Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Xinhua news, 11th January 2010

          ျမန္မာႏုိင္ငံ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံတကာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး ေအဂ်င္စီ (JICA) တုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းရွိ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ ပ်ဳိးေထာင္ေရး စီမံကိန္းကုိ ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္လ်က္ ရွိၿပီး ဒုကၡိတ မသန္စြမ္းသူမ်ား ျပန္လည္ နာလံထရန္ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္တြင္ အကူအညီ ေပးရန္ ရည္ရြယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ဟု ဝန္ႀကီးဌာန သတင္း ရပ္ကြက္မွ တနလၤာေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          အထက္ပါ ၅ ႏွစ္ စီမံကိန္းကုိ (၂၀၀၉-၂၀၁၃) ရန္ကုန္ရွိ အမ်ဳိးသား မသန္စြမ္းသူမ်ား ျပန္လည္ က်န္းမာေရး ေဆး႐ုံတြင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ပညာ သင္ၾကားေရး၊ လူသားရင္းျမစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးႏွင့္ ေဆး႐ံုရွိ ေဆးပစၥည္း ကိရိယာမ်ား အဆင့္ျမႇင့္ေရးတုိ႔ ပါဝင္သည္ဟု ဆုိပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ ေနရာ ခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ NGO အဖဲြ႕အစည္းမ်ား အတြင္း သတင္း အခ်က္အလက္ ကြန္ယက္ တစ္ခုကုိ စတင္ တည္ေထာင္မည္ ဟုလည္း သိရပါသည္။

          နည္းပညာ ဆုိင္ရာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး စီမံကိန္း၏ ေအာက္တြင္ JICA က ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ နည္းပညာဆုိင္ရာ ဗဟုသုတမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးသြားမည္ ျဖစ္သလုိ ျမန္မာအစုိးရ ဝန္ထမ္းကုိလည္း ဂ်ပန္တြင္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးမည္ ျဖစ္သည္။ ယခင္ႏွစ္က ျမန္မာ မသန္စြမ္းသူမ်ား အဖဲြ႕အစည္း MDPA သည္ ႏုိင္ငံတြင္းရွိ မသန္စြမ္းသူ မ်ားအတြက္ ႏွစ္ရွည္ ျပန္လည္ပ်ဳိးေထာင္ေရး စီမံကိန္း ၂ ခုကုိ ေရးဆဲြခဲ့ၿပီး ၎တုိ႔အတြက္ သက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္း အခြင့္အလမ္းမ်ား ရွာေဖြေပးျခင္းျဖင့္ အားေပး ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ျဖစ္သည္။

          အဆုိပါ စီမံကိန္း ၂ ခုအနက္ ၃ ႏွစ္ စီမံကိန္းကို ရန္ကုန္ စည္ပင္သာယာ နယ္နမိတ္ အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၅ ခုတြင္ အီးယူ အဖဲြ႕ႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အနာႀကီး ေရာဂါမစ္ရွင္ အဖဲြ႕တုိ႔က စတင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လ်က္ ရွိပါသည္။

          ေနာက္ထပ္ ၅ ႏွစ္ စီမံကိန္း တစ္ခုကုိ ေမာ္လၿမိဳင္၊ ပုသိမ္၊ ေတာင္ငူ၊ ပခုကၠဴႏွင့္ က်ဳိင္းတံုေဒသ မ်ားတြင္ ႏုိင္ငံတကာ အနာႀကီးေရာဂါ မစ္ရွင္ TLMI က အေကာင္အထည္ ေဖာ္မည္ ျဖစ္၍ပညာေပး ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ပညာ သင္ၾကားျခင္း၊ သက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာေလ့က်င့္ေပးျခင္း အစီအစဥ္မ်ားကုိ က်ယ္ျပန္႔စြာ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

          ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူဦးေရ ၅၈ သန္းတြင္ မသန္စြမ္းသူ ဒုကၡိတ အေရအတြက္ ၁.၃ သန္းခန္႔ ရွိေန သည္ဟုလည္း သိရပါသည္။

          ၎တုိ႔အနက္ ေျခလက္ မသန္စြမ္းသူမ်ားမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္၍ ၇၂.၃ %၊ မ်က္စိမျမင္သူ ၁၀.၉ %၊ နားမၾကားသူ ၉.၅ % ႏွင့္ စိတ္ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ ၉ % တုိ႔ အသီးသီး ပါဝင္သည္ဟု စာရင္းဇယားမ်ားအရ သိရွိရသည္။

BBC News, 11th January 2010

ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္အတြက္သာမက အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားေရး အတြက္ အလဲအလွယ္အေနႏွင့္ ၎၏ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္  ေဆြးေႏြးမႈမ်ားသို႔ ျပန္လာမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎တို႔က ေျပာၾကားလိုက္ပါသည္။

၁၉၅၀ - ၅၃ ကိုးရီးယား စစ္ပြဲသည္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၿပီး ၿပီးဆံုးသြားျခင္း ျဖစ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္ မရွိခဲ့ပါ။

ေျမာက္ကိုရီးယား၏ အဆိုပါ ေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚလာျခင္းမွာ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္က ၿပံဳးယမ္းအေနျဖင့္  အေမရိကန္ႏွင့္ ပိုမို ေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရးကို အလိုရွိပါက၊ ၎တို႔၏ စံခ်ိန္တင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို တိုးတက္မႈ ရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အေမရိကန္ အထူး ကုိယ္စားလွယ္ Rober King သည္ ၎၏ ပထမဆံုး တရားဝင္ ခရီးစဥ္ အျဖစ္ ေတာင္ကိုရီးယားသို႔ ေရာက္ရွိေနပါသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၏ ေၾကညာခ်က္ကို ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းဌာနမွ ေဖာ္ျပရာတြင္ ၿပံဳးယမ္းႏွင့္ အေမရိကန္ၾကား ရန္ဖက္ ဆက္ဆံေရး၏ အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေသာ စစ္ပြဲ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ရပ္ဆိုင္းသြားေရးအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ၎၏ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္အတြက္ ျပဳလုပ္ေသာ ေျခာက္ႏိုင္ငံ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျပန္လာႏိုင္ေၾကာင္း ယခင္ကတည္းက ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ယခု ထုတ္ျပန္ခဲ့မႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာက အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ Stephen Bosworth ၿပံဳယမ္းသို႔ လာေရာက္ၿပီးကတည္းက ပထမဆံုး ေတာင္းဆိုမႈ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္လိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

Mr. Bosworth သည္ အေမရိကန္ သမၼတ Barack Obama ၏ ေျမာက္ကိုရီးယားကို ေျခာက္ႏိုင္ငံ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ျပန္လာရန္ ေတာင္းဆိုထားေသာ စာကို ယူေဆာင္သြားခဲ့ပါသည္။

ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေၾကညာခ်က္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးမႈကို ေျခာက္ႏိုင္ငံ ေဆြးေႏြးပြဲ၏ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သီးျခားေသာ္လည္းေကာင္း ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

အဆိုပါ ေၾကညာခ်က္သည္ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ King က ေျမာက္ကိုရီးယား၏ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနသည္ ဆိုးရြားေသာ အေျခအေနတြင္ ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ေသာေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

လူ႔အခြင့္အေရး မရွိေသာ အဆိုးရြားဆံုး ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ King က ၎၏ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေတာင္ကိုရီးယားသို႔ လာေရာက္ေသာ ပထမေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

"ကၽြန္ေတာ္တို႔ အခန္းအနားေတြမွာ ေျပာခဲ့သလို အေမရိကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ရဲ့ ဆက္ဆံေရးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ ပါဝင္ရပါမယ္" ဟု Mr. King က ေတာင္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး Yu Myung – Hwan ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုအၿပီးတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

"အေမရိကန္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ၾကားမွာ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္လာဖို႔ဆိုရင္ ေျမာက္ကိုရီးယား အေနနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရးကို မ်ားစြာ အေလးထားဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္၊ ဒီအခ်က္ဟာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္" ဟု Mr. King က ေျပာခဲ့ပါသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ၎၏ တာေဝးပစ္ ဒံုးပ်ံမ်ား စမ္းသပ္ခဲ့မႈအေပၚ က်ယ္ျပန္႔စြာ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလက ေျခာက္ႏိုင္ငံ အစည္းအေဝးမွ ထြက္ခြာသြားခဲ့ပါသည္။

ေမလတြင္ ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္မႈမ်ား ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးမႈမ်ား ႀကီးထြားလာခဲ့ၿပီး ကုလသမဂၢ အေရးယူမႈကို ေရးဆြဲခဲ့ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာလက အေမရိကန္ သမၼတ Barack Obama ၏ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ Stephen Bosworth ၿပံဳးယမ္းသို႔ သြားေရာက္ အၿပီးတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ အေနျဖင့္ အေမရိကန္ႏွင့္ အျမင္မတူမႈမ်ားကို ပိုမို က်ဥ္းေျမာင္းသြားေစရန္ အလုပ္လုပ္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

Yahoo News, 12th January 2010

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ဒံုးက်ည္ကို လမ္းခုလတ္၌ ၾကားျဖတ္ ပစ္ခ်ျခင္းကို ေအာင္ျမင္စြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီဟု ႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာမ်ားက အဂၤါေန႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ အေမရိကန္က ထိုင္ဝမ္ကို လက္နက္ ေရာင္းခ်မႈေၾကာင့္ တင္းမာမႈမ်ား ရွိေနခ်ိန္တြင္ အဆင့္ျမင့္ ေလေၾကာင္း ကာကြယ္ေရး စြမ္းရည္မ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ စမ္းသပ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ေျမျပင္ အေျခစိုက္ တာလတ္ပစ္ ဒံုးပ်ံကို ၾကားျဖတ္ ပစ္ခ်ႏိုင္သည့္ နည္းပညာကို စမ္းသပ္ခဲ့ရာ၊ ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေၾကာင္း တနလၤာေန႔က စမ္းသပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ Xinhua သတင္းဌာနက ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

စမ္းသပ္မႈမွာ သဘာဝအရ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္သာ ျဖစ္ၿပီး အျခားႏိုင္ငံမ်ားကို ခ်ိန္ရြယ္ ပစ္ခတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ျဖည့္စြက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

အဆိုပါ သတင္းမွာ အေမရိကန္ အာဏာပိုင္တစ္ဦးက တိုင္ေပတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္က လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္က အတည္ျပဳခဲ့သည့္ တိုင္ဝမ္အား Patriot ဒံုးက်ည္မ်ား ပင္တဂြန္မွ ေရာင္းခ်မည္ ဟူေသာ ေျပာၾကားခ်က္ အၿပီးတြင္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္သည္ တုိင္ဝမ္ကို ၎၏ နယ္ေျမ တစ္ခုအျဖစ္ ယူဆထားၿပီး ကၽြန္းကို ျပန္လည္ ရယူရန္ ဆႏၵရွိသည္။ လိုအပ္ပါက အင္အားသံုး ျပန္လည္ ရယူလိမ့္မည္ ျဖစ္ရာ၊ အဆိုပါ ဒံုးက်ည္ ေရာင္းခ်မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစဥ္တစိုက္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၿပီး၊ ဝါရွင္တန္အား ေရာင္းခ်မႈ ပယ္ဖ်က္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ပါသည္။

ယခု ရက္သတၱပတ္ အကုန္က တ႐ုတ္ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ဝါရွင္တန္ အေနျဖင့္ ဒံုးက်ည္ ေရာင္းခ်မႈအား ဆက္လက္ ျပဳလုပ္မည္ ဆုိပါက တ႐ုတ္-အေမရိကန္ စစ္ေရးအရ ဆက္ဆံမႈ က႑တြင္ ႀကီးမားေသာ အတားအဆီး ျဖစ္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးခဲ့ပါသည္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ကတည္းက သံတမန္ေရးရာ အသိအမွတ္ ျပဳမႈကို တိုင္ေပမွ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ေျပာင္း၍ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္သည္ တိုင္ဝမ္၏ အႀကီးဆံုး လက္နက္ ေရာင္းခ်သူ ျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္ အစိုးရသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္မ်ားအတြင္း စစ္ေရးက႑တြင္ ေခတ္မွီေစေရးအတြက္ ေငြမ်ားစြာ ပံုေအာခဲ့ပါသည္။

တ႐ုတ္ စစ္ေရး အသံုးစရိတ္သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ (၁၅.၃%) တိုးတက္ခဲ့ၿပီး (၆၉) ဘီလီယံ ေဒၚလာ ရွိေၾကာင္း ပါလီမန္သို႔ တင္ျပေသာ ဘတ္ဂ်က္ အစီရင္ခံစာအရ သိရွိရပါသည္။

တ႐ုတ္၏ စစ္ေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ႏိုင္ငံျခား တုိင္းျပည္မ်ားက စိုးရိမ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း တ႐ုတ္ကမူ ၎တို႔ တပ္မေတာ္သည္ မိမိကိုယ္ မိမိ ကာကြယ္ေရးအတြက္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း အေလးထား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

ယခု စမ္းသပ္မႈသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအား ဒံုးက်ည္ကို ၾကားျဖတ္ ပစ္ခ်ေရး နည္းပညာႏွင့္ ပတ္သက္၍ က႑သစ္ တစ္ရပ္ ဖြင့္လွစ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တ႐ုတ္ ကာကြယ္ေရး ဗ်ဴဟာ ကၽြမ္းက်င္သူ Yong Chengjun က ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု The Global Times က ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ လံုၿခံဳေရးအရ ၿခိမ္းေျခာက္လာမႈမ်ား တုိးပြားလာမႈေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရး စြမ္းရည္မ်ား တိုးတက္ေစရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း Yang က ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။

 

Mizzima News,11 Jan 2010

        ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား ဆင္းရဲက်ပ္တည္း ေနျခင္းကုိ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ကမၻာတလႊား အဓိက ဆန္တင္ပုိ႔သူ ျဖစ္လာေရးသည္ ျမန္မာ့ဆန္စပါး စီးပြားေရး က႑အတြက္ အေရးႀကီးဆံုး အခ်က္ျဖစ္သည္ဟု ရန္ကုန္မွ စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားက ေျပာဆုိပါသည္။

        ယခင္လက ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ စီးပြားေရး ႏုိဘယ္ဆုရွင္ ဂ်ဳိးဇက္စတစ္ဂလစ္ႏွင့္ ျမန္မာအစုိးရ တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ေဆြးေႏြးပဲြႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပဲြကုိ စေန႔က ရန္ကုန္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ၌ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လုိအပ္သည္ဟု စတစ္ဂလစ္က အခုိင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာဆုိပါသည္။

        ဆန္စပါးသည္ လယ္ယာထြက္ ကုန္စီးပြားေရး လုပ္ငန္း၏ အဓိက က႑တစ္ခု ျဖစ္၍ ေတာင္သူလယ္သမား အမ်ားစု၏ သက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းလည္း ျဖစ္ သည္ဟု ထင္ရွားေသာ စီးပြားေရးပညာရွင္ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားပါသည္။

        စုစုေပါင္း နယ္ေျမဧရိယာ ၆၇၆,၅၀၀ စတုရန္း ကီလုိမီတာ က်ယ္ဝန္းေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္မ်ားက ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ဆန္တင္ပုိ႔သူ ျဖစ္ခဲ့ဘူးပါသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၁၉၄၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ဆန္စပါးတင္ပုိ႔မႈ သံုးပံုႏွစ္ပံု က်ဆင္း သြားခဲ့ၿပီးခ်ိန္မွစ၍ ကမၻာ့ဆန္စပါး ကုန္သြယ္ေရး ေလာက၏ အဓိကေနရာကုိ ျပန္လည္ တက္လွမ္းႏုိင္ျခင္း လံုးဝမရွိေတာ့ပါ။ လက္ရွိ ကမၻာ့တင္ပုိ႔မႈ လုပ္ငန္းကုိ ထုိင္းႏွင့္ ဗီယက္နမ္က ဦးေဆာင္ေနပါသည္။

        ၁၉၃၈-၃၉ ဘ႑ာေရးႏွစ္က ျမန္မာ့ ပုိ႔ကုန္ဝင္ေငြ တန္ဖုိးတြင္ ဆန္စပါးတင္ပုိ႔မႈမွ ၄၇% ရရွိခဲ့ဘူးေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာ ၂၀၀၇-၀၈ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ ဆန္စပါး၏ ပုိ႔ကုန္ ဝင္ေငြ အခ်ဳိးသည္ ၂% ပင္ မျပည့္သည္ကုိ ေတြ႕ရပါသည္။ ကမၻာ့ဆန္တင္ပုိ႔မႈ ဝင္ေငြ ပမာဏတြင္ ၁.၂%မွ်သာ ရွိသည္ကုိလည္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ အရည္အေသြးနိမ့္ဆန္ကုိ တင္ပုိ႔ရန္ ႀကိဳးစားေနျခင္းေၾကာင့္ ၿပိဳင္ဘက္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ယွဥ္လွ်င္ ပုိ႔ကုန္တန္ဖုိး က်ဆင္းေလ်ာ့နည္းေနရျခင္း ျဖစ္သည္။

        ထုိ႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔၏ ေကာက္ပဲသီးႏွံႏွစ္စဥ္ထုတ္ လုပ္မႈကုိ ျပန္ၾကည့္ပါက ထုိင္းႏုိင္ငံ၏ ထုတ္လုပ္မႈမွာ တရားဝင္ စာရင္းဇယားမ်ားအရ မက္တရစ္တန္ ၃၅ သန္း နီးပါးရွိေနၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံထက္ ၈ ဆမွ ၁၀ ဆအတြင္း ပုိမုိ ထုတ္လုပ္ တင္ပုိ႔ႏိုင္သည္ကုိ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

        ယခုကဲ့သုိ႔ အိမ္နီးျခင္း ၂ ႏုိင္ငံ ကြာျခားေနျခင္းမွာ ပွ်မ္းမွ် အိမ္ေထာင္စု စီးပြားေရး အေျခအေန ကြာျခားေနေသာ အခ်က္ကလည္း တစိတ္တပုိင္း ပါဝင္သည္ဟု အနည္းဆံုး ေတြးဆၾကည့္ႏုိင္ပါသည္။ အမ်ဳိးသားစီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ဗဟုိ စာရင္းဇယားအဖဲြ႕မွ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ ပွ်မ္းမွ် ျမန္မာအိမ္ေထာင္စု တစ္ခုသည္ စုစု ေပါင္း အသံုးစရိတ္၏ ၇၂% ကုိ စားစရိတ္အတြက္ သံုးစဲြေနရၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္မူ ၃၂% သာရွိသည္ဟု ဆုိပါသည္။

အျခား ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနိမ့္က်ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားကုိၾကည့္လွ်င္လည္း စားစရိတ္သံုးစဲြမႈမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံထက္ ေလ်ာ့နည္းသည္ကုိ ေတြ႕ရမည္ျဖစ္ၿပီး ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ တြင္ ၅၂%၊ ကေမၻာဒီယားတြင္ ၅၇%ႏွင့္ လာအုိတြင္ ၆၁%သာ ရွိပါသည္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ေန႔စဥ္စားစရိတ္သံုးစဲြမႈမွာ အိမ္ေထာင္စု အသံုးစရိတ္၏ ပွ်မ္းမွ် ၁၄%ခန္႔သာရွိပါသည္။

        ကမၻာ့ဆန္ေစ်းကြက္သုိ႔ ဝင္ေရာက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဆန္စပါးစီးပြားေရးလုပ္ငန္းကုိ ျပန္လည္စုစည္းျခင္းသည္ ဆန္အရည္အေသြးႏွင့္ အေရအတြက္ ၂ ခုလံုးတုိးတက္လာ ေစရန္ တြန္းအား ေပးႏုိင္မည္ျဖစ္၍ ႏုိင္ငံလူဦးေရ ၅၈ သန္း၏ ၆၅% ရွိေသာ ေက်းလက္ လူထုအတြက္ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းႏွင့္ ဝင္ေငြကုိပါ တုိးပြား ေစလိမ့္မည္ဟု ေဒါက္တာဦးျမင့္က ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စုိက္ပ်ဳိး ဧက ၃၁ သန္းခန္႔ ရွိသည့္အနက္ စုိက္ဧက ၁၆ သန္းမွာ ဆန္စပါးကုိသာ တစုိက္မတ္မတ္ စုိက္ပ်ဳိးခဲ့ၾကသည္ဟု ဆုိပါသည္။

        စီးပြားေရးပညာရွင္ စတစ္ဂလစ္က ျမန္မာအာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးပဲြတြင္ ကမၻာ့ဆန္ အဓိက တင္ပုိ႔သူအျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရန္ အေလး ေပး ေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုိသံုးသပ္ခ်က္သည္ အေရးတႀကီးေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥ အျဖစ္ သေဘာထား ကုိက္ညီမႈရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာ တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အားေပး ေထာက္ခံမႈကုိ ရရွိခဲ့ပါသည္။

        ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဆန္စပါးမူဝါဒ ေပ်ာ့ေျပာင္းလာမႈႏွင့္ ကမၻာ့ဆန္ ေစ်းကြက္သုိ႔ ျပန္လည္ ဝင္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈသည္ ေဒသတြင္း ဆန္တင္ပုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ ပုိမုိျမင့္တက္ လာေစလိမ့္မည္ဟု ေဒါက္ဦးျမင့္က သံုးသပ္ ေျပာၾကား ခဲ့ပါသည္။

        သုိ႔ရာတြင္ ဆန္ေစ်းကြက္မူဝါဒ တင္းၾကပ္မႈကုိ ေလ်ာ့ေပးျခင္းျဖင့္ ဆန္လုပ္ငန္း နယ္ပယ္တြင္ လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရရွိမည္ျဖစ္၍ ယခုအခြင့္ထူး ခံစားေနသူမ်ား အခက္ႀကံဳဖြယ္ရွိၿပီး အေတြ႕အႀကံဳရွိေသာ ဆန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ရွင္သန္ႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္ ဟုလည္း ၎ကေျပာပါသည္။

        လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ တႏွစ္လွ်င္ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁၈ သန္းခန္႔ ထုတ္လုပ္ေနၿပီး ၎အနက္မွ ငါးပံုတစ္ပံုကို ျပည္ပသုိ႔ တင္ပုိ႔ေနသည္ဟု ျပည္တြင္း ဆန္ ပုိ႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦး၏ အဆုိအရ သိရွိရပါသည္။

        ဆန္စပါး စုိက္ပ်ဳိးမႈ က႑အတြင္းမွ အထြက္တုိး ထုတ္လုပ္မႈ၊ ထြက္ေငြ၊ ဝင္ေငြႏွင့္ အလုပ္အကိုင္မ်ားသည္ ေက်းလက္ဆင္းရဲမႈ ေလ်ာ့ပါးေစရန္ အေထာက္အကူ ျပဳမည္ျဖစ္ သလုိ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုမႈကုိလည္း ႀကီးမားစြာ အေထာက္အပံ့ ျပဳလိမ့္မည္ဟု ဦးျမင့္က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ရရွိေသာ ဝင္ေငြ၊ အခြန္မ်ား အားလံုး တပ္မေတာ္အစုိးရထံ ေရာက္ရွိသြားသည့္ ေရနံႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႕ စီးပြားေရးက႑ႏွင့္ ဆန္စပါး စီးပြားေရးက႑သည္ သေဘာ သဘာဝျခင္း မတူဟုလည္း ၎က မွတ္ခ်က္ေပးပါသည္။

        ထုိ႔အျပင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းေစၿပီး လဘ္ေပးလဘ္ယူမႈမ်ား တုိးပြားေစသည့္ မလုိအပ္ေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈမ်ားကုိ တုိက္ဖ်က္ သြားေရးကုိလည္း ၎က တုိက္တြန္းခဲ့ပါသည္။ ႀကိဳးနီစနစ္ႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈမ်ားေၾကာင့္ စရိတ္ပုိမုိ ကုန္က်ျခင္းသည္ လယ္သမားမ်ား ရသင့္ေသာ ဝင္ေငြကုိ ေလ်ာ့နည္း သြားေစၿပီး ေက်းလက္ျပည္သူမ်ားကုိ ဆင္းရဲတြင္း သံသရာအတြင္းမွ မ႐ုန္း ထြက္ႏုိင္ေအာင္ ဆဲြႏွစ္ထားသလုိ ျဖစ္ေနသည္ဟုလည္း ေဝဖန္ခဲ့ပါသည္။

        တစ္ခ်ိန္ထဲတြင္ စတစ္ဂလစ္၏ ခရီးစဥ္သည္ မည္သည့္အသီးအပြင့္ မွ မရရွိဘဲ တုိင္းျပည္အတြက္ အႀကံဥာဏ္သစ္မ်ားလည္း ထြက္ေပၚခဲ့ျခင္းမရွိဟု ေဝဖန္ေနမႈမ်ားကုိ လည္း ၎က ျပန္လည္ထုိးႏွက္လုိက္ပါသည္။

        စတစ္ဂလစ္၏ ခရီးစဥ္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပဲြသည္ အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားကုိ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစခဲ့ပံု ရေသာ္လည္း မိမိကုိမူ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစ ျခင္းမရွိဟု ၎က ဆုိပါသည္။ ဤကိစၥကုိ ယခင္က မည္သူ ေျပာဆုိခြင့္ ရခဲ့သည္ ဆုိသည္ကုိ အသာထား၍ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးရွိ၊ အသံုးဝင္ေသာ အႀကံဥာဏ္ကုိ ထပ္မံ ေျပာၾကားျခင္းသည္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ မျဖစ္သင့္သလုိ သံသယလည္း မထားသင့္ ဟု မိမိယံုၾကည္ေၾကာင္း ဦးျမင့္က ေဝဖန္သူမ်ားကုိ ေစာဒက တက္လုိက္ ပါသည္။ မိမိတုိ႔ သေဘာမတူေသာ သေဘာထားအျမင္မ်ား၊ အႀကံဥာဏ္မ်ား၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို အႀကံေပးေနသူမ်ား အသြင္မတူသူမ်ားႏွင့္ ေက်နပ္ သင့္ျမတ္စြာ ဆက္ဆံ ေဆာင္ရြက္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ မိမိတုိ႔တြင္ အရည္အခ်င္းမရွိေသးျခင္း၊ အေျဖမထြက္ေသးေသာ ျပႆနာမ်ား စသည္တုိ႔ အပါအဝင္ ျမန္မာ လူ႔အဖဲြ႕အစည္း အတြင္းမွ ခ်ဳိ႕ယြင္း အားနည္းခ်က္မ်ားကုိ ႀကိဳးစား ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ သြားၾကရန္သာ ရွိသည္ဟုလည္း ၎ကေျပာဆုိ ခဲ့ပါသည္။

        လက္ရွိ စစ္ဖက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အျငင္းပြားဖြယ္ ရပ္တည္ေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးျမင့္က မွတ္ခ်က္ေပးရာတြင္ တပ္မေတာ္အတြင္း၌ သေဘာထား တင္းမာသူမ်ားႏွင့္ သေဘာထား ေပ်ာ့ေျပာင္းသူမ်ား ဟူ၍ အုပ္စု ၂ စုရွိေၾကာင္း၊ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား စိတ္ေနသေဘာထား ေျပာင္းလဲလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေရးမွာ လြယ္ကူေသာ အလုပ္ မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားပါသည္။

        သုိ႔ရာတြင္ တုိင္းျပည္ေကာင္းစားေရး အေပၚတြင္ အာ႐ုံစူးစုိက္ရန္ မိမိတုိ႔၏ စုိးရိမ္ ပူပန္မႈမ်ားကုိ မွ်ေဝခံစားေပးမည့္ သူအခ်ဳိ႕ တာဝန္ရွိေနရာမ်ား ရယူထားျခင္း အပါအဝင္ အစပ်ဳိးမႈမ်ားစြာ ရွိေနသည့္ အခ်က္ကုိမူ မိမိအခိုင္အမာ ေျပာၾကားႏုိင္ေၾကာင္း ဦးျမင့္က အေသးစိတ္ ရွင္းလင္းခဲ့ပါသည္။

 

အယ္လ္ ေကးဒါး အၾကမ္းဖက္ ကြန္ယက္မ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ယင္းတုိ႔၏ ၿခိမ္္းေျခာက္မႈကုိ ခံေနရေသာ ယီမင္ႏွင့္ ဆုိမာလီယာ အစုိးရထံသုိ႔ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔မ်ား ေစလႊတ္ အကူအညီ ေပးေရး အစီအစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လတ္တေလာ အေနအထားတြင္ မရွိေသးပါေၾကာင္း အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္ ဟူစိန္ အုိဘားမားက အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။

"ယီမင္မွာ အယ္လ္ေကးဒါး တုိ႔ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြဟာ ဒီႏွစ္အတြင္း ပုိမုိ ဆုိးရြားလာတဲ့ ျပႆနာ တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သိထားပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ဆုိမာလီယာ ႏုိင္ငံမွာလည္း အယ္လ္ေကးဒါး အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ႀကီးထြားေနၿပီး အစုိးရက အျပည့္အဝ မႏွိမ္နင္းႏုိင္လုိ႔ သူတုိ႔ လႊမ္းမုိးသြားႏုိင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတာင္ ရွိေနပါတယ္" ဟု People မဂၢဇင္းက ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းရာတြင္ အုိဘားမားက ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသည္။

People မဂၢဇင္း မျဖန္႔ခ်ိမီ တစ္ပတ္ အလိုတြင္ အုိဘားမားက "စင္စစ္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ မိတ္ေဆြ ေရာင္းရင္းေတြ ျဖစ္တဲ့ အဲဒီ ႏုိင္ငံေတြဆီကုိ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕ေတြ လႊတ္ဖုိ႔ တကယ္ကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ မရွိပါဘူး" ဟု ေျပာၾကားသည္။

"ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕ေတြ ရွိေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဆန္႔က်င္မႈေတြ၊ မေက်မနပ္ ရုိင္းျပမႈေတြ ရွိေနတာ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဝါရွင္တန္ အေနနဲ႔ ကမာၻႀကီးအတြက္ ဘယ္လုိ စီမံကိန္းမ်ိဳး ေရးဆြဲရမယ္ ဆုိတာ စဥ္းစားရပါမယ္။

အဲဒါကုိ မြတ္စလင္ လူထုအၾကား သေဘာ ေပါက္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္ျပရပါမယ္။ မြတ္စလင္ အမ်ားစုက အယ္လ္ေကးဒါး တုိ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ကုိ မႏွစ္ၿမိဳ႕ၾကပါဘူး၊ ပစ္ပယ္ၾကပါတယ္။ လက္တစ္ဆုပ္စာ လူနည္းစု ေလာက္ကသာ ဂ်ီဟတ္ ဘာသာေရး စစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲဖုိ႔ စိတ္ဝင္စားၿပီး လႈပ္ရွားေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္" ဟုလည္း အုိဘားမားက ေျပာၾကားသည္။

လူအမ်ားစု၏ ေမတၱာကုိ ရယူႏုိင္ၿပီး အၾကမ္းဖက္ အစြန္းေရာက္ လူနည္းစုေတြကုိ အထီးက်န္ ျဖစ္ေအာင္ ဖယ္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ ႀကီးမားေသာ ေအာင္ျမင္မႈ တစ္ရပ္ ရရွိႏုိင္မည္ဟုလည္း အုိဘားမားက ဆုိသည္။

ယီမင္ အစုိးရ အေနျဖင့္ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္မ်ား၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိ သေဘာထား ႀကီးစြာ သည္းခံ ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ႏုိင္ဂ်ီးရီးယား လူမ်ိဳးတစ္ေယာက္က ဒက္ထရြိဳက္ၿမိဳ႕ အနီး ေလယာဥ္ တစ္စင္းကုိ ေဖာက္ခြဲရန္ ႀကိဳးပမ္း ႀကံစည္မႈ ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ လုံၿခံဳေရး စီမံခ်က္သစ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ရေတာ့သည္။ အဆိုပါ ေဖာက္ခြဲေရးသမားသည္ ယီမင္ရွိ အယ္လ္ေကးဒါးမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ေနာက္ပုိင္း ယင္းအႀကံအစည္ကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဤအျဖစ္အပ်က္ေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီ လဆန္းပိုင္းက အေမရိကန္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ဂြမ္တာနာမုိ အက်ဥ္းစခန္းမွ ယီမင္ အက်ဥ္းသား ၁၀၀ နီးပါးကုိ ယီမင္သုိ႔ ျပန္လႊတ္မည့္ အစီအစဥ္အား သမၼတ အုိဘားမားက ရပ္ဆုိင္းပစ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

"ကၽြန္ေတာ္ အခုေျပာခ်င္တာက အာဖဂန္နစၥတန္နဲ႔ ပါကစၥတန္ၾကား နယ္စပ္ေဒသဟာ အယ္လ္ေကးဒါးေတြ ဦးစီး ဦးေဆာင္လုပ္ၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ အစြန္းေရာက္ မဟာမိတ္ေတြ လႈပ္ရွားေနတဲ့ အခ်က္အခ်ာ ေနရာ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပါပဲ" ဟု အုိဘားမားက ေျပာၾကားပါသည္။

Washington Post မွ သတင္းကုိ ဘာသာျပန္ဆုိပါသည္။

ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမား အဖြဲ႕(ILO) အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွ အေရးကိစၥႀကီးမ်ား ျဖစ္သည့္ ကေလး စစ္သားကိစၥ၊ အဓမၼလုပ္သား ကိစၥ စသည္တုိ႔ကုိ ခ်ဥ္းကပ္ ေျဖရွင္းပုံ နည္းလမ္း ေျပာင္Ɵ