Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၂၅.၂.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ ႏွင့္ လူမႈေရး နာက်င္မႈမ်ားကို ကုစားျခင္း

*****************************************

ေဆာင္းပါးက႑

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ ႏွင့္ လူမႈေရးနာက်င္မႈမ်ားကို ကုစားျခင္း

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံေျပာင္းလဲေနသည့္ ကာလကို အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလဟု ေခၚဆိုေလ့႐ွိသည္။ ဤေနရာတြင္ အစိုးရအ ေျပာင္းအလဲျဖစ္ျခင္း( Government Change) မဟုတ္ပဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ျခင္း( Governance Change) ဟု သတိခ်ပ္ေစလိုသည္။ ဆိုလို သည္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အစိုးရမ်ား၊ ယင္းအစိုးရအဖဲြ႕မ်ားမွ လူပုဂၢိဳလ္မ်ား ေျပာင္းလဲသြားျခင္းထက္ ယင္းႏိုင္ငံ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ အေထြအထူး ဥပမာ ျပစရာမလိုသည္မွာ လက္႐ွိျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနႏွင့္ ကြက္တိထင္ဟပ္ေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလဟု ဆိုရျခင္းသည္ပင္လွ်င္ ထိုႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မ်ား ေျပာင္းလဲေနဆဲ( Changing) ျဖစ္ေန သည္၊ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္မေရာက္ေသးမီ  စနစ္အေဟာင္းႏွင့္ စနစ္အသစ္အၾကား ျပဳျပင္စရာ႐ွိသည္မ်ားကို ျပဳျပင္ေနရဆဲကာလ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အစိုးရပံုစံသာမက ဗ်ဴ႐ိုကေရစီစနစ္မ်ား၊ စီးပြားေရးစနစ္မ်ားႏွင့္ လူမႈေရးစနစ္မ်ားပါ လိုက္ပါေျပာင္းလဲေနဆဲကာလဟု ဆိုႏိုင္ သည္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲျဖစ္သည့္အခါတြင္ ရန္မွန္းထားသည့္ ေျပာင္းလဲမႈဆီသို႔ မေရာက္မီ ႀကံဳေတြ႕ရေလ့႐ွိသည့္ ကိစၥရပ္ႏွစ္ခုမွာ ရည္မွန္းထားသည့္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ လိုအပ္ေသာ လူသား၊ နည္းပညာ၊ စနစ္မ်ား ျပဳျပင္တည္ေဆာက္ရျခင္းႏွင့္ အတိတ္က အမွားမ်ားအတြက္ သင္ခန္းစာယူျခင္း၊ ျပဳျပင္ျခင္း၊ ေပးဆပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရျခင္းျဖစ္သည္။

ယခု ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းေနသည့္ကာလတြင္ ပုဂၢလိကပိုင္ျပဳလုပ္ေရး၊ လႊတ္ေတာ္မ်ား၏ စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေရး၊ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီစနစ္မ်ား ျပဳျပင္ေရး၊ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ ရပိုင္ခြင့္မ်ားသည္ ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ားထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရး၊ အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္သည့္ အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အရည္အေသြးျမႇင့္တင္ေရး စသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားသည္ ကူးေျပာင္းမည့္ စနစ္အသစ္အတြက္ လိုအပ္မည့္ အေျခခံမ်ားကို တည္ေဆာက္ ေနရျခင္း ျဖစ္သည္။

ယခု တင္ျပလိုသည့္ ကိစၥရပ္မွာ အတိတ္က အမွားမ်ားအတြက္ သင္ခန္းစာယူ၍ ျပဳျပင္ျခင္း၊ ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ျဖစ္သည္။ အ မွန္စင္စစ္ ျမန္မာ့သမိုင္းတေလွ်ာက္ သင္ခန္းစာယူစရာမ်ား အေျမာက္အမ်ား႐ွိခဲ့သည့္တိုင္ သင္ခန္းစာမယူႏိုင္ခဲ့ၾကသည္က မ်ားပါသည္။ ေပးဆပ္မႈေတြ အေျမာက္အမ်ား႐ွိခဲ့သည္တိုင္ ဝဋ္ေၾကြးဟု သေဘာထား၍ သင္ပုန္းေခ်လိုက္ၾကသည္မ်ားလည္း ႐ွိပါသည္။ အတိတ္ကအမွားမ်ားအတြက္ သင္ခန္းစာယူ ျခင္း၊ ျပဳျပင္ျခင္း၊ ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းမ်ားဆိုသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ၌ လူ႕အခြင့္အေရးကိစၥကို ညႊန္းဆိုသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ယခု ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနကို ဥပမာေပးရလွ်င္ ယခင္က စစ္အာဏာ႐ွင္ လက္ေအာက္၌ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ မ်ားစြာ႐ွိခဲ့ၿပီး လူတိုင္းႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ပတ္သက္ခြင့္ မရခဲ့ေပ။ ယခုမူ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လူတိုင္းႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ခြင့္ရ ေရးဆိုသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ၿပီျဖစ္ၿပီး ပန္းတိုင္ေရာက္ရန္ လိုုအပ္သည့္ စြမ္းရည္မ်ားကို ျဖည့္တင္းရန္ သာ လိုပါေတာ့သည္။ သို႔ရာတြင္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ မလာမီက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ မည္သို႔ ျပန္လည္ေပး ဆပ္ၾကရမည္နည္းဆိုသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားလည္း ႐ွိလာၿပီျဖစ္ပါသည္။

၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၄၅ အရဆိုပါက ယခင္ စစ္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္  လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအ တြက္ တာဝန္႐ွိခဲ့သူမ်ားကို အေရးယူ အျပစ္ေပးရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့သည့္ အေျခအေနပင္ျဖစ္ပါသည္။  သို႔ရာတြင္ ျပည္သူလူထုအေပၚ၌ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ က်ဴးလြန္ခဲ့သူမ်ားကို သိသိႀကီးနွင့္ အေရးယူ အျပစ္ေပးႏိုင္ျခင္းမ႐ွိသည္မွာလည္း တရားမွ်တသည့္ ကိစၥမဟုတ္ေပ။ တရားမွ်တမႈဆိုသည့္ စ ကားရပ္သည္ပင္လွ်င္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ၌ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမ်ားကို အမွန္တရားအတိုင္းျဖစ္ေစရန္ဟု ရည္ညႊန္းသည့္ စကားရပ္ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ၌လည္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမ်ားတြင္ ယခင္အစိုးရလက္ထက္က လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့သူမ်ားအား အေရးယူအျပစ္ေပးခဲ့သည့္ အစဥ္အလာလည္း ႐ွိပါသည္။ အေရးယူ အျပစ္ေပးျခင္းဆိုရာဝယ္ ယင္းပုဂၢိဳလ္မ်ားအား တရား႐ံုးတင္အျပစ္ေပးျခင္း၊ ေထာင္ ဒဏ္အျပစ္ေပးျခင္းမ်ားထက္ ပိုေသာ ကိစၥရပ္မ်ားလည္း ႐ွိလိမ့္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ ကေမာၻဒီးယားမွ ပိုေပါ့၊ အီရတ္မွ ဆက္ဒမ္ဟူစိန္တို႔မွာ ယ ခင္က ၎တို႔ က်ဴးလြန္ခ့ဲေသာ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးျခင္းခံရၿပီး ေထာင္ဒဏ္၊ ေသဒဏ္ စသည္ျဖင့္ အသီးသီး က်ခံရ သည္ကို ေတြ႕ျမင္ရမည္ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္မူ ယခင္အစိုးရလက္ထက္က လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ ထိုကဲ့သို႔ အေရးယူ အျပစ္ ေပးျခင္း မ႐ွိသည့္တိုင္ေအာင္ ထိုလူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ၎တို႔၏ အျပစ္ကို ျပည္သူထံ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ေစျခင္း၊ ၎တို႔အား အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ခြင့္ ပိတ္ပင္ျခင္းႏွင့္ ၎တို႔က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ ျပစ္မႈမ်ားမွာ အမွန္တကယ္ျဖစ္ခဲ့ပါသည္ဟု ဝန္ခံထြက္ဆိုေစျခင္း စသည္ျဖင့္ အျပစ္ေပး အေရးယူေလ့႐ွိပါသည္။ ဤသည္မွာ ယခင္အစိုးရေဟာင္းမွ လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ က်ဴးလြန္ခဲ့သူမ်ားအား ေသစားေသေစႏွင့္ ေထာင္ ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္လွ်င္ ၎တို႔အား သစၥာခံသည့္ အုပ္စုမ်ား၏ တံု႔ျပန္မႈေၾကာင့္ လက္စားေခ်သည့္ သံသရာ ႐ွည္သြားမည္ဆိုးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာ တြင္ ၎တို႔က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ ၎တို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ထိခိုက္မႈမ႐ွိဘဲ က်ဴးလြန္ခံရသူမ်ားလည္း စိတ္ေက်နပ္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ ရ႐ွိႏိုင္မည့္ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္သလို တိုင္းျပည္အတြက္လည္း အမွန္တရားျဖစ္၍ ဤနည္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္နည္းဟု ဆိုႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ေနာက္တစ္နည္းမွာ ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္က စနစ္တစ္ခုအတြင္း၊ စစ္ပဲြတစ္ခုအတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရသည့္ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားကို အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ၌ ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္း၊ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ ဂုဏ္ျပဳေပးျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ယေန႔ေခတ္ ဂ်ပန္အစိုးရက ဒု တိယကမာၻစစ္အတြင္းက တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ပုလိပ္ေရာဂါပိုးမ်ား ႀကဲခ်ခဲ့မႈ၊ ကိုရီးယားႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား ဇိမ္မယ္အျဖစ္၊ လိင္ေက်းကြ်န္မ်ားအျဖစ္ အတင္းအဓမၼ သြတ္သြင္းခဲ့မႈမ်ားအတြက္ ဝန္ခ်ေတာင္းပန္မႈမ်ိဳးကို ေတြ႕ႏိုင္သလို သီရိလကၤာႏွင့္ နီေပါႏိုင္ငံမ်ား၌ စစ္ျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားမွ အိမ္ေထာင္ စုမ်ားအတြက္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ဦးစီး မတရားသတ္ျဖတ္ခံရ၍ ခိုကိုးရာမဲ့ေနသည့္ မိသားစုမ်ားကို ဂ႐ုဏာေၾကးေပးျခင္း၊ အသက္႐ွင္ က်န္ရစ္ေသာ္လည္း အတိတ္က အဓမၼျပဳခံခဲ့ရမႈမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးျခင္း စသည္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ အသြင္ကူးေျပာင္း ေရးကာလ၌ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ခြင့္ရလာခဲ့သည့္ အတိုက္အခံအုပ္စုမ်ား၊ ယခင္အစိုးရလက္ထက္က ထိန္းသိမ္းခံ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအတြက္လည္း ယ ခင္က ၎တို႔အား စြပ္စဲြေျပာဆိုခဲ့သည့္ လူဆိုးမ်ား၊ တိုင္းျပည္အံုၾကြမႈျဖစ္ေစရန္ လုပ္ေဆာင္သူမ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္ သစၥာေဖာက္မ်ားစသည့္ တံဆိပ္ကပ္မႈမ်ား ကို ပယ္ဖ်က္၍ ၎တို႔၏ အျပစ္ကင္းစင္မႈ၊ ျဖဴစင္မႈတို႔ကို လက္႐ွိအစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳေပးျခင္း၊ ဂုဏ္ျပဳေပးျခင္း၊ လူသားခ်င္းဆိုင္ရာ ဆုတံဆိပ္မ်ား ေပးအပ္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရးအတြက္သာမက လူတစ္ဦးခ်င္းခံစားခဲ့ရသည့္၊ ေပးဆပ္ခဲ့ရသည့္ လူမႈေရး နာက်င္မႈမ်ားအ တြက္ မည္သူ႔ကိုမွ် ထိခိုက္နစ္နာျခင္းမ႐ွိသည့္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ႏိုင္မည့္ အစီအစဥ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မ႐ွင္အေနျဖင့္ တိုင္စာေပါင္း ေထာင္ခ်ီ၍ရ႐ွိထားသည္ျဖစ္ရာ စနစ္ေဟာင္းအတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ ခံခဲ့ရမႈမ်ားအတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမ်ား၌ အမွန္တရားေဖာ္ထုတ္ျခင္း၊ တရားမွ်တမႈ႐ွိေစျခင္း၊ ျပန္လည္ေပးဆပ္ျခင္းမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ ၌ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမ်ားအတြင္း ထိုသို႔ေသာ ကိစၥရပ္မ်ား ေျဖ႐ွင္းခဲ့ပံုမ်ားကို ေလ့လာ၍ မိမိႏို္င္ငံ၏ အေနအထားႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္ ယူငင္သံုး စဲြႏိုင္ရန္ လိုအပ္လိမ့္မည္ျဖစ္ပါသည္။

*****************************************


Google Docs makes it easy to create, store and share online documents, spreadsheets and presentations.
Logo for Google Docs

0 comments:

Post a Comment