Posts
 | yangonchronicle2011 Op-Ed |
၇.၈.၂၀၁၂
ေဆာင္းပါးက႑
- ဘာေၾကာင့္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္
*****************************************
ေဆာင္းပါးက႑
ဘာေၾကာင့္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္
(လႈိင္ဘြား)
(ၾသဂုတ္ (၇)ရက္ေန႔ထုတ္ ရန္ကုန္တိုင္းမ္ဂ်ာနယ္ အတြဲ (၈) အမွတ္ (၃၀) မွ ထုတ္ယူေဖာ္ျပခ်က္။)
ဇူလိုင္၂၇ရက္ေန႔က ဒီမိုကေရစီမိတ္ေဆြပါတီမ်ားႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းအပါအဝင္ ျပည္ေထာင္ စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္ရွင္တို႔ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၿပီး အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲျပဳျပင္ေရးစာတမ္း တင္သြင္းခဲ့ေၾကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္က အဆင့္ဆင့္ ထပ္မံေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ျမင္ရသည္။
ဇူလိုင္၁၈ရက္ေန႔ကလည္း သမၼတႀကီးဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီမိတ္ေဆြပါတီမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ေၾကာင္း၊ သမၼတႀကီးအေနျဖင့္ ထပ္မံ၍ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ ၁၄ခုႏွင့္ ေတြ႔ဆံုသြားရန္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ဒီိမိုကေရစီမိတ္ေဆြပါတီမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ၁၀ခုပါတီပါဝင္ၿပီးယင္းတို႔မွာ (၁)ခ်င္းပါတီ (၂)ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(ျမန္မာ) (၃)ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီ (၄) ျပည္ေထာင္စုဒီမိုကေရစီပါတီ (၅) ဖလံုစေဝၚ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(ျမန္မာ) (၆) မြန္ေဒသလံုးဆိုင္ရာဒီမိုကေရစီပါတီ (၇) ရွမ္းတိုင္း ရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ (၈) ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီ (၉) အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစုပါတီ (၁၀) ညီညြတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးပါတီတို႔ ျဖစ္သည္။
ယင္းသို႔သမၼတႀကီးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီမိတ္ေဆြပါတီတို႔ ေတြ႔ဆံုျခင္းသည္ ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္သြားၾကရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုအခ်က္သည္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္မီေလးက သမၼတႀကီး ေျပာၾကားသြားခဲ့သည့္ မိန္႔ခြန္းတြင္ပါဝင္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက႑တြင္ အားလံုးပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး (all Inclusive) လမ္းစဥ္ဟု ဆိုရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ယင္းျပင္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရ ကြာဟခ်က္မ်ားကို ခ်ိန္ညွိႏိုင္ရန္အတြက္လည္းေကာင္း၊ အင္ အားႀကီးပါတီမ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈကို ထိန္းညွိႏိုင္ေရးအတြက္လည္းေကာင္း၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားပံုရသည္ဟု အၾကမ္းဖ်င္း နားလည္မိပါသည္။ အခ်ိဳးက်စနစ္က လာမည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဦးတည္ထားျခင္းလည္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း ဆိုႏိုင္မည္ ထင္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လားရာအေပၚ အကဲျဖတ္သူတခ်ိဳ႕က လာမည့္ ၂၀၁၅ အေပၚ စိုးရိမ္စိတ္ျဖင့္ ႀကိဳတင္စီစဥ္သည့္ ေျခ လွမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု ေကာက္ယူၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႔ရပါသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အခ်ိဳးက်စနစ္ ျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ မျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ ယင္းကို လက္ခံစဥ္းစားေပးသည့္အတြက္ ပါတီႀကီးတစ္ခုအတြက္ မူအင္ အားနည္းပါတီမ်ား၏ တင္ျပခ်က္ကို အေလးထားျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးကို အမွတ္ရသည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႔ရပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ပင္ “တကယ့္ရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာလဲဆိုသည့္အေပၚ သံသယပြား ေမးခြန္းထုတ္ၾကသည္ကိုလည္း မေမ့သင့္ေပ။”
အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ကို ေလ့လာၾကည့္ရာတြင္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Prppotional Representation System) သည္ အမ်ားစု ကိုယ္ စားျပဳစနစ္၏ အားနည္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ပါတီတစ္ခု၏ တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေထာက္ခံမႈရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ရရွိသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ရာခိုင္ ႏႈန္းႏွင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္းရရွိသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရ ာရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ အခ်ိဳးမညီသည့္အခ်က္ကို ျပဳျပင္ရန္ ေပၚေပါက္လာသည့္စနစ္ ျဖစ္သည္ဟု ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေပည္။ ယင္းစနစ္တြင္ အမ်ိဳးအစား သံုးမ်ိဳး ထပ္မံခြဲျခားႏိုင္ၿပီး ယင္းတို႔မွာ-
(၁) ပါတီအမည္စာရင္းကို မူတည္ၿပီး ပါတီမ်ားသည္ မဲဆႏၵနယ္အခ်ိဳးက် ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (ListPrppotional Representation System)
(၂) ေပါင္းစပ္ထားသည့္ အခ်ိဳးက် ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (MixPrppotional Representation System)
(၃) လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္ေသာ မဲတစ္မဲစနစ္ (Single Transferable Vote System) တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ပါတီအမည္စာရင္းကို မူတည္ၿပီး အခ်ိဳးက်ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္သည္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္တြင္ အသံုးအမ်ားဆံုးစနစ္ျဖစ္ၿပီး ယင္းစနစ္တြင္ ပါတီမ်ားသည္ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုခ်င္းအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအမည္စာရင္းကို တင္သြင္းရမည့္အစား ယင္းပါတီက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ယာထားသူစာရင္းကို ထုတ္ျပန္ရကာ မဲဆႏၵရွင္ရွင္မ်ားက မဲေပးရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို မဲေပးျခင္းမဟုတ္ဘဲ ပါတီက လ်ာထား ေသာ ကိုယ္စာလွယ္ေလာင္း၏အရည္အခ်င္း ပါတီ၏မူဝါဒတို႔အေပၚ မူတည္ၿပီး ပါတီကိုသာ မဲေပးရျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ပါတီအလိုက္ ရရွိေသာ လူထုေထာက္ခံမႈရာခိုင္ႏႈန္းကို မူတည္ၿပီး ပါတီမ်ားရသင့္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ခြဲေဝေပးျခင္း ျဖစ္သည္။ ပါတီမ်ားက မိမိ အတြက္ ရသင့္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာကို မူတည္ၿပီး မိမိပါတီ၏ လ်ာထားစာရင္းမွ ဦးစားေပးအဆင့္အတိုင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ေပးရျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရရန္အတြက္ အနည္းဆံုး လူထုေထာက္ခံရမႈ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္မီရန္ လိုအပ္ၿပီး ယင္းအခ်က္သည္ မဲဆႏၵနယ္တစ္ခုခ်င္းအတြက္ သတ္မွတ္ထားေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ၊ လႊတ္ေတာ္တစ္ခုလံုးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာႏွင့္ ပါတီငယ္မ်ားပါဝင္မႈ မည္မွ်ရွိသည္၊ လိုလားသည္ဟူေသာအခ်က္အေပၚတြင္ မူတည္ၿပီး ကြဲျပားျခားနားခ်က္ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ လူထုေထာက္ခံမႈႏႈန္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစၥ ေရးတြင္ ၁ဒသမ၅ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ဂ်ာမနီတြင္ ၅ရာခိုင္ႏႈန္း သတ္မွတ္ထားသည္ဟု သိရသည္။
ယင္းစနစ္၏ ေကာင္းကြက္မွာ အက်ိဳးစီးပြားအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ကိုယ္စားျပဳေသာ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုး ႏိုင္ငံေရးစနစ္တြင္ ပါဝင္ႏိုင္ျခင္း၊ မဲဆႏၵနယ္ တစ္ခုတြင္ အမတ္တစ္ေနရာသာထားသည့္စနစ္ကဲ့သို႔ ထိုမဲဆႏၵနယ္တစ္ခု သို႔မဟုတ္ မဲဆႏၵနယ္မ်ားတြင္ အမ်ားစုေနထိုင္သည့္ လူတစ္စုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို လည္း တားဆီးေပးႏိုင္ျခင္းတုိ႔ျဖစ္ၿပီး အားနည္းခ်က္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ မဲဆႏၵနယ္မ်ားမွ မဲဆႏၵရွင္မ်ားႏွင့္ထိေတြ႔ရန္ ထက္ ပါတီ၏ လ်ာထားအမည္စာရင္းတြင္ပါဝင္ရန္ႏွင့္ ဦးစားေပးအဆင့္ထိပ္ပိုင္းတြင္ ပါဝင္ရန္တို႔ကိုသာ ပိုမိုအေလးထားတတ္ၾကကာ မဲဆႏၵယ္တစ္ခုခ်င္းစီ၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေရးတြင္ အားနည္းသူတို႔ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ယင္းအျပင္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပါတီငယ္အမ်ားအျပား ပါဝင္လာၿပီး ညြန္႔ ေပါင္းအစုိးရ ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ အမတ္ေနရာ အနည္းငယ္သာရွိေသာ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္ပါတီမ်ားက ေသာ့ခ်က္က်လ်က္ ပါတီႀကီးမ်ား ကို အက်ပ္ကိုင္ျခင္း စေသာ အားနည္းခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။
ေပါင္းစပ္ေသာအခ်ိဳးက်ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္
ယင္းစနစ္သည္ အမ်ားစုကိုယ္စားျပဳစနစ္ႏွင့္ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္တို႔မွ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကိုရရွိေအာင္ ဖန္တီးထားသည့္စနစ္ဟု ဆိုသည္။ ယင္းစနစ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေနရာမ်ားကို သာမာန္အမ်ားစုအႏိုင္ရမႈျဖင့္ ေရြးခ်ယ္သည့္ေနရာမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳးက်စနစ္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ထားေသာ ေနရာမ်ားက လႊတ္ေတာ္တြင္ အမ်ားစုေနရာရရွိေရးအတြက္ အဓိက သတ္မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။
လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္သည့္မဲတစ္မဲစနစ္
ယင္းစနစ္က မဲေပးမႈမ်ားထဲတြင္ တြက္ခ်က္မႈ အ႐ႈပ္ေထြးဆံုးစနစ္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ယင္းတို႔မွာ အခ်ိဳးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္တြင္ ပါဝင္သည့္ မဲေပးသည့္စနစ္မ်ားႏွင့္ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ား၏ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ျဖစ္သည္။
တခ်ိဳ႕က ျမန္မာႏိုင္ငံအခ်ိဳးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ေသာ ဒီမိုကေရစီႏုနယ္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ လိုက္ဖက္မႈမရွိဟု ဆိုၾက သည္ကိုလည္း ေတြ႔သည္။ အေၾကာင္းမွာ မဲေပးပံုနည္းစနစ္မ်ား ႐ႈပ္ေထြးလြန္းေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီလို သံုးသပ္ ၾကသည္။ အခုမွ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို လႊတ္ေတာ္တြင္ က်င့္သံုးေနၾကသည္။ အခုတစ္ခါ ၂၀၁၅တြင္ ဒီစနစ္ကိုက်င့္သံုးရန္ တင္ျပလာျခင္း သည္ ယခုသြားေနသည့္စနစ္က မေကာင္းလို႔ဟု ဆိုရာ မေရာက္ေနဘူးလား။ သက္တမ္းတစ္ခုမွမၿပီးခင္ သို႔မဟုတ္ သက္တမ္းတစ္ခုၿပီးပါက ေနာက္ စနစ္တစ္ခု အစားထိုးျခင္းသည္ ရွိရင္းစြဲ အထိုင္တည္ၿငိမ္မႈကို ယုတ္ေလ်ာ့သြားႏိုင္ျခင္း ရွိမရွိ ယင္းအျပင္ လက္ရွိသြားေနသည့္ နည္းစနစ္အေပၚ ယံု ၾကည္မႈဆိုင္ရာ ျပႆနာရွိမရွိ စသည့္ အေမးပုစာၦတို႔ ေပၚထြက္မလာႏိုင္ေပဘူးလားဟု ေတြးဆၾကည့္မိပါသည္။
ယင္းသည္ ႏိုင္ငံေရး၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္ဝင္စားသူတို႔အဖို႔ အေတြးေခါင္ၾကေစမည္ကေတာ့ အမွန္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
*****************************************
Google Drive: create, share, and keep all your stuff in one place.
