Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

International Media (1)
Document

Snapshot of the item below:
International Media (1)

ႏိုင္ငံတကာသတင္းမ်ား (၁)

စင္ကာပူႏုိင္ငံႏွင့္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

(Newyorker မဂၢဇင္းမွ 10 Oct 2013 ရက္စြဲပါ Singapore and Aung San Suu Kyi ကုိ ဘာသာျပန္ဆုိသည္)

အသက္ ၆၈ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ႏုိဗယ္လ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ခန္႔က စင္ကာပူႏုိင္ငံတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္း ပြဲတစ္ရပ္သုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ သူမသည္ ပန္းႏုေရာင္အကၤ်ီကုိ ဝတ္ဆင္ထားၿပီး အနီေရာင္ပန္း မ်ားကုိ ဦးေခါင္းထက္တြင္ ပန္ဆင္ထားသည္။ ထုိအခ်ိန္ကာလသည္ သူမအတြက္ ဥစၥာဓနႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ား အလြန္မ်ားျပားလွသည့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ႏုိင္ငံငယ္ေလးျဖစ္ေသာ စင္ကာပူသုိ႔ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ေရာက္ရွိခဲ့ဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကုိ သူမ၏ ခရီးစဥ္ ၿပီးဆုံးခါနီးအခ်ိန္တြင္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ မရရွိေသးခင္အခ်ိန္ကာလအထိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တစ္ခ်ိန္တစ္ခါက ကမာၻေပၚတြင္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားသည့္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအနက္ တစ္ဦးအပါအဝင္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ္ လည္း ယခုအခါတြင္မူ ၾသဇာႀကီးမားလွသည့္ အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးမွ်မက ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခံထားရသည့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္တစ္ဦးပင္ ျဖစ္ေနပါသည္။

 ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္တုိက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ယမန္ႏွစ္ (၂၀၁၂ခုႏွစ္)တြင္ က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ ဒီမုိကေရစီေရြးေကာက္ပြဲ (ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ) ၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ပါသည္။ ယခု လူဦးေရ ၅ သန္းေက်ာ္မွ်ရွိသည့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံသုိ႔ ေလးရက္ တာၾကာမွ် လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ ခရီးစဥ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လီရွန္လြန္း ႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ မိန္႔ခြန္းမ်ား ေျပာၾကားခဲ့သလုိ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္လည္း စကားေျပာခဲ့ သည္။ သူမအေနျဖင့္ Formula 1 Grand Prix ကားၿပိဳင္ပြဲကုိပင္ တက္ေရာက္ၾကည့္႐ႈႏုိင္ခဲ့ ေသးသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိခင္ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ မ်ားစြာကြဲျပားျခားနားလွသည့္ အာရွႏုိင္ငံအေတာ္ မ်ားမ်ားအေၾကာင္းသိရွိရန္ စိတ္ကူးၾကည့္ရသည့္ကိစၥမွာ လြယ္ကူလွသည္ေတာ့မဟုတ္ပါ။ Transparency International အဖြဲ႕က ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ားျပည္သူဆုိင္ရာ အခန္းက႑သည္ ကမာၻေပၚတြင္ အဂတိလုိက္စား မႈအဆင့္တြင္ နံပါတ္ ၅ ေနရာ၌ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ထားခ်ိန္တြင္ စင္ကာပူမွာ ယင္းက႑၌ အဂတိလုိက္စားမႈ အနည္းဆုံးႏုိင္ငံအျဖစ္ အဆင့္ ၅ ေနရာတြင္ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ခံထားရသည္။ စင္ကာပူသည္ စီးပြားေရး ေအာင္ျမင္မႈတြင္ အံ့အားသင့္စရာေကာင္း ေလာက္သည့္ ႏုိင္ငံတစ္ခုျဖစ္လာသည္။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ ဂ်ီဒီပီ (per-capita GDP) တြင္ ကမာၻ႔သတၱမေျမာက္ အျမင့္ဆုံးႏုိင္ငံ (တစ္ဦးခ်င္း ေဒၚလာ ၆၁၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္) ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ ဂ်ီဒီပီမွာ ေဒၚလာ ၁၄၀ ခန္႔သာရွိသည္။ စင္ကာပူပညာေရးစနစ္မွာ ယမန္ႏွစ္ကဆုိလွ်င္ ကမာၻေပၚအေကာင္းဆုံး ပညာေရးစနစ္ရွိသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္ အဆင့္ ၅ ေနရာ ကုိရရွိခဲ့သည္။ အဆုိပါ အေကာင္းဆုံး ပညာေရးစနစ္ရွိသည့္ ႏုိင္ငံစာရင္းတြင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၀ ပါဝင္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အဆုိပါစာရင္းထဲ၌ပင္ ပါဝင္ႏုိင္ျခင္းမရွိေပ။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကဆုိလွ်င္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ဂ်ီဒီပီ၏ ဒသမ ၈ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ်ကုိသာ ပညာေရး၌ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံခဲ့ရာ ကမာၻေပၚတြင္ အီေကြေတာဂီနီႏုိင္ငံၿပီးလွ်င္ ဒုတိယေျမာက္ အနိမ့္က်ဆုံး ႏုိင္ငံ ျဖစ္သည္။ အဆုိပါ ကိန္းဂဏန္းမ်ားမွာ လတ္တေလာထြက္ေပၚလာသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံ၍ ေရးသားထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ စင္ကာပူ၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္မွာ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးစနစ္ အေကာင္းဆုံးႏုိင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္ အဆင့္ ၅ ေနရာ၌ရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဆင့္မွာ ၁၀၉ ျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္ႏုိင္ငံငယ္ေလး တစ္ႏုိင္ငံျဖစ္ေသာ စင္ကာပူ၏ မည္သည့္မူဝါဒမ်ား သုိ႔မဟုတ္ မည္သည့္ အင္စတီက်ဴးရွင္း မ်ားကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ အတုယူႏုိင္ မည္နည္းဟူေသာေမးခြန္းကုိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမန္မာျပည္သုိ႔မျပန္မီ ေမးျမန္းခံခဲ့ရသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူမက အဆုိပါကိစၥသည္ လုပ္သားအင္အားႏွင့္ ပတ္သက္သည္ဟု ဦးစြာေျဖၾကားသည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ သူမက စင္ကာပူႏုိင္ငံသားမ်ားသည္ ႐ုပ္ဝါဒီသမားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟု ခံစားမိေၾကာင္း အေလးအနက္ စဥ္းစားကာေျဖၾကားသည္။

"စင္ကာပူႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္တုိးတက္မႈေတြ ရွိေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြကုိ ကၽြန္မ အမ်ားႀကီး ေလ့လာသင္ယူခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္မ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကၽြန္မတုိ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ တစ္စုံတစ္ရာလုိအပ္လား၊ မလုိအပ္ဘူးလားဆုိတာကုိေတာ့ သိဖုိ႔လုိပါမယ္။ လုပ္သားအင္အားရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာလဲ၊ အလုပ္ရဲ႕ဦးတည္ခ်က္က ဘာလဲ။ ႐ုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခ်မ္းသာမႈရဲ႕ဦးတည္ခ်က္က ဘာလဲ။ လူသားေတြရဲ႕ အဆုံးစြန္ ဦးတည္ခ်က္က အဲဒါလား။ ကၽြန္မတုိ႔အားလုံး လုိခ်င္ေနတာအဲဒါလားဟု ေျဖၾကားသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ယခုလုိဆက္ေျပာျပန္သည္။ "စင္ကာပူရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေတြကုိ ကၽြန္မအေသးစိတ္ ေလ့လာၾကည့္ခ်င္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္မတုိ႔တေတြ ဘာေတြလုပ္ႏုိင္မလဲဆုိတာကုိ သိေအာင္လုပ္ခ်င္တယ္"

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေျပာၾကားခ်က္မွာ မွတ္သားစရာေကာင္းၿပီး ထူးျခားမႈရွိလွသည္။ ကမာၻေပၚတြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးဆုံးျဖစ္သည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ပါဝင္သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လူႀကိဳက္မ်ားေသာ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဥစၥာဓနေပါၾကြယ္ဝလွသည့္ စင္ကာပူတစ္ခြင္ လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈခဲ့သည့္တုိင္ သူမအေနျဖင့္ မ်ားစြာစိတ္လႈပ္ရွားျခင္းမရွိခဲ့ပုံရပါသည္။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ စင္ကာပူ၏ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ကိန္းဂဏန္းမ်ားကုိ ၾကည့္မည္ဆုိပါက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ သူမ၏တုိင္းျပည္ကုိ စင္ကာပူရရွိထားသည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ိဳးရရွိေအာင္ အားေပးအားေျမွာက္ မျပဳသင့္ေပဘူးေလာ။

စင္ကာပူရွိ ေဝဖန္ေရးဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ထင္ျမင္သုံးသပ္ခ်က္ကုိ သေဘာတူ ၾကသည္။ ၎တုိ႔စင္ကာပူႏုိင္ငံ၏ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ားၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈဟူေသာ ေသာကတုိးပြားေစသည့္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ပုံစံကုိ နားလည္သေဘာေပါက္ၾကၿပီး စင္ကာပူႏုိင္ငံသားမ်ားအေနျဖင့္ စိတ္ခ်မ္းေျမ႕မႈကုိပုိမုိ ရွာေဖြၾကရန္ တုိက္တြန္းၾကသည္။ အြန္လုိင္းဘေလာ့ဂ္ဂါတစ္ဦးကမူ "ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မွန္ပါသည္။ စင္ကာပူေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံသားမ်ား အတြက္ ေနစရာအိမ္မ်ားကုိ ေဆာက္ေပးၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ မိသားစုေတြ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ေနႏုိင္သည့္ အိမ္ကုိေတာ့ မဖန္တီးေပးၾက" ဟု ေရးသားသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ျမန္မာမ်ားကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စင္ကာပူ၏ ႏုိင္ငံေရးဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈႏွင့္ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္မႈမ်ိဳး မရွိေတာ့ ေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ စင္ကာပူ၏ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္း နည္းစနစ္မ်ားႏွင့္ ဘ႑ာေရးစနစ္တို႔မွာ အသုံးဝင္ေသာ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ားပင္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာဆုိၾကသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဝါရွင္တန္အေျခစုိက္ Center for Strategic and International Studies ၏ ဥကၠဌျဖစ္သူ Ernest Bower ကေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အလုပ္အကုိင္ႏွင့္ပတ္သက္၍ စဥ္းစားသူ တစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္သူလူထုအတြက္ အလုပ္အကုိင္ဟူသည္ မည္သည့္အဓိပၸာယ္မ်ိဳးျဖစ္သည္ဟူေသာ အခ်က္ကုိသာ စဥ္းစားေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ "စီးပြားေရး ေျပာင္းလဲမႈေတြက ေန႔စဥ္လူမႈဘဝအတြက္ ဘာေတြလုပ္ေပးႏုိင္မလဲဆုိတဲ့အခ်က္ကုိပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႐ုိး႐ုိးရွင္းရွင္းစဥ္းစားတာပါ"

စင္ကာပူႏုိင္ငံအေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အျမင္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ဆန္းစစ္မႈမ်ားျပဳလုပ္စဥ္ တစ္ဖက္တြင္ သူမအား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခဲ့သည့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံ၏ ကာလၾကာရွည္ သံတမန္ဆက္ဆံေရး ကုိ သိရွိထားရန္မွာလည္း လြန္စြာအေရးႀကီးပါသည္။ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၎တုိ႔၏ ေဒၚလာေငြ ဘီလီယံေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာကုိ စင္ကာပူႏုိင္ငံ၌ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အပ္ႏွံထားခဲ့ၾကသည္။ စစ္အစုိးရ ရပ္တည္ႏုိင္ေရးအတြက္ စင္ကာပူႏုိင္ငံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာဆုိမႈမ်ား ျမန္မာျပည္သူ အခ်ိဳ႕ၾကားတြင္ရွိေနသည္ဟု Ernest Bower ကေျပာၾကားသည္။ (အဆုိပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ထင္ျမင္သုံးသပ္ ခ်က္ေပးရန္ ေမးျမန္းေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျဖၾကားျခင္း မရွိေပ။ သုိ႔အတြက္ေၾကာင့္ တယ္လီဖုန္းမွတစ္ဆင့္ အင္တာဗ်ဴးလုပ္ရန္ မည္သည့္အခ်ိန္အခါတြင္ ဆက္သြယ္ခြင့္ရရွိ ႏုိင္မည္နည္းဟု ေမးျမန္းၾကည့္ရာ သူမ၏ လက္ေထာက္ျဖစ္သူက "ဝမ္းနည္းပါတယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တယ္လီဖုန္း က ေနတစ္ဆင့္ စကားေျပာ ေျဖၾကားတာမ်ိဳးမလုပ္ပါဘူး" ဟုဆုိသည္)

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စင္ကာပူအေပၚ ထင္ျမင္မႈတြင္ သမုိင္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ အခ်က္တခ်ိဳ႕ကုိ အေလးအနက္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္လည္းလုိပါသည္။ "လူေတြအေတာ္မ်ားမ်ား ေမ့ေနၾကတယ္ထင္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ေတာင္