Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

IPS News

Date: 11 - Nov - 2009

        ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Yukio Hatoyama ၏ ယခင္အပတ္က မဲေခါင္ေဒသႏိုင္ငံမ်ားကို ယန္း (၅၀၀) ဘီလ်ံ (အေမရိကန္ေဒၚလာ (၅.၆) ဘီလ်ံ) ထပ္မံ အကူအညီေပးမည့္ ကတိထြက္ေပၚလာ ခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ား သတိျပဳစရာ ျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။

          အာရွစီးပြားေရး အထူးသျဖင့္ မဲေခါင္ျမစ္ဝွမ္းေဒသကို ဦးတည္ေသာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ သိသာစြာ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း မရွိပါဟု Keio University မွ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒ ေလ့လာသူ ပါေမာကၡ တိုမိုဟီကို တာနီဂူခ်ီ ကေျပာပါသည္။

          ထိုကဲ့သို႕ အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲသြားျခင္းမွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ အဓိကပါတီႀကီးႏွစ္ခု၏ လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားၾကားတြင္ မဲေခါင္ေဒသသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ "ကစားကြင္း" ျဖစ္လာေနေသာ အခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး၊ အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

          စက္တင္ဘာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ အစိုးရသစ္၏ မဟာဗ်ဴဟာမွာ အာရွအဖြဲ႕အစည္းကို ဥေရာပသမဂၢကဲ့သို႕ တည္ေဆာက္သြားရန္ ျဖစ္သည္ဟု ၎က ဆုိပါသည္။

          ဂ်ပန္ႏွင့္တကြ သေဘာထား ကိုက္ညီသူႏုိင္ငံမ်ားက ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းမရွိပါက အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ဘီလူးႀကီးက အားလံုးသိမ္းႀကံဳး ယူငင္သြားလိမ့္မည္ဟု တာနီဂူခ်ီ ကေျပာခဲ့ၿပီး၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ၎၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ အစစ္အမွန္ကို ထုတ္ေဖၚ ေျပာၾကားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းအား မထင္ပါဟု ဆိုပါသည္။

          လြန္ခဲ့ေသာ (၁၀) ႏွစ္အတြင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ မဲေခါင္ေဒသအေပၚ ၎၏အကူအညီႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္ခဲ့ၿပီး လာအိုရွိ သတၱဳတြင္းႏွင့္ ရာဘာလုပ္ငန္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။

          ကေနဒါ အေျခစိုက္ International Institute for Sustainable Development က ထုတ္ျပန္ေသာ ၂၀၀၈ မူဝါဒ အေသးစိတ္တြင္ ေဖၚျပထားသည္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံမ်ားသို႕ စဥ္းစားေတြးေတာဖြယ္ အေထာက္အပံ့မ်ားကို မၾကာခဏ အေၾကာင္းမရွိဘဲ ေပးဆပ္ကူညီခဲ့ၿပီး၊ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ဖလွယ္ေရးႏွင့္ အကူအညီမ်ားကိုလည္း အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ေပးအပ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။

          မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ႏိုဝင္ဘာ (၆) ရက္ မွ (၇) ရက္အတြင္း တိုက်ဳိ၌ က်င္းပသည့္ ဂ်ပန္-မဲေခါင္ ထိပ္သီးညီလာခံတြင္ ဟာတိုယားမားက အထက္ပါကတိစကားကို ေျပာၾကားခဲ့စဥ္ တ႐ုတ္- ဂ်ပန္ၿပိဳင္ဆိုင္မႈကို အနည္းငယ္ပင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိပါ။ ၎က မိမိတို႔ႏွစ္ႏိုင္ငံ (တ႐ုတ္ႏွင့္ဂ်ပန္) သည္ အျပန္အလွန္ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား ျဖစ္ထြန္းေရးအတြက္ အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြရန္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          လြန္ခဲ့ေသာ (၁၀)ႏွစ္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ဂ်ပန္၏အကူအညီကို အမ်ားဆံုးလက္ခံသူ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ ၂၀၀၃ တြင္ လူလိုက္ပါေသာ အာကာသယာဥ္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ပထမ အႀကိမ္ လႊတ္တင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္အစိုးရက "တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ လူလားေျမာက္လာခဲ့ၿပီျဖစ္၍ ODA (တရားဝင္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအကူအညီ) အစီအစဥ္မွ  ကင္းလြတ္သြားၿပီ" ဟုေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း တာနီဂူခ်ီ ကဆိုပါသည္။

          သို႕ေသာ္လည္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ပတ္ဝန္းက်င္ အေျခအေန နိမ့္က်မႈမ်ား အဆံုးသတ္ေရးႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံ၏ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ ေသာ အကူအညီမ်ားကိုမူ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ ဆက္လက္ေထာက္ပံ့ခဲ့ၿပီး၊ ေငြေၾကးပမာဏအရမူ ေလ်ာ့နည္းသြားသည္ဟု သိရသည္။

          မဲေခါင္ေဒသသို႕ ေပးအပ္မည့္ ဂ်ပန္၏ ODA အစီအစဥ္သစ္အရ လာမည့္ (၃)ႏွစ္အတြင္း ေငြေၾကးအကူအညီမ်ား ျဖန္႔ေဝသြားမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ယခင္ ရယူထားခဲ့သည့္ တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး မိတ္ေဆြေကာင္း အေနအထားကို ပိုမို ခိုင္မာေစရန္ ရည္ရြယ္ထားပါသည္။

          ၂၀၀၇ ကပင္ ေဒသအေပၚ ေပးအပ္ရန္ ကတိျပဳထားေသာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ ယန္း (၄၀၀) ဘီလ်ံ (ေဒၚလာ (၄.၅) ဘီလ်ံ) တြင္ ယခု အကူအညီသစ္မ်ားကို ထပ္မံျဖည့္တင္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။

          တရားဝင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအကူအညီ (ODA) ဆိုသည္မွာ ဂ်ပန္ကဲ့သို႕ေသာ အလႉရွင္ႏိုင္ငံမ်ားက ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားကို ေပးအပ္ေသာ နည္းပညာႏွင့္ ရန္ပံုေငြမ်ားကို ဆိုလိုပါသည္။

          ေဒသတြင္း ပိုမိုတိုးတက္လာေစရန္ ရည္ရြယ္ေသာ ODA အစီအစဥ္ကို အရွိန္ျမႇင့္ေရးမွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ဦးစားေပးကိစၥျဖစ္သည္ဟု ဟာတိုယားမားက တိုက်ဳိၿမိဳ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အိမ္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          လူဦးေရ သန္း (၂၂၀)ရွိ၍ သယံဇာတရင္းျမစ္ ၾကြယ္ဝေသာ မဲေခါင္ေဒသႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္ရန္ ႀကိဳးစားသည့္အေနျဖင့္ အကူအညီသစ္မ်ားေပးရန္ ဂ်ပန္က ကတိျပဳျခင္းသည္ မဲေခါင္ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ တ႐ုတ္၏ ၾသဇာ ႀကီးထြားလာမႈကို ဟန္႕ထားရန္ သိသိသာသာ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္ဟု ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက သေဘာတူခဲ့ပါသည္။

          ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းမႈႏွင့္ လႊမ္းမိုးမႈႀကီးထြားလာျခင္းကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္ ေဒသတြင္း ပိုမိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းရွိမည့္ အေနအထားတစ္ခု ရရွိရန္ ႀကိဳးစားေနသည္ ဟု Temple University Tokyo မွ Jeffrey Kinston က ေျပာပါသည္။

          တာနီဂူခ်ီ ၏အဆိုအရ မဲေခါင္ရွိ ODA အေျခခံအေဆာက္အဦးမွာ အေရးႀကီး၍ အာဆီယံ ၏ မူလအဖြဲ႕ဝင္မ်ားျဖစ္ေသာ စကၤာပူ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားႏွင့္ ထိုင္း စေသာႏိုင္ငံမ်ား၏ ကုန္းတြင္းပိုင္းေဒသသဖြယ္ ဖြဲ႕စည္းတည္ရွိၿပီး၊ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းဆက္သြယ္ေရး၏ အလယ္ေခါင္တြင္ တည္ရွိသျဖင့္ ဂ်ပန္စီးပြားေရးအတြက္ အသက္ေသြးေၾကာပင္ ျဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။

          တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေသာ အေရွ႕အာရွေဒသ၏ စီးပြားေရးသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႕၏ အေရးႀကီးဆံုး မူဝါဒ ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။

          ညီလာခံတြင္ ဂ်ပန္က ေဒသတြင္းရွိ အေဝးေျပးလမ္းမ်ား ေရရရွိေရး၊ အမႈိက္စြန္႕ပစ္ေရး၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ နည္းပညာဆိုင္ရာ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ၎၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအကူအညီ (ODA) ကို ဆက္လက္ တိုးျမႇင့္သြားမည္ဟု အေလးအနက္ ကတိေပးခဲ့သည္။

          ယခု ညီလာခံက်င္းပရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအတြင္း လက္ရွိ ကြာဟေနေသာ အေနအထားကို ေလ်ာ့ခ်ျခင္း (သို႕) ဖယ္ရွားပစ္ရန္ ဂ်ပန္ႏွင့္ မဲေခါင္ႏိုင္ငံမ်ား အတူတကြ အေကာင္းဆံုး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးရန္ ျဖစ္သည္ဟု ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခား ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနမွ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ကာဇူအိုကိုဒါးမား ကေျပာၾကားသည္။

          အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ (၁၀) ႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ လာအိုကဲ့သို႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံမွသည္ စကၤာပူကဲ့သို႕ စီးပြားေရး အလြန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေသာႏိုင္ငံမ်ဳိးအထိ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အဆင့္အတန္း ကြဲျပားေနသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။

          ယခုညီလာခံတြင္ ဟာတိုယားမားႏွင့္အတူ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအို၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္ စေသာ အာဆီယံ အဖြဲ႕ဝင္ (၅)ႏိုင္ငံမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ၾကၿပီး၊ အဆိုပါ ႏိုင္ငံ မ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္အတူ မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေဝမွ် ပိုင္ဆိုင္ထားပါသည္။

          တိဘက္ ကုန္းျပင္ျမင့္တြင္ ျမစ္ဖ်ားခံကာ တ႐ုတ္ ယူနန္ျပည္နယ္၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္း စီးဆင္းသြားေသာ ကီလိုမီတာ (၄၈၀၀) ခန္႕ ရွည္လ်ားသည့္ မဲေခါင္ျမစ္၏ ေအာက္ဖ်ားပိုင္း တေလွ်ာက္တြင္ မဲေခါင္ျမစ္ဝွမ္းေဒသ တည္ရွိပါ သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အျခားေဒသမ်ားထက္ ဤေဒသတခုလံုးက ပိုမို ႏြမ္းပါးပါသည္။

          ယခုကဲ့သို႕ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးမ်ဳိးကို ႏွစ္စဥ္ က်င္းပရျခင္းသည္ အလြန္ပင္ အဓိပၸာယ္ ျပည့္ဝၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာဝန္းက်င္ အေနအထားကို အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၊ ၎က ဆက္လက္၍ ဂ်ပန္-မဲေခါင္ ထိပ္သီးညီလာခံကို တိုက်ဳိတြင္ (၃) ႏွစ္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားၿပီး၊ ၾကားထဲတြင္မူ အျခားအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ က်င္းပမည္ဟု ေျပာပါသည္။

          မဲေခါင္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈကို ေရွ႕႐ႈေသာအားျဖင့္ လာမည့္သံုးႏွစ္အတြင္း ေက်ာင္းသားလူငယ္ (၃)ေသာင္းကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႕ ဖိတ္ေခၚမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအေပၚ ေဒသ၏ ယံုၾကည္မႈကို ျမင့္မားလာေစရန္ အေထာက္အကူျပဳလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ဤကိစၥအားလံုးသည္ အလြန္ အေရးႀကီးပါသည္ဟု ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဆိုပါသည္။

          ဂ်ပန္ႏွင့္တ႐ုတ္အျပင္ မဲေခါင္ေဒသကို စိတ္ဝင္စားမႈမရွိခဲ့ေသာ ဘြတ္ရွ္အစိုးရ ႏွင့္ မတူျခားနားစြာပင္ ယခု အိုဘားမားအစိုးရလက္ထက္တြင္ အေမရိကန္ကလည္း ဤေဒသ အေပၚ အလြန္စိတ္ဝင္စားေၾကာင္း ျပသခဲ့ပါသည္။

          အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္သည္ မဲေခါင္ေဒသႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား တိုးျမႇင့္ရန္ ႀကိဳးစားေနၾကျခင္းသည္ ဂ်ပန္အတြက္ သိပ္မဆိုးလွပါ။ ေရွ႕ဆက္၍ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားျခင္း ျဖင့္ ၎တို႕ႏွင့္ သူ႕ဖက္ကိုယ့္ဖက္ အက်ဳိးရွိေသာ ဆက္ဆံေရး (win-win relationship) ကို ဖန္တီးသြားရန္ ဆႏၵရွိပါသည္ဟု ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟာတိုယားမားက ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါ သည္။

          ၎က အေမရိကန္၏ ေဒသတြင္း ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရးအစီအစဥ္သည္ အလြန္ေကာင္းမြန္ သင့္ျမတ္၍ ႀကိဳဆိုထိုက္သည္ဟု ေထာက္ျပပါသည္။

          ယခု ညီလာခံသို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါဝင္တက္ေရာက္လာျခင္းသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္တကြ အျခား NGO အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ စိတ္ဝင္တစား သတိျပဳျခင္းကို ရရွိခဲ့သည္။ အျခားႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အတူ ညီလာခံသို႕ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းစိန္သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႕ ပထမဆံုးလာေရာက္ေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ စစ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ႏိုင္ငံ၏ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ၎၏ေရွ႕တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညႊန္႕က ဂ်ပန္အာဆီယံအစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ဖူးပါသည္။

          ၂၀၀၉ ေဖေဖာ္ဝါရီလက ဂ်ပန္-မဲေခါင္ စီမံကိန္းႏွစ္ ကူးေျပာင္းျခင္းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး၊ ဂ်ပန္-ျမန္မာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ မိတ္ေဆြဆက္ဆံေရးကို ျပသခဲ့ပါသည္။

          Kingston ၏ အဆိုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တင္းၾကပ္စြာ အေရးယူရန္ ေထာက္ခံထားေသာ NGO မ်ား စိတ္ပူေနေသာအခ်က္မွာ အေရွ႕အာရွ အသိုက္အဝန္းကို ထူေထာင္ရန္ ဟာတိုယားမား ၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္ ခြဲျခားပစ္ပယ္ထားေရး မဟာဗ်ဴဟာကို အားေပ်ာ့သြားေစႏိုင္ၿပီး သဘာဝမဲေခါင္ထီးရိပ္ကို ခိုထားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ၎အေပၚ ရပ္ဆိုင္းထားသည့္ အစီအစဥ္မ်ား ျပန္စရန္ အာရွဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) ၏ တံခါးကို ဖြင့္ခြင့္ ရသြားႏိုင္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

          ဥေရာပသမဂၢပံုစံ အေရွ႕အာရွအဖြဲ႕အစည္းသည္ စက္တင္ဘာလက ဟာတိုယားမား အာဏာလႊဲေျပာင္း ရယူစဥ္ကပင္ ႀကံစည္ထားသည့္ အားထုတ္မႈတစ္ခု ျဖစ္သည္။​ ဤအစီအစဥ္တြင္ ဂ်ပန္၊ တ႐ုတ္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အိႏၵိယ၊ ၾသစေၾတးလ်ား၊ နယူးဇီလန္ႏွင့္ အာဆီယံ (၁၀) ႏိုင္ငံတို႔ ပါဝင္ၿပီး၊ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ အလားတူ ေဒသတြင္း ဆက္ဆံေႏွာင္ဖြဲ႕မႈမ်ားကို အကူအညီေပးမည္ ျဖစ္သည္။

          စေနေန႕က က်င္းပခဲ့ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ဗီယက္နမ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Nguyen Tan Dung က အေရွ႕အာရွအဖြဲ႕အစည္းကို အတားအဆီးမရွိ ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ ပြင့္လင္းျမင္သာျခင္း တို႔ကို အေျခခံ၍ ေရရွည္ တည္ေဆာက္သြားေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ႀကိဳးစားေနသည့္ ဟာတိုယားမား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကို သေဘာတူ လက္ခံေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          "A decade toward the Green Mekong" "ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီ မဲေခါင္စိမ္းလန္းေရးဆီ" အစီအစဥ္ကို အတူတကြ ေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ ေခါင္းေဆာင္အားလံုးက သေဘာတူခဲ့ၾကၿပီး၊ ၂၀၁၀ တြင္ စတင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ကိုပင္ေဟဂင္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းဆိုင္ရာ ညီလာခံတြင္ ေအာင္ျမင္ေသာ ရလဒ္မ်ား ေဆာင္ၾကဥ္းႏိုင္ရန္ ဝိုင္းဝန္း ကတိျပဳခဲ့ၾကပါသည္။

          ၎အျပင္ မဲေခါင္ေဒသတြင္း ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ ကူးစက္ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ခရီးသြားက႑မ်ားတြင္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႕ျပန္႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု သိရွိရပါသည္။


--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
The information from this group yangonchronicle2010 were allowed to be reposted on the website named http://transparencymyanmar2010.blogspot.com/   upon their request.

-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---

By Eli Clitton

From Inter Press Service. 12th Nov 2009

          အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု သမၼတ Barack Obama သည္ လာမည့္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ စကၤာပူ ႏုိင္ငံတြင္ APEC ေဆြးေႏြးပဲြတြင္ APEC ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုပဲြတက္ေရာက္မည္ ျဖစ္ရာ အာရွ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုခ်စ္ၾကည္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ အေမရိကန္ပါဝင္ေရးအတြက္ ဦးတည္ခ်က္ အသစ္မ်ားကုိ မွတ္တမ္းတင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ၿပီး စစ္အစုိးရအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အထီးက်န္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေမရိကန္၏ ဆက္ဆံေရးမူဝါဒအေပၚ အေလးေပးလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

          APEC ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြ၏ အရန္ေဆြးေႏြးပဲြအျဖစ္ ျပဳလုပ္မည့္ Obama ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႕ဆံုမႈသည္ Bush အစုိးရ၏ ခ်ဥ္းကပ္မႈႏွင့္ ျခားနားစြာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အေပၚ ေျပာင္းလဲလာေသာ အေမရိကန္၏ မူဝါဒ၏ အေရးပါမႈကုိ ျပသေနပါသည္။ Bush အစုိးရ လက္ထက္က အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျပန္လည္တုိက္ခိုက္ေရးႏွင့္ စစ္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိသာ အာ႐ုံက်ခဲ့ၿပီး အာဆီယံ ေဒသတြင္း သံတမန္ေရးရာမ်ားကုိ လစ္လွ်ဴျပဳခဲ့ပါသည္။ ထုိအေတာအတြင္း တ႐ုတ္သည္ ေဒသတြင္း ၎၏ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ခဲ့ပါသည္။

          တ႐ုတ္၏ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ တုိးခ်ဲ႕လာေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဆက္ဆံ ေရးမ်ား၏ အဓိက သက္ေသျပစရာမ်ားမွာ စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ စီးပြားေရး ဆက္ဆံမႈမ်ား တုိးပြားလာမႈႏွင့္ လာမည့္ ဇန္နဝါရီလတြင္ စတင္မည့္ တ႐ုတ္ - အာဆီယံ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ (Free Trade Agreement) တုိ႔ပင္ျဖစ္ပါသည္။

          ယခု Obama ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႕ဆံုမႈသည္ အေမရိကန္ - အာဆီ ယံ သံတမန္ေရးရာ ဆက္ဆံမႈအတြက္ အေမရိကန္၏ စိတ္ဝင္စားမႈကုိ ျပန္လည္ အသက္သြင္းေရး အတြက္လည္းေကာင္း ျမန္မာစစ္အစုိးရ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ အဆင့္အျမင့္ဆံုး ေတြ႕ဆံုမႈသည္လည္းေကာင္း သမုိင္းမွတ္တမ္း တင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

          အေမရိကန္သည္ ျမန္မာစစ္အစုိးရ၏ က်ယ္ျပန္႔စြာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရးပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကုိ တင္းၾကပ္စြာ ခ်မွတ္ခဲ့ပါသည္။

          ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အာဆီယံ၏ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ဆက္ဆံေရးမူဝါဒသည္ အေမရိ ကန္ႏွင့္ အာဆီယံဆက္ဆံေရးအတြက္ ကဲြျပားျခားနားေစေသာ အေၾကာင္းကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက အာဆီယံ၏ ဆက္ဆံေရးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ စီးပြားေရးအရ အက်ဳိးရရွိရန္ အေၾကာင္းျပဳဆက္ဆံျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု စြပ္စဲြပါသည္။

          ASEAN ၏ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ဆက္ဆံေရးသည္ အက်ဳိးအျမတ္ရွိသည့္ ဆက္ဆံေရးျဖစ္ေၾကာင္း US Campaign for Burma မွ ဒါ႐ုိက္တာ Jennifer Quigley က ေျပာပါသည္။ ထုိင္းႏွင့္ စကၤာပူသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ စီးပြားေရးေဆာင္ရြက္မႈေၾကာင့္ အျမတ္ေငြမ်ားစြာ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သူမက ေျပာပါသည္။

          Bush အစုိးရလက္ထက္က ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ သံတမန္ေရးအရ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာပါဝင္ေသာ ASEAN ေဒသတြင္း ဆက္ဆံေရး လုပ္ငန္းမ်ားျပဳလုပ္ရန္ အခက္အခဲမ်ား ရွိခဲ့ပါသည္။

          ယခုအခါ Obama အစုိးရသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး အေရးယူမႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း စစ္အစုိးရႏွင့္ သံတမန္ေရးအရ ဆက္ဆံေရးျပဳလုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါသည္။ အဆုိပါဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အေမရိကန္အစုိးရကုိ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြကုိ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေစေရး ကိစၥတြင္ ပါဝင္ႏုိင္ေရး ႏွင့္ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊအား ဖိအားေပးရာတြင္ ASEAN ႏွင့္ ဆက္ဆံ၍ ၾကားခံအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးတုိ႔အတြက္ မ်ားစြာ အက်ဳိးရွိေစပါသည္။

          အကယ္၍ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ျမန္မာ့လူအဖဲြ႕အစည္းမွ ကုိယ္စားလွယ္ေပါင္းစံုႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကုိ တုိက္တြန္း အားေပးႏုိင္ခဲ့လွ်င္၊ အျခားႏုိင္ငံမ်ားေရာ ASEAN ကပါ ပါဝင္တုိက္တြန္းရန္ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း၊ ASEAN ဆုိလွ်င္ အကူအညီမ်ားပင္ေပးႏိုင္ေၾကာင္း၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ေရြးေကာက္ပဲြအစီအစဥ္မ်ားသည္ ဦးစားေပးရမည့္ ကိစၥျဖစ္ၿပီး၊ ေရြးေကာက္ပဲြကုိ မည္သုိ႔ ေစာင့္ၾကည့္ၾကမည္ ဆုိသည္ကုိလည္း ခဲြျခမ္း စိတ္ျဖာေဆြးေႏြးရန္ လုိမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ကလင္တန္က ဗုဒၶဟူးေန႔က စကၤာပူႏုိင္ငံတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          Obama အစုိးရ၏ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ မူဝါဒအသစ္ကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ အပတ္က အမ်ားသုိ႔ စတင္ျပသခဲ့ၿပီးျဖစ္ရာ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Kurt Campbell ႏွင့္ သူ၏လက္ ေထာက္ Scott Marciel တုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ၂ ရက္ခရီး သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး စစ္အစုိးရအာဏာပုိင္ မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ လည္းေကာင္း ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါသည္။

          လူ႔အခြင့္အေရးအက်ဳိးေဆာင္မ်ားက Obama အစုိးရ၏ မူဝါဒသစ္သည္ တစ္စံုတစ္ခု ထြက္ေပၚ လာလိမ့္မည္ဟု အေကာင္းျမင္ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၊ အေရးယူမႈမ်ားကိုမူ စစ္အစုိးရက သိကၡာရွိေသာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြျပဳလုပ္ေပးသည္အထိ ဆက္လက္ထားရွိရန္ သတိေပးခဲ့ပါသည္။

          လာမည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြသည္ အႀကီးဆံုး အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ စစ္အစုိးရအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပဲြျဖင့္ ေရွ႕သုိ႔ ဆက္လက္ ေလွ်ာက္လွမ္းၿပီး ႏုိင္ငံတကာ၏ ေထာက္ခံမႈကုိ ရယူလုိပါလွ်င္ ေရြးေကာက္ပဲြမတုိင္မီ အနည္းဆံုးရလဒ္မ်ားကုိေတာ့ ျပသႏုိင္ရမည္ ျဖစ္သည္ဟု Quigley က ေျပာပါသည္။ ေရြးေကာက္ပဲြ မတုိင္မီ ျမန္မာအစုိးရက ဘာေတြေပးႏုိင္မလဲ ဆုိသည္မွာ စမ္းသပ္မႈတစ္ခုပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာပါသည္။

          ယခု APEC ထိပ္သီး အစည္းအေဝးႏွင့္ ASEAN ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ Obama ေတြ႕ဆံုမႈမ်ား မွာ အဓိက သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ အမ်ားအံ့ၾသေစမည့္ အရာမ်ား ထြက္ေပၚလာလိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။ သုိ႔ေသာ္ ဝါရွင္တန္ရွိ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက APEC ကုိ ညႇိႏႈိင္းႏိုင္သည့္ ေဆြးေႏြးပဲြအျဖစ္ အေလးထားေသာ အေမရိကန္၏ မူဝါဒသစ္ကုိ ညႊန္ျပေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ Bush အစုိးရလက္ထက္က APEC ကုိ အေရးမပါေသာ ေနရာဟု သေဘာထားခဲ့ပါသည္။ ၎တုိ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ သံတမန္နည္းလမ္းအရ ျပန္လည္ ဆက္ဆံျခင္းကုိလည္း Obama အစုိးရ၏ အာရွ - ပစိဖိတ္ရွိ ၎၏ မဟာမိတ္မ်ားအေပၚ ပုိမုိ အေလးထားဆက္ဆံလုိသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကုိ ျပသသည့္လကၡဏာ ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ထားပါသည္။

          APEC ႏွင့္ ျပန္လည္ဆက္ဆံျခင္းသည္ အျခားအက်ဳိးအျမတ္မ်ားကုိလည္း ေဆာင္က်ဥ္းေပးလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာင္စီ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဖဲလုိး (Fellow) Joshua Kurlantzick က ေရးသားခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဝါရွင္တန္သည္ အာရွေပါင္းစည္းေရးတြင္ အဓိကက်ေသာ ဗဟုိေနရာမွ ပါဝင္လုိေၾကာင္း အေရွ႕အာရွဝါဒ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ ျပသလုိက္သလုိ ျဖစ္ၿပီး၊ ယခင္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားက အေမရိကန္သည္ ေဘးထြက္ ထုိင္ေနခဲ့သည္ထက္စာလွ်င္ ပါဝင္လႈပ္ရွားလုိေၾကာင္း ျပသျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း Joshua က ေရးသားထားပါသည္။

          အေမရိကန္သည္ အာရွတြင္ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ အေရးကိစၥမ်ား၏ ဖဲြ႕စည္းမႈ ပံုသ႑န္ကုိ နားလည္ေၾကာင္း လက္ေတြ႕ျပသလုိျခင္း ျဖစ္ၿပီး၊ အဆုိပါသင္ခန္းစာမ်ားကုိ တ႐ုတ္က ေက်ညက္ၿပီး ျဖစ္ေ