Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle 2011- (1)
yangonchronicle 2011- (1)

၁၄.၂.၂၀၁၂

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား အပိုင္း(၃)

  1. အာရွမဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ားကုိ သတိထားလာသည့္ တရုတ္ျပည္

(The Statesman သတင္းစာမွ 12 Feb 2012 ရက္စြဲပါ China getting wary of allies ကုိ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္)

  1. စီးပြားေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္အက်ဳိးအျမတ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြမ်ားတ႐ုတ္လက္ခံက်င္းပ

(VOA News မွ 9 Feb 2012 ရက္စဲြပါ China Hosts Burma Rebel Peace Talks for economic strategic benefit သတင္းေဆာင္းပါးကုိ ဘာသာ ျပန္ဆုိသည္)

**************************************************************************************

အာရွမဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ားကုိ သတိထားလာသည့္ တရုတ္ျပည္

(The Statesman သတင္းစာမွ 12 Feb 2012 ရက္စြဲပါ China getting wary of allies ကုိ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္)

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အာရွပစိဖိတ္ေဒသသုိ႔ ခ်ဥ္းကပ္ဝင္ေရာက္လာကာ အိႏၵိယႏွင့္ ဂ်ပန္ကဲ့သုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈမ်ား တုိးျမင့္ေအာင္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိရာ တရုတ္ျပည္အေနျဖင့္ ၎၏  မဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္သည့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ပါကစၥတန္၊ ျမန္မာတုိ႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ သတိထားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံပုိင္မီဒီယာက ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပသည္။ တရုတ္၏ အဆုိပါ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ားသည္လည္း အေနာက္၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈေၾကာင့္ ယိမ္းယုိင္ေနၿပီျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

"လက္ရွိအေနအထားတြင္ ဂ်ပန္၊ အိႏၵိယ၊ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ တရုတ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးမွာ အတန္ငယ္ တင္းမာလ်က္ရွိသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ယခင္ အနီးကပ္မဟာမိတ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ေျမာက္ကုိရီးယား၊ ျမန္မာႏွင့္ ပါကစၥတန္တုိ႔သည္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ တံခါးဖြင့္ေပးလ်က္ ရွိသည္" ဟု တရုတ္အစုိးရ၏ တရားဝင္ ဝက္ဘ္ဆုိက္ျဖစ္ေသာ China.org.cn မွေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ေဖာ္ျပထားသည္။ အထူးသျဖင့္ အဆုိပါသုံးႏုိင္ငံကုိ တရုတ္ျပည္က "ယခင္အနီးကပ္မဟာမိတ္"ႏုိင္ငံမ်ားအျဖစ္ ေဖာ္ျပသည္ကုိေတြ႕ရသည္။

"ေျမာက္ကုိရီးယားဟူသည္ တရုတ္ႏုိင္ငံက ေထာက္ပံ့မႈအမ်ားဆုံးေပးရေသာႏုိင္ငံျဖစ္သည္။ မည္သုိ႔ပင္ဆုိေစ ေျမာက္ကုိရီးယားသည္ တရုတ္အေပၚ အနီးကပ္မိတ္ေဆြအျဖစ္ဆက္လက္ရပ္တည္ေတာ့မည္မဟုတ္ေပ။ တရုတ္အစား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တုိက္ရုိက္ဆက္ဆံေရး ထူေထာင္ရန္ ဆႏၵရွိေနသည္" ဟု ေဆာင္းပါးတြင္ေရးသားထားသည္။ မည္သုိ႔ေသာ အင္အားႀကီးႏုိင္ငံကမွ် တရုတ္ႏုိင္ငံေလာက္ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံမ်ားအေပၚ ေစတနာထားကာ လုပ္ေဆာင္ေပးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအင္အားႀကီးႏုိင္ငံမ်ားဟူသည္ ဂုဏ္ျပဳမႈ သုိ႔မဟုတ္ ေလးစားမႈရရွိရန္သာ ႀကိဳးပမ္းၾက လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဆာင္းပါးကဆုိသည္။ "ေျမာက္ကုိရီးယားတြင္ ကင္ဂၽြန္အန္(ကင္ဂ်ံဳအီလ္၏ အငယ္ဆုံးသား) တုိင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္ တရုတ္ျပည္အေပၚမည္မွ်အတုိင္းအတာအထိ ေလးစားသမႈ ျပဳမည္ဟူေသာ အခ်က္ကုိ မေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေသးေပ" ေဘဂ်င္းအစုိးရ အတြက္ ပါးစပ္ေဟာင္းေလာင္းျဖစ္သြားေစသည့္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာဟူသည္ တရုတ္ႏုိင္ငံက စြမ္းအင္ပုိက္လုိင္း သြယ္တန္းေရးအတြက္ ေဒၚလာဘီလီယံအကုန္အက်ခံကာ အေျခခံ အေဆာက္အဦမ်ား ဝင္ေရာက္တည္ေဆာက္ေနသည့္ ႏုိင္ငံလည္းျဖစ္သည္။

"ယခင္က တရုတ္ျပည္၏ အနီးကပ္မဟာမိတ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ယမန္ႏွစ္ကစ၍ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေပၚ ထားရွိသည့္ သေဘာထားကုိ စတင္ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့သည္" ဟု ဆုိၿပီး 'ကန္' ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ သမုိင္းဝင္ ခရီးစဥ္အျဖစ္ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိလာပုံကုိ ညႊန္းဆုိသည္။ "ယင္းျဖစ္ရပ္သည္ ျမန္မာႏွင့္ အေမရိကန္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးခ်င္းကပ္ႏုိင္ေရးအတြက္ သဘာဝက်နမႈရွိေသာ လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဟီလာရီကလင္တန္ မလာေရာက္မီ ျမန္မာအစုိးရက အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ လြတ္ေျမာက္ခြင့္ေပးခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ျမစ္ဆုံ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းတြင္ တရုတ္ျပည္ ဝင္ေရာက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈကုိ ရပ္ဆုိင္းပစ္သည္" ဟု ဆုိသည္။ "အကယ္၍ ယခုအတုိင္းသာဆက္သြားမည္ဆုိပါက ျမန္မာအေနျဖင့္ ေနာက္ဆုံးတြင္ အေနာက္၏ ၾသဇာအာဏာ ေအာက္၌ နစ္ျမဳပ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး တရုတ္နယ္စပ္ေဒသမ်ားတစ္ေလွ်ာက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တပ္ျဖန္႔ေနရာယူေရးအတြက္ နယ္ရုပ္တစ္ခု သဖြယ္ျဖစ္လာေပလိမ့္မည္" ဟု ဆုိသည္။ တရုတ္ႏုိင္ငံသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ဓာတ္ေငြ႕ပုိက္လုိင္းသြယ္တန္းေရး၊ မီးရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရးအစရွိသည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလ်က္ ရွိသည္။

"အကယ္၍ ျမန္မာကသာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးဆက္ဆံသြားမည္ဆုိပါက ယင္းကိစၥသည္ တရုတ္ျပည္၏ စြမ္းအင္ဆုိင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္တစ္ခုျဖစ္လာေပလိမ့္မည္။ ျမန္မာျပည္တြင္း စြမ္းအင္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈသည္ တရုတ္ျပည္အတြက္ အေကာင္းဆုံးေသာ အေျဖတစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ တည္ရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ မလကၠာေရလက္ၾကားအတြင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ား ေရွာင္းရွားရန္ျဖစ္သည္" ဟု ဆုိသည္။ ထုိ႔အတူ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္ေသာ ပါကစၥတန္ႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း စုိးရိမ္ေၾကာင့္စရာမ်ား ရွိေနသည္။ ပါကစၥတန္သည္ တရုတ္ျပည္၏ အေကာင္းဆုံးမိတ္ေဆြႏုိင္ငံျဖစ္သည္ဟူေသာအခ်က္မွာ သံသယျဖစ္ဖြယ္မရွိေပ။ ယင္းအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ ပါကစၥတန္သည္ အေမရိကန္ကာကြယ္ေရးမဟာဗ်ဴဟာအတြက္ ဆုံခ်က္တစ္ခု ျဖစ္လာျခင္းပင္ ျဖစ္သည္" ဟု ေဆာင္းပါးက ခပ္ျပင္းျပင္းေဝဖန္သည္။

"ယမန္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ပါကစၥတန္နယ္စပ္စခန္းမ်ားကုိ ေနတုိးေလယာဥ္ႏွင့္ ရဟတ္ယာဥ္တုိ႔က ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္သြားခဲ့သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္ကုိၾကည့္လွ်င္ တရုတ္၏ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ မည္သူမည္ဝါကုိ မိတ္ေဆြအျဖစ္ဆက္လက္ေပါင္းသင္းသင့္သည္ဟူေသာအခ်က္ကုိ သတိျပဳႏုိင္သည္" ဟု ေဆာင္းပါးက ေထာက္ျပသည္။ "မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ အာရွႏုိင္ငံမ်ားသည္ တရုတ္ျပည္၏ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ တန္ဖုိးမ်ားကုိ အသိအမွတ္ျပဳ ေလးစားျခင္းမရွိၾကေပ။ ၎တုိ႔သည္ ယခင္တစ္ခ်ိန္က ကုန္သြယ္ေရးအခြင့္အလမ္းမ်ား ရယူရန္အလုိ႔ငွာ တရုတ္ျပည္ႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ တရုတ္ျပည္ စီးပြားေရးေႏွးေကြးသြားသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း တရုတ္ျပည္၏ ဆြဲေဆာင္မႈမွာလည္း ကြယ္ေပ်ာက္သြားမည္သာ ျဖစ္၏။ တရုတ္အေနျဖင့္ ပါဝါအေပ်ာ့ကုိ အသုံးျပဳၿပီး အာရွသူ အာရွသားမ်ား၏ ႏွလုံးသားကုိ ဖမ္းဆုပ္ႏိုင္ရန္အေရးႀကီးသည္"

"အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ အာရွကုိ မည္သည့္အခါမွ လက္လႊတ္လိမ့္မည္မဟုတ္ေပ။ သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ ဝါရွင္တန္ႏွင့္ ေဘဂ်င္းအေနျဖင့္ အာရွေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ တြဲဖက္ေနႏုိင္မည့္နည္းလမ္းမ်ားကုိ မျဖစ္မေန သင္ယူရေပလိမ့္မည္" ဟု ေဆာင္းပါးက သတိေပးေရးသားသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ တရုတ္အေနျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ခ်စ္ၾကည္ေရးအားနည္းသြားေအာင္ ရုိးရုိးရွင္းရွင္း လုပ္ေဆာင္ျခင္းထက္ ၎တုိ႔ကုိ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကုိ ရွာေဖြသင့္ေၾကာင္း ေရးသားသည္ကုိေတြ႕ရသည္။

*****************************************************************

စီးပြားေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္အက်ဳိးအျမတ္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြမ်ားတ႐ုတ္လက္ခံက်င္းပ

(VOA News မွ 9 Feb 2012 ရက္စဲြပါ China Hosts Burma Rebel Peace Talks for economic strategic benefit သတင္းေဆာင္းပါးကုိ ဘာသာ ျပန္ဆုိသည္)

ျမန္မာအစုိးရသည္ ေတာင္တန္းေဒသမွ ကုိယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အတြက္ တုိက္ပဲြဝင္ေနၾကေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထုိးမႈမ်ားေၾကာင့္ ဝုိင္းဝန္းခ်ီးက်ဴးျခင္း ခံေနရေသာ္လည္း ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္ဖဲြ႕ KIA ႏွင့္ တုိက္ပဲြျပန္လည္ ျဖစ္ပြားေနျခင္းေၾကာင့္ အေရးႀကီးေသာတ႐ုတ္ ႏုိင္ငံႏွင့္ နယ္စပ္ေဒသမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိသည္။

သယံဇာတ ႂကြယ္ဝေသာ ႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ျပင္းထန္ေသာအေခ်အတင္ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ၁၇ ႏွစ္ၾကာ အပစ္ရပ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပ်က္ျပားသြားခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇြန္လမွ စ၍ ေနရာအႏွံ႔တုိက္ပဲြမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ယင္းတုိက္ပဲြမ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံရြာသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ နယ္စပ္ျဖတ္ကူး၍ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထဲသုိ႔ ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ စြမ္းအင္ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ ေဒၚလာဘီလ်ံႏွင့္ ခ်ီ၍ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားေသာ ေဘဂ်င္းကတင္းမာေနေသာ အေနအထားကုိ ကူညီေျဖရွင္းရန္အတြက္ ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ ကခ်င္တပ္ဖဲြ႕အၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးပဲြမ်ားကုိ တုိးတုိးတိတ္တိတ္ လက္ခံက်င္းပ ေပးခဲ့သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံနယ္စြန္နယ္ဖ်ားမွ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အေရးကုိဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ေနေသာ ႏုိင္ငံတကာခရစ္ယာန္ ရန္ပံုေငြအဖဲြ႕ Partners in Relief and Development မွ ဘ႐ုိင္ယန္အဲရစ္ဆန္က ေျမာက္ပုိင္း နယ္စပ္ေဒသတစ္လႊား အုိးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးသူအေရအတြက္ ၆၀၀၀၀ ေက်ာ္သည္ဟု ခန္႔မွန္း ေျပာၾကားသည္။

အထက္ပါ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ အစာေရစာလံုေလာက္မႈမရွိသည့္အျပင္ ရာသီဥတု အေအးဒဏ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားေသာ အသက္႐ႈလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ ေရာဂါမ်ားကုိခံစားေနၾကရသည္။ “ဒီလုိအေရအတြက္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ျမန္မာတပ္မေတာ္နဲ႔ တုိက္႐ိုက္တုိက္ပဲြေတြ၊ ေျမယာပုိင္ဆုိင္မႈဥစၥာ၊ အျပင္လူေတြကုိပါ အဓမၼသိမ္းပိုက္ခံရတဲ့ တုိက္႐ုိက္ေဘးအႏၱာရယ္ေတြ ေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာၾကရတာပါ။ သူတုိ႔ဟာ က်ည္ဆံေတြ ပတ္လည္ဝိုင္းေနတဲ့အေနအထားၾကားက ေၾကာက္ရြံ႕စြာ ထြက္ေျပးလာသူေတြျဖစ္ပါတယ္” ဟုလည္း ဆိုသည္။

ႏုိင္ငံတကာအဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ သတင္းေထာက္မ်ားသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းသုိ႔သြားေရာက္ရန္ ကန္႔သတ္ခ်က္ရွိေနေသာေၾကာင့္ ျပႆနာ အေနအထား၏ အေသးစိတ္အခ်က္မ်ားကုိအတည္ျပဳရန္ ပုိမုိခက္ ခဲေစခဲ့သည္။ ဒုကၡသည္ ျပႆနာမွန္သမွ်ကုိအသိအမွတ္ျပဳျခင္း မရွိေသာ တ႐ုတ္ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ တင္းမာေနေသာ အုပ္စုႏွစ္ခုအၾကား ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိမူအိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပေပးခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းတုိ႔ဖက္မွလည္း အေသးစိတ္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား မရရွိပါ။

ယခုကဲ့သုိ႔ ၾကားဝင္ျဖတ္ေျဖသူအျဖစ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံပါဝင္လာရျခင္းမွာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကယင္းတုိ႔၏ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား အလားတူပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည့္ ကုိးကန္႔ျပႆနာ၏ ရလဒ္ျဖစ္သည္ဟုေျပာၾကားသူမွာထိုင္ဝမ္ National Chengchi University မွ သုေတသနပညာရွင္ ရာပီပရာဆတ္နာရာယာနမ္ ျဖစ္သည္။ “အခုတစ္ႀကိမ္ေဘဂ်င္းက စိတ္ဝင္တစားပါဝင္လာတာဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကုိးကန္႔ျပႆနာရဲ႕ သင္ခန္းစာေၾကာင့္ပါပဲ။ ေလာေလာဆယ္ တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာဒုကၡသည္ ျပႆနာျဖစ္ေပၚေနပါၿပီ။ ဒီကိစၥဟာ ေဒသအာဏာပုိင္ေတြကုိ သာမကပဲ ေဘဂ်င္းကအာဏာပိုင္ေတြကုိပါ မ႐ႈႏုိင္မကယ္ႏုိင္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစည္းဝိုင္းထဲကေန သူတုိ႔ ေဘးေရာက္မသြားသင့္ဘူး။ မိၿပီးသားငါးလြတ္မသြားေအာင္ ကာကြယ္ရမယ္ လုိ႔ ေဘဂ်င္းက အာဏာပိုင္ေတြခံစားေနရပါၿပီ” ဟု ယင္းကသံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ တုိက္ပဲြမ်ားဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနျခင္းသည္ နယ္စပ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိသာမကပဲတ႐ုတ္တုိ႔၏ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက႑မွ ေဒၚလာဘီလ်ံမ်ားစြာကိုလည္း ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ ရွိသည္။ ေဒၚလာ ၃.၅ ဘီလ်ံတန္ အျငင္းပြားဖြယ္ ျမစ္ဆံုေရေလွာင္တမံ စီမံကိန္းအနီးတြင္ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ပြားလာခ်ိန္တြင္ သမတဦးသိန္းစိန္က တမံစီမံကိန္းကုိ ႐ုတ္တရက္ရပ္ဆုိင္းလိုက္ေသာအခါ တ႐ုတ္တုိ႔ အံအားသင့္ကာ ေဒါသထြက္ခဲ့ၾကသည္။

ေဘဂ်င္းသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္ ၇ ခုတည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူထားၿပီးထြက္ရွိသမွ် ဓာတ္အားအမ်ားစုကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္သြင္းရန္ စီစဥ္ထားသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျမန္မာ့ဓာတ္သတၳဳ၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာႏွင့္ သစ္လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ (တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္မႈမ်ားရွိ) မ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ၊ ဝယ္ယူလ်က္ရွိၿပီးအျပန္အလွန္အားျဖင့္ ေစ်းေပါေပါထုတ္လုပ္ထားေသာကုန္ပစၥည္းမ်ားကုိ ျပန္လည္ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်သည္။

ေရႊလီအေျခစုိက္ စစ္ေရးအကဲခတ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေဇာက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ ယင္း၏ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္မ်ားကုိ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပဲြမ်ားကုိ လက္ခံက်င္းပေနျခင္းျဖစ္သည္ ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။ “ေျမာက္ပိုင္းေဒသ၊ အထူးသျဖင့္ KIA နယ္ေျမဟာအစုိးရအတြက္ ေငြတြင္းျဖစ္သလုိ တ႐ုတ္အစုိးရအတြက္လည္း ေငြတြင္းျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုိအပ္တယ္”ဟု ယင္းက သံုးသပ္ ေျပာၾကားသည္။

တ႐ုတ္ႏွင့္ ျမန္မာတုိ႔ ပူးေပါင္းသြယ္တန္းေနၾကေသာေရနံႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္းမ်ားသည္ အရာအားလံုးအနက္ အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားသူမွာ London School of Economics မွ ေမာင္ဇာနည္ ျဖစ္သည္။ ယာဥ္ေၾကာထူထပ္၍ ပင္လယ္ဓားျပရန္ ေၾကာက္ရေသာ မလကၠာ ေရလက္ၾကားကုိ ေရွာင္လဲႊရန္အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္လမ္းေၾကာင္းအျဖစ္ စီစဥ္ထားေသာရခုိင္ကမ္း႐ုိးတမ္းမွ သြယ္တန္းယူလာမည့္ ေရနံႏွင့္ ဓာတ္ေငြ႕ ပုိက္လုိင္းမ်ား ေရာက္ရွိမည့္ ေရႊလီသည္ ယခုတုိက္ပဲြမ်ားျဖစ္ပြားေနေသာကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ မေဝးလွေပ။ ယင္းပုိက္လုိင္းမ်ားသည္ တ႐ုတ္ အာဏာပိုင္မ်ားအား ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ ကခ်င္တပ္မ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ ေစ့စပ္ေပးရန္ တုိက္တြန္းေစခိုင္ေနသည္ဟု ေမာင္ဇာနည္က တင္စားသည္။

“ကခ်င္ျပည္နယ္ဟာ ပိုက္လုိင္းလံုၿခံဳေရးသာမကပဲ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ပါ ဆက္စပ္ေနတဲ့အတြက္ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ေဘဂ်င္းအတြက္ အသက္တစ္မွ် အေရးႀကီးလာပါတယ္”ဟုေမာင္ဇာနည္ကဆုိပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အႀကီးဆံုးမူးယစ္ေဆးဝါး အဖဲြ႕အစည္းဟု သတ္မွတ္ခံရေသာ၊ ခန္႔မွန္း လက္နက္ကိုင္အင္အား ၃ ေသာင္းခန္႔ရွိေသာ ဝ သူပုန္တပ္ဖဲြ႕ UWSA ကုိလည္း အဓိကလက္နက္မ်ား ေထာက္ပံ ျဖည့္ဆည္းေပးလ်က္ ရွိသည္ဟု စစ္ေရးအကဲခတ္ေလ့လာသူမ်ားက ေျပာၾကားသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဟန္ခ်က္ထိန္းသည့္ အေနျဖင့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္အတြက္လည္း လက္နက္မ်ားေရာင္းခ်ေပးခဲ့သည္ဟုဆုိသည္။

ေမာင္ဇာနည္က ဆက္လက္၍ “အခု ျမန္မာ့စီးပြားေရးတံခါးဖြင့္လိုက္တာဟာဘီဂ်င္းနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ ဆႏၵခ်င္း ထပ္တူက်သြားတာပါ။ ဘီဂ်င္းနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ ဆႏၵျခင္းထပ္တူက်သြားတာပါ။ တ႐ုတ္ေတြဟာသူတုိ႔ ရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကုိကာကြယ္ရမယ့္အခ်ိန္မွာတုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ဝ နဲ႔ ကခ်င္ တပ္ဖဲြ႕ေတြကုိ ဖိအားေပးထားပါလိမ့္မယ္။ ဘီဂ်င္းရဲ႕ အားထုတ္မႈဟာအျပဳသေဘာေဆာင္မွာလား၊ ျမန္မာအစုိးရဘက္ကုိ လုိက္မွာလား ဆုိတာကုိေတာ့ ေျပာလုိ႔မရေသးပါဘူး။ အခုလုိအခ်ိန္္မွာတ႐ုတ္ေတြဟာသူပုန္ေတြနဲ႔ နယ္စပ္မွာငါးမွ်ားတာထက္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ငါးႀကီးႀကီးမွ်ားဖုိ႔ ပုိၿပီးသေဘာတူမွာပါ”ဟုသံုးသပ္ေျပာ ၾကားသည္။

တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ တုိက္ပဲြမ်ားအဆံုးသတ္ေရးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး Sanctions မ်ားခ်မွတ္ထားေသာ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက သတ္မွတ္ထားေသာ အဓိကေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားထဲတြင္လည္းပါဝင္သည္။

ယခုအခါ ျမန္မာအစုိးရသည္ ဝ၊ ကရင္နီ၊ ရွမ္း၊ ခ်င္းစေသာအဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ သေဘာတူညီမႈမ်ားရရွိထားၿပီးျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ဆက္တုိက္ တုိက္ပဲြဝင္ခဲ့ေသာကရင္အုပ္စုႏွင့္လည္းသမုိင္းဝင္ အပစ္ရပ္စဲမႈ လက္မွတ္ေရးထုိးႏုိင္ခဲ့သည္။