Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle 2011- (1)
yangonchronicle 2011- (1)

၁၂.၁၁.၂၀၁၁

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား

  1. ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စလုိးမုိးရွင္း ႏုိင္ငံေရးႏွင္းခဲေပ်ာ္ခ်ိန္

(8 November 2011 ရက္စဲြပါ CBS News မွ Myanmar’s slow-motion political thaw ကုိ ဘာသာျပန္ပါသည္)

  1. ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႐ုတ္တရက္ေျပာင္းလဲလာမႈမ်ားကို စိုးရိမ္တႀကီးႀကိဳဆို

(npr.org မွ 12 Nov 2011 ရက္စြဲပါ “In Myanmar, a wary welcome for signs of changes” သတင္းကို ဘာသာျပန္ ဆိုသည္)

***************************************************************************************

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စလုိးမုိးရွင္း ႏုိင္ငံေရးႏွင္းခဲေပ်ာ္ခ်ိန္

(8 November 2011 ရက္စဲြပါ CBS News မွ Myanmar’s slow-motion political thaw ကုိ ဘာသာျပန္ပါသည္)

                ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ားသည္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားက ၎တုိ႔ အာဏာလက္မလႊတ္ရေစရန္ ကုိယ္တုိင္စီမံထားသည့္သဖြယ္ တူေနပါသည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ အခ်ဳိ႕အံ့ၾသဖြယ္အရာအခ်ိဳ႕ စတင္ျဖစ္ ေပၚလာပါသည္။

အစုိးရသစ္သည္ ဆင္ဆာမ်ားကုိ ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ပါသည္။ အမ်ားမႏွစ္သက္သည့္ တ႐ုတ္တုိ႔လုပ္ ေဆာင္ေနသည့္ ေရေလွာင္တမံစီမံကိန္းကုိ ရပ္ဆုိင္ခဲ့ပါသည္။ ႏုိဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ စတင္စကားေျပာျခင္း၊ သူမ၏ ဒီမုိကေရစီ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကုိ ခြင့္ျပဳလာျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လာပါသည္။

သုိ႔ေသာ္ အလံုးစံုကုိ ေတာင္လွန္ပစ္ျခင္း ကားမဟုတ္ေပ။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ေထာင္ထဲတြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ စစ္တပ္သည္ တုိင္းရင္းသားအုပ္စုမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္မႈမ်ား ပံုမွန္ျပဳလုပ္ဆဲျဖစ္သည္ဟု စြပ္စဲြမႈမ်ားရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ ကာလရွည္ၾကာကတည္းက ခံစားခဲ့ၾကရေသာ ျမန္မာျပည္သူမ်ားသည္ အစုိးရ အေပၚသံသယႀကီးစြာ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ႐ုပ္သိမ္းေစရန္ သုိ႔မဟုတ္ အာရပ္ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရးမ်ားကုိ ေရွာင္ရွားႏုိင္ ရန္ရည္ရြယ္ုသည္ဟု ယံုၾကည္ေနၾကပါ သည္။

“အစုိးရက ဘယ္ေတာ့မွ မ႐ုိးသားဘူးဗ်။ သူတုိ႔ျဖစ္ခ်င္တာရၿပီဆုိရင္ အခ်ိန္မေရြး အရင္လမ္းကုိ ျပန္ေလွ်ာက္သြား ႏုိင္ပါတယ္” ဟု အသက္(၄၅)ႏွစ္ရွိ ေရွ႕ေနဦးျမင့္သိန္းက ရန္ကုန္တြင္ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ယခု သိမႈအေကာင္းျမင္မႈ အမ်ားစုမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံျပင္ပမွ လာသည့္ သေဘာ ရွိပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ကာလရွည္ၾကာ တ႐ုတ္အေပၚ မွီခုိလာရသည္ ျဖစ္ရာ၊ ျမန္မာေရာ အေနာက္ကပါ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ေအးခဲေနေသာ ဆက္ဆံေရးၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းရန္ ဆႏၵ ျပင္းပ်ေနၾကပါသည္။

အေမရိကန္ကုိယ္စားလွယ္ Derek Mitchell က ေသာၾကာေန႔က ရန္ကုန္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့ရာတြင္ ျမန္မာ အစုိးရသစ္သည္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာ ေျခလွမ္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းေၾကာင့္ ဝါရွင္တန္သည္ ၎၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကုိ ေထာက္ပံ့ ကူညီလုိသည္ဟု ဆုိပါသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ တစ္ခုခုတုန္႔ျပန္ဖုိ႔ (In Kind) ႀကိဳးစားေနပါတယ္”ဟု ၎ကေျပာပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝုိင္း၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားသည္ အေသအခ်ာစီမံထားသည္ ၂၀၁၀ ႏုိဝင္ဘာ(၇) ေရြးေကာက္ပဲြၿပီးစက ျမင့္မားလွျခင္း မရွိေပ။ ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္အတုိင္းပင္ စစ္တပ္လက္ေအာက္ခံပါတီကသာ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ပါသည္။

သုိ႔ေသာ္ အထက္ပါခံယူခ်က္မ်ားသည္ ၿပီးခဲ့သည့္လမ်ားအတြင္း ေျပာင္းသြားခဲ့ၿပီဟု ေဂ်ာ့ေတာင္းတကၠသုိလ္မွ David Sheinberg က ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

“တစ္ခုလံုးအသစ္ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေတြကုိ ဘယ္ေလာက္ေဝးေဝး၊ ဘယ္ေလာက္ျမန္ျမန္ သူတုိ႔လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မလဲဆုိတာေတာ့ မသိႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေရြ႕ေတာ့ ေရြ႕ေနပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မခန္႔မွန္းခဲ့မိခဲ့ အရာေတြ ျဖစ္ေပၚေနပါ တယ္” ဟု Steinberg က ေျပာပါသည္။

သုိ႔ေသာ္ အားလံုးက အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေသာ ကိစၥတစ္ခုတြင္ အစုိးရသည္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသေလာက္ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေသးေပ။ အက်ဥ္းသားမ်ားစြာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးခဲ့ရာတြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား(၂၀၀၀)ခန္႔ ရွိသည့္အနက္ (၃၀၀)ေလ်ာ့ေလ်ာ့သာ ပါဝင္ပါသည္။ ထင္ရွားသူ အမ်ားအျပား ေထာင္ထဲတြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။

“အစုိးရရဲ႕ ေလသံေျပာင္းတာရယ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးစကားေတြ ေျပာတာရယ္ဟာ အေပၚယံအျပေကာင္း႐ုံလား၊ အေရးႀကီးတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈ လာေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ သက္ေသျပခ်က္လားဆုိတာကေတာ့ သိႏုိင္ဖုိ႔ ေစာပါေသးတယ္”ဟု နယူးေယာက္အေျခစုိက္ Human Rights Watch က ေက်ညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။

ေအာက္တုိဘာလက အလုပ္သမားသမဂၢမ်ားဖဲြ႕စည္းခြင့္ႏွင့္ ဆႏၵျပခြင့္မ်ား ခြင့္ျပဳခဲ့ပါသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ အပတ္က အစုိးရသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ပါတီကုိ ႏုိင္ငံေရးေလာကသုိ႔ ျပန္ဝင္ရန္ အားေပးသည့္အေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပဲြ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ေပးခဲ့ပါသည္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အခ်ိန္အတန္ၾကာ စကားေျပာခဲ့ၿပီး၊ သမၼတအိမ္ေတာ္သုိ႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့ရာ ၎၏အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ေျမးမ်ားက ႀကိဳဆုိခဲ့ၾကပါသည္။ အဆုိပါေႏြးေထြးစြာ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ ယခင္စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊ၏ ေအးစက္ေသာ အမုန္းတရားတုိ႔ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ မ်ားစြာျခားနားေနပါသည္။

ဦးသိန္းစိန္သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆႏၵႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္မွန္ၿပီး၊ ႐ုိးသားသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာပါသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုတြင္ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား စစ္အစုိးရ၏ ထိန္းသိမ္းျခင္းခံထားရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အစုိးရသစ္ကုိ အကဲျဖတ္ရာတြင္ သူမကုိကိုယ္စားျပဳေသာ လူအမ်ားထက္စာလွ်င္ ပုိ၍ သာသာထုိးထုိးရွိသည့္ သေဘာ ရွိပါသည္။

“ျဖစ္ႏုိင္သည့္ အခ်က္မွာ သူမအေနျဖင့္ ခပ္ေဝးေဝးထိသက္ေရာက္မႈရွိႏုိင္မည့္ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီဟု ခံစားရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရရွည္မွာေတာ့ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုေတြ တည္ေဆာက္ရမွာပါ” ဟု Steinberg က ေျပာပါသည္။

London School of Economic မွ ဖဲလုိးျဖစ္သူ ေမာင္ဇာနည္က စစ္တပ္က ကာလရွည္ၾကာဆုပ္ကုိင္ ထားေသာ အာဏာကုိ လႈပ္ခါေအာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မည္လားဆုိသည္ကုိ သံသယရွိ ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

“သူမအေနနဲ႔ အေလာင္းအစားလုပ္ေနတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တည္ေဆာက္ထားပံုအရ အံစာတံုးက စစ္တပ္ကုိ မ်က္ႏွာသာ ေပးေနပါတယ္”ဟု ၎က အီးေမးလ္အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျဖၾကားထားပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဖခင္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (၁၉၄၇) ခုႏွစ္က လုပ္ႀကံခံရၿပီးကတည္းက ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးတြင္ စိတ္ပ်က္စရာမ်ားက တဲြလ်က္ပါလာပါသည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳပ္ေသာ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္ျဖင့္ စြမ္းအားမ်ား ျပည့္ေနေသာ စီးပြားေရးကုိ စိတ္ပ်က္စရာ အေကာင္းဆံုး အေျခအေနသုိ႔ ေရာက္ေအာင္ ပုိ႔ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမုိကေရစီ အေရးအခင္းကုိလည္း စစ္တပ္မွ ႏွိမ္နင္းခဲ့ပါသည္။

ဦးေနဝင္းထံမွ အာဏာသိမ္းခဲ့ေသာ စစ္အစုိးရသည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္က ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္ေပးခဲ့ပါသည္။ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္၏ ပါတီက အႏုိင္ရေသာ္လည္း အာဏာလဲႊေပးရန္ ျငင္းဆုိခဲ့ပါသည္။ ဒီမုိကေရစီလႈပ္ ရွားသူမ်ားေထာင္ထဲသုိ႔ ဝင္ၾကရပါသည္။ တုိင္းျပည္သည္ ႏုိင္ငံတကာ၏ အပယ္ခံဘဝေရာက္ရၿပီး၊ ဝါရွင္တန္ကလည္း အကူအညီမ်ား ျဖတ္ ေတာက္ျခင္း၊ ကမၻာ့ဘဏ္ကဲ့သုိ႔ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၏ အကူအညီမ်ား ဗီတုိသံုး၍ ရပ္ဆုိင္းျခင္းျဖင့္ ဦးေဆာင္ခဲ့ပါသည္။မည္သုိ႔ ဆုိေစထုိမွစ၍ ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုခန္႔လမ္းမ်ားအားလံုးပိတ္သြားခဲ့ပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႏုိဘယ္ဆုခ်ီးျမႇင့္ျခင္းခံရၿပီး ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ကုိ ဝင္ခ်ီထြက္ခ်ီႏွင့္ ရွိခဲ့ပါသည္။ စစ္တပ္သည္ ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕က႑တြင္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကုိ လက္ခံခဲ့ပါသည္။ ေငြမ်ားကုိ လုိအပ္ေနေသာ အေျခခံအေဆာက္အဦမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳျခင္းမရွိေပ။ နယ္စပ္ရွိ တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈကိုလည္း အလ်င္အျမန္ျပဳခဲ့ပါသည္။

၂၀၀၇ စက္တင္ဘာတြင္ ေလာင္စာဆီေစ်းတက္ျခင္းေၾကာင့္ မီးပြားျဖစ္ကာ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးေခၚ လမ္းမေပၚဆႏၵျပပဲြမ်ား ျဖစ္ခဲ့ရာ စစ္တပ္က ရက္စက္စြာႏွိမ္နင္းခဲ့ပါသည္။

၂၀၁၀ တြင္ စစ္အစုိးရသည္ ၎အလုိက်ေရးဆဲြထားေသာ အေျခခံဥပေဒအရ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ား က်င္းပၿပီး၊ အမည္ခံ အရပ္သားအစုိးရ အေပၚတြင္ ဗီတုိအာဏာႏွင့္ကိုင္ထားႏုိင္ဆဲျဖစ္ပါသည္။

မတ္လ(၃၀)ရက္ေန႔တြင္ ဦးသိန္းစ