Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး လူမ်ိဳးစုအဖြဲ႕တို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးမွာ လိပ္ခဲတင္းတင္းျဖစ္ေနေၾကာင္း ကခ်င္တို႔မွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စိုး၀င္းႏွင့္ ေကအိုင္အိုတို႔ ဗုဒၶဟူးေန႔က ျမစ္ႀကီးနားတြင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ျပဳခဲ့သည္။
          ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ကခ်င္သတင္းဌာန အယ္ဒီတာလဖိုင္ေနာ္ဒင္က ေကအိုင္အိုအေနျဖင့္ ၎တို႔၏စစ္တပ္ကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲရန္ သေဘာတူခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း ႏွစ္ဘက္စလံုး ညွိႏိႈင္းသေဘာတူညီခ်က္မရခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ ကခ်င္တို႔အေနျဖင့္ စစ္အစိုးရကို ၎တို႔၏ အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို လက္ခံေအာင္ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း သိရွိၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူတို႔ရဲ႕ဆႏၵကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာခ်င္ေသးေၾကာင္း၊ ၎မွ ဆက္လက္ေျပာ ၾကားသြားသည္။
          အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦး၏ေျပာၾကားခ်က္အရ စစ္အစိုးရ အေနျဖင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကို စစ္အစိုးရအရာရွိမ်ား၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ထားရန္ လိုလားေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေကအိုင္အိုမွ စစ္အစိုးရ၏ ကြပ္ကဲမႈေအာက္တြင္မထားဘဲ ကခ်င္ျပည္ နယ္၊ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕အေနျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းရန္ အဆိုျပဳခဲ့သည္။ အစည္းအေ၀းသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ ေသာ ေကအိုင္အိုအဖြဲ႕တြင္ ယင္းတို႔၏ ဌာနအသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားပါ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ကခ်င္ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ Awng Wa က ေကအိုင္အိုေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၎တို႔၏ အဆိုျပဳခ်က္မွာ လက္ခံႏိုင္ဖို႔ အခြင့္အလန္းနည္းသည္ကို သိရွိၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း ညွိႏိႈင္းမႈမ်ားကို ရႏိုင္ သ၍ ဆက္လုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားပါသည္။
          ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာၾကားရာတြင္ အကယ္၍ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ အတင္း အက်ပ္ျပဳလုပ္ပါက မိမိတို႔တုိက္ခိုက္မႈျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေကအိုင္ေအ တပ္မွဴးမ်ားကိုလည္း စစ္အစိုးရတပ္မ်ား ၀င္ေရာက္လာပါက ၎တို႔၏ နယ္ေျမအတြင္းမွ တုိက္ထုတ္ရန္ ေျပာၾကား ထားပါသည္။
          ေနာ္ဒင္က ဆက္လက္ေျပာရာတြင္ ေကအိုင္ေအတပ္မေတာ္ ဒုတိယအႀကီးအကဲ           ဗိုလ္မွဴးႀကီးဆြန္မလြတ္ဂန္ေမာ္က ကခ်င္ႏွင့္ အစိုးရတပ္မ်ားအၾကား ႏိုင္ငံေရးအျမင္ကြာဟခ်က္မွာ ကခ်င္တို႔က မိမိတို႔၏လြတ္လပ္ေသာ တပ္မေတာ္အားရွိလို၍ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
          ေကအိုင္အိုအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးက ဧရာ၀တီသတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားရာတြင္ လက္ရွိအေျခအေနအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမိုကေရစီရရွိပါက ကခ်င္တပ္မေတာ္မွာ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္မေတာ္သာ ျဖစ္ေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါသည္။ အျခားေသာ လူမ်ိဳးစု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ၀ျပည္နယ္ တပ္မေတာ္မွာလည္း စစ္အစိုးရ၏ အလားတူဖိအားေပးမႈကို ခံရပါသည္။ ၀ ေလ့လာသူ မိုင္အိုက္ဖုန္းက ၀ တပ္မေတာ္မွ စက္တင္ဘာလတြင္ ပန္ဆန္း၌ ျပဳလုပ္ ခဲ့ေသာ အစည္းအေ၀းတြင္ ၀ေဒသကို ကိုယ္ပိုင္ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအျဖစ္ လက္ခံပါက နယ္ျခားေစာင့္တပ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲရန္ သေဘာတူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားသည္။
          လက္ရွိအေနအထားအရ တပ္ဖြဲ႕၀င္အင္အား ၂၀၀၀၀ ရွိေသာ ၀တပ္မေတာ္သည္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရန္ တပ္လွန္႔ထားၿပီးျဖစ္သည္။ ၀စစ္တပ္္မွ ၎တို႔၏အရပ္သားမ်ားကိုလည္း အတူတကြတိုက္ခိုက္ရန္ လက္နက္မ်ား ထုတ္ေပးထားၿပီးျဖစ္ပါသည္

အတိုက္အခံမ်ားကို ဖိႏွိပ္ကာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေထာင္ဒဏ္ေပးၿပီး၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ဒုကၡသည္ျပႆနာကို ဖန္တီးေနေသာ ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရ၏ ထားရွိသည့္ မူ၀ါဒကို ဆီးနိတ္ဆပ္ေကာ္မတီတြင္ ယေန႔ၾကားနာခဲ့သည္။ အိုဘားမားအစိုးရသည္ စစ္အစိုးရႏွင့္ သံတမန္ေရးရာ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေသာ္ လည္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ားကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟယ္လရီကလင္တန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          လာမည့္ရက္သတၱပတ္အတြင္း နယူးေယာက္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔ ေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။
          ဆီးနိတ္လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မစ္၊ မက္ေကာ(န္)လ္သည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြန္ကရက္တြင္ ထုတ္ေဖာ္ဆန္႔က်င္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး၊ စစ္အစိုးရအား ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ဥပေဒျပဳေရးဆြဲခဲ့သူျဖစ္သည္။ အိုဘားမား၏ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ေပၚလစီေျပာင္းလဲမႈအတြက္ ၎မွ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
          အိုဘားမားအစိုးရတက္ခါစက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ကလင္တန္ကို “ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚထား ရွိသည့္ အေမရိကန္ေပၚလစီကို ျပန္လည္စိစစ္ျခင္းကို ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ပါ” ဟုေျပာခဲ့သည္။ အေမရိကန္အစိုးရမွ ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယင္းတို႔၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္ ေရးအတြက္ မည္သို႔လုပ္ေဆာင္မည္လဲဟု ေမးခဲ့ရာ၊ ဟယ္လရီကလင္တန္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေျခခံရည္မွန္းခ်က္၊ စည္းလံုးညီညြတ္ၿပီး ခ်မ္းသာႂကြယ္၀၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေရာက္ရွိေအာင္ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို အေလးေပးရန္ စစ္အစိုးရႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ ညွိႏိႈင္းရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။
          ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈအား ပယ္ဖ်က္ေပးရန္အတြက္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းမြန္သည့္အဆင့္ရွိရန္လုိေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုးႏွင့္ေခါင္းေဆာင္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လႊတ္ေပး၍ ၂၀၁၀ခုႏွစ္တြင္ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲျပဳလုပ္ေပးရန္လိုေၾကာင္း၊ သို႔မွသာ အတိုက္အခံမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးစုအဖြဲ႕မ်ား ပါ၀င္ျပီးအဓိပၸါယ္ရွိသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း မက္ေကာ္နဲလ္မွ ေျပာၾကားသြားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံတကာလုိက္နာသင့္သည့္အခ်က္မ်ားကိုလည္း က်င့္သံုးၿပီး၊ တားျမစ္ထား သည့္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈမ်ားကိုလည္း ရပ္ဆုိင္းသင့္ေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          အင္ဒီယာနာျပည္နယ္ဆီးနတ္တာ တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဆီးနိတ္ႏုိင္ငံျခားေရးေကာ္မတီမွ အဆင့္ျမင့္ရီပတ္ပလစ္ကင္ ပါတီ၀င္ ဆီနိတ္တာ ရစ္ခ်က္လ်ဴဂါမွ အေရွ႕အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကို တင္ျပရန္ သေဘာ ထားေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
          အဆိုပါေၾကညာခ်က္တစ္စိတ္တစ္ေဒသမွာ -
          ဥကၠဌ Webb ကို ယခုကဲ့သို႔ အေမရိကန္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိသည့္ ေပၚလစီကို တင္ျပခြင့္ျပဳ၍ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း၊ ဒီတင္ျပခ်က္ေၾကာင့္ အိုဘားမားအစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားသည့္ ေပၚလစီဆန္းစစ္ခ်က္ကို အခ်ိန္မီျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာသည္။
          အေမရိကန္အစိုးရသည္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိသည့္ ေပၚလစီကို ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ပတ္သက္၍ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးရာ အဆင့္နိမ့္က်မႈမ်ားကို တိုက္႐ိုက္ ဆက္သြယ္သိရွိထားသည့္ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ အိႏၵိယ၊ ထိုင္း၊ စကၤာပူႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔၏ သေဘာထားမ်ားျဖင့္လည္း ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရန္လိုေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးအေပၚမွားယြင္း ေသာ စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ားသည္ (miss management) အေမရိကန္စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈမလုပ္ခင္ ကတည္းက ရွိခဲ့ေၾကာင္းေျပာသည္။
          ထုိင္းႏိုင္ငံႏွင့္ မေလးရွားႏိုင္ငံသို႔ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားစြာ ေရာက္ရွိေနၿပီး၊ အမ်ားစုမွာ လူမ်ိဳးစုအဖြဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢမွလည္း အခက္အခဲမ်ားစြာ ေတြ႕ရွိေနရပါသည္။ ဒုကၡသည္ ၅၀၀၀၀ ခန္႔က တတိယႏိုင္ငံတြင္ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ရန္အတြက္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္ မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးအဖြဲ႕ (UNHCR) မေလးရွားမွတဆင့္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ၿပီး၊ အေယာက္ ၁၀၀၀၀ ခန္႔မွာ အင္ဒီရာနာျပည္နယ္တြင္ ေနရာခ်ေပးခဲ့ရပါသည္။ အိုဘားမားေပၚလစီတြင္ ျမန္မာ-ေျမာက္ကိုရီးယားဆက္ဆံမႈကို ဆန္းစစ္ခ်က္လည္း ပါ၀င္သည္။ အေမရိကန္သည္ အာရွေဒသ တြင္းရွိ ၎၏မိတ္ေဆြႏိုင္ငံမ်ား၊ မဟာမိတ္မ်ားအတြက္ စုေပါင္း၍ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ (သို႔မဟုတ္) ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ေသေက်ပ်က္စီးႏိုင္ေသာ လက္နက္မ်ားတပ္ဆင္ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ျခင္းကို ဆန္႔က်င္ႏိုင္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးရန္ တာ၀န္ရွိပါသည္။
          ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ျပန္လည္ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္စတင္ေဆြးေႏြးခဲ့စဥ္ကတည္းက ႏိုင္ငံျခား ဆက္ဆံေရးေကာ္မတီမွလည္း အဆိုပါကိစၥကို အေမရိကန္အစိုးရတာ၀န္ရွိသူမ်ားက အေသးစိတ္ ခင္းက်င္းတင္ျပခဲ့ပါသည္။
          ျမန္မာအရာရွိမ်ား ႐ုရွားႏိုင္ငံသို႔ နည္းပညာသင္တန္းမ်ားႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယားနည္းပညာ သင္တန္းမ်ားတက္ေရာက္ျခင္းကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာမ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ႐ုရွားအစိုးရ၏ အကူ အညီျဖင့္ စစ္အစိုးရက ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖိုကို ေဆးပညာသုေတသနအတြက္ အသံုးခ်မည္ ဆိုေသာ္လည္း၊ ပို႔ေဆာင္ခဲ့သည့္ ပညာသင္အေရအတြက္မွာ လိုသည္ထက္ပိုေနပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ယူရီနီယမ္ထြက္ရွိမႈ၊ သန္႔စင္မႈႏွင့္ ထုတ္လုပ္မႈမ်ားသည္လည္း စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေန ပါသည္။
          Emerithus of Los Alamos National Laboratory ၏ ဒါ႐ိုက္တာႏွင့္ စတင္းဖို႔ဒ္ တကၠသိုလ္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဌာန တြဲဘက္ဒါ႐ိုက္တာ Dr.Sigfired Hecken က ေအခ႐ုခန္ကြန္ရက္ (A.Q Kham Network) သည္ ကုမၸဏီမ်ားကို ဆက္သြယ္ေပးၿပီး၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ တသီးပုဂၢလမ်ားကို အႏၱရာယ္ရွိေသာ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အသြင္ေရာက္ေစခဲ့သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးရီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖို ဆီးရီးယားတြင္ တည္ေဆာက္မႈ၊ အီရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္လည္း ပံုစံမ်ိဳးစံု ျဖင့္ တိုးခ်ဲ႕မႈမ်ားျဖစ္သည္။ အစုိးရက လုပ္ေဆာင္ၿပီး တရားမ၀င္အဖြဲ႕ကြန္ရက္မ်ားက ကူညီေပးခဲ့ ၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ေရနံပိုက္လိုင္း တည္ေဆာက္မႈစီမံကိန္းကို ဦးေဆာင္ လုပ္ကိုင္ေနသူ ကုိရီးယားကုမၸဏီက ကမၻာ့အင္အားႀကီး သံမဏိကုမၸဏီႀကီးတစ္ခုထံမွ စိတ္၀င္စား မႈကို လက္ခံရရွိၿပီးေနာက္ ရွယ္ယာေစ်းႏႈန္းမ်ားတက္သြားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့သည္။
          ေငြေၾကးအဖြဲ႕အစည္း ကိုးခုက ၎တို႔စုေဆာင္းထားေသာ ကုမၸဏီတြင္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံထား သည့္ ေငြပမာဏ၏ ၆၈%ကို ေရာင္းခ်ရန္ ေၾကျငာအၿပီးတြင္ ေဒ၀ူးအင္တာေနရွင္နယ္အေနျဖင့္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ႐ိုက္တာသတင္းမ်ားအရ သိရွိရသည္။
          ရွယ္ယာတန္ဘိုးမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁.၈ဘီလ်ံခန္႔ရွိၿပီး ကမၻာ့နံပါတ္(၆) အင္အားႀကီး သံမဏိကုမၸဏီ ေပၚစကိုမွ စိတ္၀င္စားေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
          ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕စီမံကိန္းအမည္ရွိ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၆.၇)ဘီလ်ံတန္ဘိုးရွိေသာ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္းတည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းတြင္ ပါ၀င္ေနေသာ ေဒ၀ူးကုမၸဏီ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပင္းထန္စြာေ၀ဖန္မႈမ်ားရွိေနသည့္ၾကားမွ ယခုသတင္းမ်ားထြက္ေပၚ လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
          ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ယူနန္ျပည္နယ္ကို ဆက္သြယ္မည့္ေရနံပိုက္လိုင္းကို တည္ေဆာက္ေနေသာ ကုမၸဏီအုပ္စုအား ေဒ၀ူးက ဦးေဆာင္ ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ၎ပိုက္လုိင္းသည္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွ ေရနံတင္သေဘၤာမ်ားျဖင့္ ေရာက္လာ ေသာေရနံမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံအားျဖတ္၍ ပို႔ေဆာင္ေပးမည္ျဖစ္သည္။
          ျမန္မာအစိုးရ၏ ေကာင္းမြန္စြာပံ့ပိုးမႈေပးထားသည့္ စီမံကိန္းမွ ရရွိေသာအက်ိဳးအျမတ္မ်ား ေၾကာင့္ ေဒ၀ူးကုမၸဏီယခုကဲ့သို႔ ေအာင္ျမင္တိုးတက္လာျခင္းျဖစ္သည္။
          ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ထုတ္လုပ္မႈကုန္က်စရိတ္မ်ားမွာ အျခားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္ အနည္းဆံုးျဖစ္သည္ဟု ယူဆရၿပီး အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိသည့္အနက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ဆုိင္ရာက႑မ်ား၏ အားနည္းခ်က္မ်ားသည္လည္း တစိတ္တပိုင္းပါ၀င္ေနပါသည္။
          ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မ်ားက ပိုက္လုိင္းသြယ္တန္းမႈ ေဒသတေလွ်ာက္တြင္ရွိေသာ စစ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၏ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈႏွင့္ သဘာ၀၀န္းက်င္ထိခိုက္ယိုယြင္းေစမႈမ်ားေၾကာင့္ လူသားႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ကုန္က်စရိတ္ႀကီးမားလိမ့္မည္ဟု သတိေပးထားသည္။
          ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မ်ားက ဆက္လက္၍ အိုင္အယ္အို (ILO) ၏ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအတိုင္း ကိုးကားၿပီး တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေခါင္းစဥ္ေအာက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္းရွိ စီမံကိန္းမ်ားမွ လက္ရွိအလုပ္သမား ၈ေသာင္းေက်ာ္မွာ အခေၾကးေငြအနည္းငယ္ (သို႔မဟုတ္) လံုး၀ေပးျခင္းမရွိဘဲ အတင္းအၾကပ္ခုိင္းေစျခင္းခံေနရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။
          တပ္မေတာ္အစိုးရသည္ လတ္တေလာတြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ 4.83 ဘီလ်ံကို စကၤာပူဘဏ္မ်ားသို႔ တရားမ၀င္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအပ္ႏွံခဲ့ေၾကာင္း အမ္သ္႐ိုက္အင္တာ ေနရွင္နယ္မွ စြပ္စြဲခဲ့ၿပီး ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ေငြလဲလွယ္မႈႏႈန္းထားမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ လူထု၏ ေငြစာရင္းမ်ားမွ ေငြမ်ားကို အလြဲသံုးစားျပဳေနေၾကာင္းလည္း ထပ္မံစြပ္စြဲလိုက္သည္။

တပ္မေတာ္အစိုးရႏွင့္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးရန္ မူ၀ါဒေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ေၾကျငာၿပီးေနာက္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ဖြယ္ရွိေသာ ျမန္မာႏွင့္ အေမရိကန္အနာဂါတ္ ဆက္ဆံေရး ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားနယ္စပ္ျပႆနာျဖစ္ပြားၿပီးကာစအခ်ိန္တြင္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ မ်ား ထပ္ဆင့္ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။
          လြန္ခဲ့ေသာ သီတင္းပါတ္မ်ားအတြင္း ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား သံတမန္ေရးရာဆိုင္ရာ အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး ဘီဂ်င္းက ၎၏အေရွ႕ေတာင္အာရွအိမ္နီးျခင္းႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား နယ္စပ္ေဒသ မၿငိမ္မသက္မႈေၾကာင့္ ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းက ဒုကၡသည္ေပါင္းသံုးေသာင္းမွ် ထြက္ေျပးခဲ့ၾကျခင္းႏွင့္ ေဒသတြင္း ျပည္တြင္းစစ္ျပန္လည္ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ေၾကာင္း စိုးရိမ္ပူပန္ မႈမ်ားက ဘီဂ်င္းကို သတိေပးတပ္လွန္႔လိုက္ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
          တပ္မေတာ္အစိုးရအေပၚတြင္ ျပင္းထန္ေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆိုုင္ရာ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ထားေသာအေမရိကန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ပိုမိုနီးစပ္ေသာ ဆက္ဆံေရးမ်ားတိုးတက္ ျဖစ္ေပၚေစရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရက ထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္တာ၀န္ရွိ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
          ၎တို႔၏ခိုင္ၿမဲေသာ မူလဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္ရရွိရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈကို ဘီဂ်င္းက လက္ခံခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးတြင္ ႀကီးမားေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္မဟုတ္ဘဲ အေသးအဖြဲကိစၥတစ္ခုသာျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပလိုပံုရသည္ဟု ခ်င္းမိုင္တကၠသိုလ္မွ ျမန္မာ့ အေရးကၽြမ္းက်င္သူ ဦး၀င္းမင္း က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          ၿပီးခဲ့ေသာ သီတင္းပါတ္က ယူနန္ျပည္နယ္ကူမင္း အေျခစိုက္ႏိုင္ငံပိုင္ျပည္နယ္ ႐ုပ္သံလိုင္း မွ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္းတြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားအားလံုး အျမန္ဆံုးျပန္လာၾက ရန္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ေၾကျငာခ်က္ကိုထုတ္လႊင့္သြားခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္လက ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ကိုးကန္႔စစ္တပ္မ်ားၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡအတြင္း ၎နယ္စပ္တြင္ ေနထိုင္ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ ကိစၥရပ္မ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
          ယခင္အပတ္က ထုတ္ျပန္ေသာ သတင္းတစ္ရပ္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ျမန္မာႏိုင္ငံအေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းတ႐ုတ္နယ္စပ္တြင္ ကိုးကန္႔စစ္တပ္ႏွင့္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡသည္ ယင္းေဒသတြင္ ေနထိုင္ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို ထိခိုက္ ေစခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ အလားတူအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳး ထပ္မံမျဖစ္ပြားေစရန္ သတိထားရန္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          ျမန္မာအစိုးရက ၎ေဒသမွာ ျပန္လည္ၿငိမ္းခ်မ္းေနၿပီျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ထြက္ေျပးသြားေသာဒုကၡသည္အမ်ားစုမွာလည္း ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာၾကၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အခိုင္ အမာေျပာၾကားလ်က္ရွိသည္။ သို႔ရာတြင္ တဖက္နယ္စပ္၌ ဒုကၡသည္ေပါင္း ေထာင္ႏွင့္ခ်ီ၍ က်န္ရွိ ေနေသးၿပီး ၎တို႔မွာ ကိုးကန္႔ေဒသမွ ထြက္ေျပးသြားသူမ်ား မဟုတ္ေၾကာင္း ယင္းနယ္စပ္တြင္ ေနထိုင္သူမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရွိရသည္။
          နယ္စပ္ေဒသတေလွ်ာက္ေနထိုင္သူမ်ားသည္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ အင္အားႀကီးမားေသာ ကခ်င္ႏွင့္ ၀ လူမ်ိဳးစု စစ္တပ္မ်ားအၾကား တုိက္ပြဲမ်ားျပန္လည္ျဖစ္ပြားမည္ကို စိုးရိမ္ရေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ထြက္ေျပးၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎ေဒသမွ အိႏၵိယကုန္သည္မ်ား၏ စကားအရ သိရွိရသည္။
          အႏွစ္၂၀ၾကာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္မ်ား ပ်က္ျပားကာ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားမည္ကို လူတိုင္းက စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံေနၾကသည္ဟု တ႐ုတ္နယ္စပ္ ႐ူလီမွ ကခ်င္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          ယခုလတ္တေလာအေနျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားေသာ လူမ်ိဳးစု စစ္တပ္မ်ားႏွင့္ တိုက္ခိုက္မည့္ပံု မရေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ လာမည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ၎စစ္တပ္မ်ားကို လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ နယ္ျခား ေစာင့္တပ္ဖြဲ႕မ်ားအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းထားရွိမည့္ အစီအစဥ္မွာမူ သံသယရွိစရာမလိုေၾကာင္း ဦး၀င္းမင္း ကဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          ယခုႏွစ္ေစာေစာပိုင္းက တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လက္နက္ကိုင္ လူမ်ိဳးစု စစ္တပ္ မ်ား (အထူးသျဖင့္ “၀” ေဒသ) ႏွင့္ ညွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးရန္ ၂၀၀၄ခုႏွစ္က ရာထူးမွ ရပ္ဆိုင္းျခင္းခံရ ေသာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးအႀကီးအကဲေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔ထံ အကူအညီ ေတာင္းခံခဲ့ၾကသည္။
          ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔သည္ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္၂၀ခန္႔က စတင္ခဲ့ေသာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို စီစဥ္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူျဖစ္ၿပီး၊ ယခုတုိင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ယံုၾကည္မႈကို ရရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ယူဆရသည္။ ၎က လက္ရွိအစိုးရ၏ အကူအညီေတာင္းခံမႈကို လက္ခံခဲ့ၿပီး ေထာင္ထဲတြင္ အက်ဥ္းခ်ခံေနရေသာ ေထာက္လွမ္းေရး အရာရွိေဟာင္း ၃၀၀ခန္႔ကို လႊတ္ေပးရန္ ျပန္လည္ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
          အစိုးရက ယင္းေတာင္းဆိုမႈကို ျငင္းပယ္ခဲ့ၿပီး နယ္စပ္ေဒသတေလွ်ာက္ရွိ ကခ်င္၊ ကိုးကန္႔ ႏွင့္ ၀ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ရင္းႏီွးေသာဆက္ဆံေရးရွိသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို လွည့္၍ အကူအညီေတာင္းခံခဲ့သည္။
          တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ားေၾကာင့္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ပံုရၿပီး၊ အကူအညီေပးရန္ တံုဆိုင္းေနခဲ့သည္။
          ယခုလက္ရွိ အေျခအေနအရ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားထဲတြင္ သိသာထင္ရွားေသာ သေဘာကြဲလြဲမႈ မ်ားရွိေနေၾကာင္း မ်ားစြာေပၚလြင္လာခဲ့ၿပီး ေဒသတြင္း အေဆာတလ်င္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရမည့္ ကိစၥမ်ားလည္းျဖစ္ေပသည္။ မည္သည့္နည္းလမ္းျဖင့္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေစကာမူ ႏိုင္ငံတကာက တပ္မေတာ္အစိုးရအား စစ္မွန္ေသာ ႏိုင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ တြန္းအားေပးမည္သာ ျဖစ္သည္။
          ယခုကဲ့သို႔ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ား ႀကီးထြားလာျခင္းသည္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားေသာ လူမ်ိဳးစုစစ္တပ္မ်ားတည္ရွိရာ နယ္စပ္ေဒသမ်ားအေပၚတြင္ ထင္ရွားသိသာေသာ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစမည္ျဖစ္သည္။ ၎လူမ်ိဳးစုအုပ္စုမ်ားသည္ တ႐ုတ္အာဏာပိုင္ မ်ားႏွင့္ အစဥ္အလာအရ နီးစပ္ေသာ ဆက္ဆံေရးမ်ားရွိေနၿပီး စီးပြားေရးဆုိင္ရာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာက႑မ်ားစြာတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ပိုမိုဆက္ႏြယ္လ်က္ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရေပသည္။
          ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္အလုပ္သမားမ်ားသည္ အလုပ္ အကိုင္ႏွင့္ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းမ်ားအလို႔ငွာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ၾကသည္ မွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု ေက်ာ္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ မ်ားစြာေသာ လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ေဆး႐ံုမ်ားတြင္ ခံယူေလ့ရွိၿပီး ၎တို႔၏ သားသမီးမ်ားသည္လည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေက်ာင္းမ်ား တြင္ ပညာသင္ၾကားလ်က္ရွိသည္။ တ႐ုတ္ဘာသာစကားႏွင့္တ႐ုတ္ေငြေၾကးသည္ ကိုးကန္႔ႏွင့္ ၀ ေဒသတခြင္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ရွိၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသည္ ယူနန္ျပည္နယ္၏ တိုးခ်ဲ႕ကြက္သစ္ တစ္ခုျဖစ္ေနေၾကာင္း ေ၀ဖန္သံုးသပ္မႈမ်ားပင္ ထြက္ေပၚေနသည္။
          မည္သို႔ဆိုေစ ၀ ႏွင့္ ကိုးကန္႔မ်ားသည္ တ႐ုတ္မ်ိဳးႏြယ္၀င္လူမ်ိဳးစုမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ဘီဂ်င္း အစိုးရအေနျဖင့္ တ႐ုတ္ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး၀င္႐ိုး၏ မူလသဘာ၀ရင္းျမစ္ကို ထိေရာက္စြာ သံုးသပ္ ေပလိမ့္မည္။
          ယခုအခါ “ ဘီဂ်င္း” သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ ၎၏ မဟာဗ်ဴဟာမိတ္ဖက္အျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့ေသာ ျမန္မာအစိုးရ၏ ေရရွည္သစၥာေစာင့္သိမႈအေပၚတြင္ စုိးရိမ္ပူပန္လ်က္ရွိေနသည္။ ယခုစတင္ေနေသာ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးပံုစံသစ္က တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ထိတ္လန္႔သြားေစခဲ့သည္။ အေမရိကန္၏ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ ၎၏လႊမ္းမိုးမႈ ျမင့္တက္လာေနျခင္းကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေနဆဲျဖစ္သည္။
          တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ၎တို႔၏ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို စိမ္ေခၚလာေသာ ကိစၥ ရပ္မ်ားအား မႏွစ္ၿမိဳ႕ေသာ္လည္း မိမိ၏ ေၾကာက္႐ြံေသာကေရာက္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖံုးကြယ္ တံု႔ျပန္လိမ့္မည္ဟု ၿဗိတိန္မွ ျမန္မာအေရးကၽြမ္းက်င္သူ ဂ်ပ္စတင္၀င္တယ္လ္က ေျပာၾကား လိုက္သည္။
          လတ္တေလာတြင္ ဘီဂ်င္းသည္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးမတည္ၿငိမ္မႈအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္ေနသည္။ “ကၽြန္ေတာ္တို႔က မိတ္ေဆြစစ္ေတြမဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ- ထိုင္းႏိုင္ငံလိုေပါ့ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဦးရင္လည္း ရသမွ် စားမွာဘဲ၊ သူတို႔ေရာက္လာရင္လည္း ရသမွ်စားမွာပဲ” ဟု အမည္မေဖာ္လိုသူ တ႐ုတ္အစိုးရ အရာရွိတစ္ဦးက အိုင္ပီအက္စ္သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
          ဆက္ဆံေရးအလြယ္တကူေျပာင္းလဲသြားႏိုင္သည္ဟု တ႐ုတ္သံတမန္မ်ားက ေျပာၾကား ေသာ္လည္း အခ်ိန္မေရြးရန္မူလိုေသာ အေျခအေနသို႔ မေရာက္ႏိုင္ေသးေၾကာင္း ဦး၀င္းေမာင္က သံုးသပ္သည္။ ျမန္မာအစိုးရသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ အလြန္အမင္းမွီခိုအားထား ေနရေသးေသာေၾကာင့္ ဘီဂ်င္းအား မဟာဗ်ဴဟာမိတ္ဘက္အျဖစ္မွ စြန္႔ပယ္ႏိုင္ေရးမွာ မလြယ္ကူ လွေပ။
          ယမန္ႏွစ္က ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား၏ ၉၀%ေက်ာ္မွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွျဖစ္သည္။ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ထားဆဲျဖစ္၍ အေမရိကန္ႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းမႈ မ်ား စတင္ေနေသာ္လည္း အခ်ိန္တိုအတြင္း ေျပာင္းလဲမႈမ်ား မျဖစ္လာႏိုင္ေသးေပ။ ပိတ္ဆို႔မႈ မ်ားသည္ လက္ရွိအစိုးရႏွင့္အတူ ပိုမိုနာက်ည္းခါးသီးစရာမ်ားျဖစ္ေပၚေစခဲ့ေလၿပီျဖစ္သည္။
          အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား ဖိအာေးပးေသာ ႏိုင္ငံေရးလက္နက္မ်ား ျဖစ္ၿပီး တရားမွ်တမႈမရွိေၾကာင္း ျမန္မာ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ကုလသမဂၢညီလာခံတြင္ တင္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။
          အေမရိကန္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးလိုေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဆိုျပဳခ်က္မွာ လက္ရွိအစိုးရ၏ လိုလားခ်က္ျဖစ္ေသာ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ဖယ္ရွားေရး၊ ႏိုင္ငံတကာမွ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအကူအညီမ်ားရရွိေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ ေရးစေသာ အခ်က္မ်ားေပၚတြင္ အေျခခံရန္ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္။
          ျမန္မာအစိုးရသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ခုတည္းအေပၚတြင္ မွီခိုေနရျခင္းအား စိုးရြံ႕လာၿပီး တ႐ုတ္၏ လႊမ္းမိုးလာမႈကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာထိန္းသည့္အေနျဖင့္ အေမရိကန္၊ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အိႏၵိယတို႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမ်ား ထူေထာင္ရန္လိုလားျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ဆက္သြယ္ထားေသာခ်က္ႀကိဳးကို ျဖတ္လိမ့္မည္မဟုတ္ပါဟု ဦး၀င္းမင္းက တင္စား ေျပာဆိုလိုက္သည္။
          အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာအၾကား ဆက္ဆံေရးသစ္မ်ားျဖစ္ထြန္းလာျခင္းကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေသာကႀကီးစြာေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ျမန္မာအေပၚ စီးပြားေရးကုန္သြယ္ေရး စစ္ေရးဆိုင္ရာ က႑မ်ားတြင္ က်ယ္ျပန္႔စြာပတ္သက္ေနမႈမ်ားက တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားအား အသာစီးအေျခအေနကို ဖန္တီးေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ အေလွ်ာ့ေပး ေစ့စပ္မႈမ်ားျဖင့္ မည္မွ်ခရီးဆက္ႏိုင္မည္နည္း ဆိုသည္ကို ေစာင့္ၾကည့္သြားရပါလိမ့္မည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းမည့္ အေမရိကန္အေနျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားကို မျဖစ္မေနနားလည္သေဘာေပါက္ရမည္....(Nehginpao Kipgen)ေရးသည္။

 ျမန္မာႏုိင္ငံတပ္မေတာ္အစုိးရႏွင့္ ႏွစ္ ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးအၾကားတြင္ရွိခဲ့ေသာ တင္းမာမႈမ်ားကုိ အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္ဟူစိန္အုိဘားမားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕က ေလွ်ာ့ခ်ရန္ႀကိဳးပမ္းေနျခင္း သည္ ႏုိင္ငံေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈမ်ားရွိ ေနသည္ကုိ ေဖာ္က်ဴးရာေရာက္ပါသည္။ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ကနယူး ေယာက္ ၿမိဳ႕ရွိ ကုလသမဂၢ႒ာနခ်ဳပ္တြင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာ ရီကလင္တန္က မူ
၀ါဒႏွစ္ရပ္ျဖင့္ ဆက္ ဆံသြားမည္ဟုထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိသည္။ ]အေမရိကန္အစိုးရသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏွင့္ ေစ့စပ္ၫွိႏႈိင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ သလုိ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈကုိလည္း ဆက္လက္က်င့္သုံးသြားမည္} ဟု မစၥဟီလာရီကလင္တန္ကေျပာသည္။ ၎င္းသည္ ယခု ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ဆန္းပိုင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးတစ္ဦး အျဖစ္ အာရွေဒသသုိ႔ ပထမဆုံးခရီး စဥ္သြားေရာက္ခဲ့စဥ္က ေျပာဆုိခဲ့ေသာ ျမန္မာ့အေရးသုံးသပ္ခ်က္ကုိ ျပန္လည္ ေျပာဆုိျခင္းျဖစ္သည္။
 ယခု ဟီလာရီကလင္တန္၏ ေၾကညာခ်က္သည္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚ ထားရွိေသာ ေပၚလစီမည္သုိ႔ရွိမည္ ဟူေသာ အခ်က္ကုိ တစ္ကမၻာလုံးက ေစာင့္ၾကည့္ေန သည့္အခ်ိန္သမယတြင္ ထြက္ေပၚလာ ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္အစုိးရ၏ ကိုးလာတာ မွ်ၾကာျမင့္ေသာ ေပၚလစီရီဗ်ဴးမွာ ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ ပုံစံမ်ဳိးျဖစ္ ေနသည္။ အုိဘားမားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ သည္ ႏုိင္ငံတကာ၏ေပါင္းစည္းခ်ဥ္း ကပ္မႈမပါ၀င္ဘဲ မိမိတစ္ႏုိင္ငံတည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚတုိက္ရုိက္ထိေတြ႕ကာ ေစ့စပ္ၫွိႏႈိင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ ျခင္းသုိ႔ မဟုတ္  စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔အေရး ယူျခင္း ျပဳလုပ္ပါကအ က်ိဳးသက္ ေရာက္မႈမရွိႏုိင္ ဟူေသာအခ်က္ကို နားလည္သေဘာ ေပါက္သည္။
 အျခားေသာႏုိင္ငံေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ မႈတစ္ရပ္ရွိေသးသည္။ ယင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးဉာဏ္ ၀င္းအား စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔ည က ၀ါရွင္တန္ဒီစီသုိ႔ုိ သြားေရာက္လည္ ပတ္ခြင့္ျပဳလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ လည္ပတ္ခ်ိန္ ၂၄ နာရီတိတိေပးသည္။ ဤသုိ႔ခြင့္ျပဳျခင္းသည္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ကစၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စီးပြားေရးပိတ္ ဆုိ႔မႈမ်ားျပဳလုပ္သည့္ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ပထမဆုံးျဖစ္သည္။ ပိတ္ဆုိ႔ေရးမူ၀ါဒ အရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ တပ္မေတာ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ႀကီးမ်ားႏွင့္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ား သည္ ႏုိင္ငံတကာေတြ႕ဆုံပြဲမ်ားတက္ ေရာက္ျခင္းမွလြဲ၍ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုတြင္းလည္ပတ္သြားလာခြင့္မရွိ ေပ။ ၂၀၀၃ခုႏွစ္ ျမန္မာျပည္လြတ္ ေျမာက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး အက္ဥပေဒ ေအာက္တြင္ အေမရိကန္ အစုိးရ(အိမ္ျဖဴေတာ္) အေနျဖင့္ ျမန္မာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကုလသမဂၢအေထြ ေထြညီလာခံတက္ေရာက္ရာတြင္ နယူး ေယာက္ၿမိဳ႕မွ မို္င္ေပါင္း ၂၅ မုိင္အကြာ အေ၀းအထိသြားေရာက္ခြင့္ ျပဳႏုိင္ေရး အတြက္ တရား၀င္ေၾကညာစာထုတ္ျပန္ ရန္လုိအပ္ပါသည္။
 ယခုခရီးစဥ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဦးဉာဏ္၀င္းမွာ သမၼတအုိဘား မားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕မွ အရာရွိႀကီးမ်ား ႏွင့္ေတြ႕ဆုံခြင့္မရခဲ့ဘဲ ျမန္မာသံရုံးမွ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္သာေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဦးဉာဏ္၀င္းသည္ အေမရိကန္-အာရွဘိဇနက္ေကာင္စီ ႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ဂြၽန္္ယက္ေတာကိစၥျဖင့္ လာေရာက္ဖူးေသာ ဆီနိတ္တာ မစၥတာ ဂ်င္၀က္ဘ္ႏွင့္ ေတြ႕