဲမႈမ်ား

“၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒသည္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို ေထာက္ရႈကာ ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္းျဖင့္ေရးဆြဲခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္ လည္း ျမန္ဆန္ေသာ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္ ယေန႕လက္ရွိအခ်ိန္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေတာ့ေၾကာင္းႏွင့္ အခ်ိန္အခါ အေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္ ထိုအခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္သည္ဟု အခိုင္အမာယူဆေၾကာင္း” ဦးေရႊမန္းက ေျပာၾကားထားသည္။

လက္ရွိအေျခခံဥပေဒကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က အျငင္းပြားဖြယ္ ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ ေထာက္ခံမဲ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ အတည္ ျပဳထားျခင္းျဖစ္ၿပီး နယူးေယာက္အေျခစိုက္ Human Right Watch က ကလိမ္ကက်စ္ဆႏၵခံယူပြဲဟု ေခၚေဝၚသတ္မွတ္ ခဲ့သည္။ ယင္းဆႏၵခံယူပြဲကို ၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး ၈ လခန္႕အၾကာ နာဂစ္မုန္တိုင္းၿပီးကာစအခ်ိန္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၎အေျခခံဥပေဒသည္ လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေလးပံုတစ္ပံု သီးသန္႕ေနရာ ေပးထားသည္။

အေျခခံဥပေဒေျပာင္းလဲျပင္ဆင္မႈမ်ားအတြက္ လႊတ္ေတာ္တြင္းေထာက္ခံမဲ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ လုိအပ္ေသာ ေၾကာင့္ မည္သည့္အေျပာင္းအလဲကိုမဆို တပ္မေတာ္က ထိထိေရာက္ေရာက္ ဗီတိုသံုးခြင့္ရွိေနသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတမျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ တားဆီးထားသည့္အခ်က္အပါအဝင္ အခ်ိဳ႕အခန္းမ်ားကို ျပင္ဆင္ ရာတြင္ ျပည္သူ႕ဆႏၵခံယူပြဲလည္း လိုအပ္ပါသည္။

ယခုျပန္လည္သံုးသပ္မႈသည္ မည္သူ႕ကိုမွ်ရည္ရြယ္ျခင္းမဟုတ္ဘဲ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိေစမည့္ အစီအစဥ္မ်ားထည့္သြင္းရန္သာျဖစ္သည္ဟု ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီဝင္ ဦးဝင္းဦးက ဆိုပါသည္။

၂၀၁၅ မတိုင္ခင္

“အေျခခံဥပေဒတစ္ခုလံုးကို ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး ျပင္ဆင္သင့္တဲ့အခ်က္ေတြကို စစ္ေဆးမယ္။ ၂၀၁၅ မတိုင္ခင္မွာ ပိုေကာင္းတဲ့အေျခခံဥပေဒတစ္ခု ျဖစ္လာေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ၾကိဳးစားလုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။” ဟု ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥပေဒေရးရာေကာ္မတီမွ ဦးဝင္းဦးက ေျပာၾကားပါသည္။

တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားကလည္း ၎တို႕၏မဲဆႏၵနယ္မ်ားအတြက္ ေငြေၾကးႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ပိုမိုရရွိေစမည့္ အေျပာင္း အလဲမ်ားကို အဆိုျပဳၾကလိမ့္မည္ဟု ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီမွ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအးေမာင္က ေျပာၾကားသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အတြက္ ဗဟုိအစိုးရကို ေတာ္လွန္လာခဲ့ေသာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ KIO ႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲႏိုင္ရန္ တြန္းအားေပးလွ်က္ရွိသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း သူမသည္ တပ္မေတာ္၏ ရင္ႏွစ္သည္းခ်ာတစ္ဦးျဖစ္သည္ဟု ဇန္နဝါရီလက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ တြင္ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံခဲ့သည္။ ထို႕ေနာက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏို္င္ငံျခားတြင္ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ျဗိတိသွ် လူမ်ိဳး ပါေမာကၡမိုက္ကယ္လ္အဲရစ္ႏွင့္ လက္ထပ္ကာ သားႏွစ္ဦးထြန္းကားခဲ့ရာ ႏွစ္ဦးလံုး ျဗိတိန္ႏိုင္ငံသားခံယူထားၾကသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

၁၅ ႏွစ္ခန္႕ အက်ယ္ခ်ဳပ္ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသူ ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ NLD ပါတီဥကၠ႒အျဖစ္ ယခုလ ညီလာခံတြင္ ျပန္လည္ေရြးခ်ယ္ခံရသည္။ NLD ပါတီသည္ မႏွစ္က ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အႏိုင္ ရရွိျပီးေနာက္ ၂၀၁၅ ၌ သမၼတေရြးခ်ယ္ရာတြင္ NLD အမတ္မ်ား လံုလံုေလာက္ေလာက္ မဲေပးခြင့္ရလာဖြယ္ရွိသည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေအာင္ပြဲခံရန္ ေမွ်ာ္လင့္လွ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေလဒီဟုလူသိမ်ားေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူမဦးေဆာင္ေသာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ေျမာက္ေဒသမွ ေဒသခံမ်ား ဆန္႕က်င္ကန္႕ကြက္ေနၾကေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ ေၾကးနီစီမံကိန္းကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ဟု အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ခဲ့ျပီးေနာက္တြင္ ယခုသီတင္းပတ္အတြင္း ေဒသခံမ်ား၏ ျပစ္တင္ေဝဖန္မႈကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ယင္းေၾကးနီစီမံကိန္းကို တရုတ္ကာကြယ္ေရးဌာန လက္နက္ ထုတ္လုပ္သူ Norinco ေကာ္ပိုေရးရွင္း၏ လုပ္ငန္းခြဲ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီႏွင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ပိုင္ စီးပြားေရးဦးပိုင္လိမိတက္တို႕ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးသည္ မႏွစ္က ၅.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ယခုမတ္လ ၃၁ ရက္တြင္ ျပီးဆံုးမည္ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ၆.၃ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တိုးလာခဲ့ျပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္မည္ဆိုပါက လာမည့္ ငါးႏွစ္အတြင္း ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႕ ေရာက္ရွိလိမ့္မည္ဟု IMF ၏ဇန္နဝါရီလ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါသည္။ ယခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားကို တယ္လီဖုန္းေအာ္ပေရတာလိုင္စင္သစ္ ႏွစ္ခုခ်ထားေပးေတာ့မည့္အျပင္ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္မ်ားကိုလည္း ဖက္စပ္လုပ္ငန္းမ်ား ထူေထာင္ခြင့္ေပးေနျပီျဖစ္ရာ Google Inc ဥကၠ႒ အီရစ္ရွမစ္သည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ယခုလ လာေရာက္ရန္ စီစဥ္ေနျပီျဖစ္သည္။

အေျခခံဥပေဒပါ သမၼတေလာင္းအရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ&