Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

IPS News, By Larry Jagan, 10th April 2010

အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လတ္တေလာ ၿပီးစီးသြားေသာ ၎တို႔၏ ႏွစ္လည္ ညီလာခံတြင္ ျမန္မာ အစိုးရကို ခပ္မာမာ တြန္းအားေပးခဲ့ျခင္း မရွိဘဲ လာမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို လက္ခံ ယံုၾကည္စရာ ေကာင္းေအာင္ က်င္းပေစရန္ ပါးပါးနပ္နပ္ ခ်ည္းကပ္ကာ အသာအယာ တြန္းျခင္းျဖင့္ ျပဳလုပ္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။

အဓိက အတိုက္အခံ NLD ပါတီက သပိတ္ေမွာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား အေပၚ ႏိုင္ငံတကာက စိုးရိမ္ ပူပန္ေနခ်ိန္တြင္ အာဆီယံ အဖြဲ႕ဝင္ ၁၀ ႏိုင္ငံက အထက္ပါ နည္းလမ္းျဖင့္ ကိုင္တြယ္ရန္ ေရြးခ်ယ္ခ့ဲၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

"ေအးေအးေဆးေဆး ဆက္ဆံတာက ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းပါတယ္" ဟု အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး နာတာလီဂါဝမ္က ဟႏြိဳင္း ညီလာခံ အဝန္းအဝုိင္းတြင္ IPS သတင္းဌာနသို႔  ေျပာလိုက္ၿပီး "ဖိအား ဝင္ေနပံု ရတဲ့သူေတြ မပါဘူးဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ သီးသန္႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တြန္းအားေပး ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္" ဟု ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

ယခင္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲႏွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ၫြန္႔ လက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ ျပဳလုပ္ေရး တြန္းအားေပးရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း ဆူရာကတ္ ဆာသီရာထိုင္း က်င့္သံုးခဲ့သည့္ ေပၚေပၚထင္ထင္ ေဝဖန္ ဆက္ဆံေရး မူဝါဒကို ျမန္မာ အစိုးရက ကန္႔ကြက္ခဲ့ဖူးသည္။

၂၀၀၄ ေအာက္တိုဘာတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ၫြန္႔ ဖယ္ရွားခံရၿပီး ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာ အစိုးရက အာဆီယံ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ပင္ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးရန္ လံုးဝ စိတ္မပါေၾကာင္း ျပသခဲ့သည္။

သို႔ရာတြင္ စစ္အစိုးရကို လူသိရွင္ၾကား အဆက္မျပတ္ ကာကြယ္ ေပးခဲ့ေသာ အာဆီယံ အဖြဲ႕ကို ေရြးေကာက္ပြဲျဖင့္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ေပးျခင္း မျပဳရန္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔က အနည္းဆံုး တစ္ဦးျခင္း အေနျဖင့္ ျမန္မာ အစိုးရကို ဖိအားေပးရန္ ရည္ရြယ္ထားၾကသည္။

"ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံႏိုင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပပါမယ္လို႔ ျမန္မာ အစိုးရက ကတိေပးထားတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆက္မျပတ္ သတိေပး သြားမွာပါ" ဟု နာတာလီဂါဝမ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အာဆီယံ ႏွစ္လည္ ညီလာခံ၏ တရားမဝင္ ေဆြးေႏြးမႈႏွင့္ သီးသန္႔ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိစၥကို ဦးစားေပး အစီအစဥ္ အျဖစ္ ထည့္သြင္းထားခ်ိန္တြင္ အာဆီယံ အဖြဲ႕၏ တရားဝင္ ေၾကညာခ်က္၌ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ယာယီ ထုတ္ေဖာ္ ရည္ၫႊန္းမႈမွ်သာ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ မဲေရြးပြဲမ်ားကို ေအာက္တိုဘာ (သို႔) ႏိုဝင္ဘာတြင္ က်င္းပရန္ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကေသာ္လည္း က်င္းပမည့္ ရက္ကို တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာျခင္း မရွိေသးပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းေရးႏွင့္ လြတ္လပ္ မွ်တ၍ တံခါးဖြင့္ ႀကိဳဆိုသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပႏိုင္ေရးတို႔၏ အေရးႀကီးပံုကို မိမိတို႔ အေလးအနက္ ေျပာၾကားလိုေၾကာင္း၊ သို႔မွသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈကို ရရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ညီလာခံ အၿပီး ထုတ္ျပန္ေသာ အာဆီယံ ဥကၠဌ၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

"ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လြတ္လပ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီ ျပည့္ဝသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ႏိုင္ငံေရး ပါတီ အားလံုး ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈနဲ႔အတူ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းမႈကို ရႏိုင္မွာပါ" ဟု ညီလာခံ သဘာပတိ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သူ ဗီယက္နမ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ငုရင္တန္ေဒါင္းက ေနာက္ဆံုး ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့သည္။ "ဒီအခ်က္ေတြကသာ ႏိုင္ငံ တည္ၿငိမ္မႈကို အေထာက္အကူျပဳမွာ ျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အေျခခံ ေတြကိုလည္း ဖန္တီးေပးပါလိမ့္မယ္" ဟု ၎က ဆိုသည္။

ဆယ္စုႏွစ္ တစ္စု နီးပါး အတြင္း အေပ်ာ့ေျပာင္းဆံုး ျဖစ္ေသာ အာဆီယံ ေၾကညာခ်က္တြင္ NLD ပါတီႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေၾကာင္း ေဖာ္ျပျခင္းကို ေရွာင္ရွားထားသည္။ ညီလာခံသို႔ လာေရာက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိသည့္ ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ ဗဲ့ဂ်ာဂ်ီဗား အား ဝိုင္းပတ္ေနသည့္ ႏိုင္ငံေရး ျပႆနာမ်ားက လတ္တေလာ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေလာင္းရိပ္မိုးေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ယခု တစ္ႀကိမ္တြင္လည္း အျပစ္တင္ခံရမည့္ အေရးမွ ကံေကာင္း ေထာက္မစြာ ေဘးမသီ ရန္မခ လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့ျပန္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအား ျဖစ္ႏိုင္သမွ် အေပ်ာ့ေျပာင္းဆံုး သတ္မွတ္ ရည္ၫႊန္းရန္ ခက္ခက္ခဲခဲ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ရေသာ ဗီယက္နမ္တို႔ အတြက္ ယခု ညီလာခံက စိတ္သက္သာရာ ရေစခဲ့သည္ဟု ညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ အမည္ မေဖာ္လိုသည့္ သံတမန္မ်ား၏ အဆိုအရ သိရွိရသည္။

"ဗီယက္နမ္က ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္မဝင္စားပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ အခြင့္အလမ္း အျဖစ္ တည့္တည့္ပဲ ျမင္ၾကတာပါ" ဟု ဗီယက္နမ္ သတင္းေထာက္ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။ ဟႏြိဳင္းႏွင့္ ေမာ္လၿမိဳင္ အၾကား အသစ္ ဖြင့္လွစ္လိုက္ေသာ ေလေၾကာင္းလိုင္းက ဤအခ်က္ကို ျပသေနသည္။

ညီလာခံ မတိုင္မီ ဗီယက္နမ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေခတၱ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းမွာ မေတာ္တဆ တိုက္ဆိုင္မႈ ဟုတ္ပံု မရပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၎၏ အဓိက ေထာက္ခံ အားေပးသူ ဘီဂ်င္း ထံမွ ခြာထုတ္ရန္ စည္း႐ံုးေရးကို ဟႏြိဳင္းက အထူးပင္ စိတ္ဝင္စားေနၿပီး ျမန္မာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဝါရွင္တန္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးရန္ အႀကံေပးလ်က္ ရွိသည္။

အေရးႀကီးသည့္ လမ္းဆံုလမ္းခြ၌ ေရာက္ရွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အင္ဒိုနီးရွားက အကူအညီႏွင့္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ား မွ်ေဝရန္ ကမ္းလွမ္းထားသည္ဟု အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး နာတာလီဂါဝမ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၁၉၉၈ တြင္ အာဏာရွင္ ဆူဟာတို ျပဳတ္က်ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီ စနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းခဲ့ျခင္းကို ရည္ၫႊန္းကာ နာတာလီဂါဝမ္က "အင္ဒိုနီးရွား ကိုယ္၌က အခုလို အက်ပ္အတည္း ကာလက လြတ္ေျမာက္ကာစ ျဖစ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို နားလည္စာနာ ေပးႏိုင္ပါတယ္" ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

"ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ပထမဆံုး ဒီမိုကေရစီ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကလည္း ျပည့္စံု မွန္ကန္မႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ပါလီမန္မွာ စစ္တပ္ အတြက္ ေနရာေတြ ေပးခဲ့ရပါတယ္" ဟု ၎က ျပန္ေျပာင္း သံုးသပ္ျပသည္။ "ဒါေပမယ့္ အဲဒီ အခ်ိန္က စၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲတိုင္းဟာ ပိုပိုၿပီး ေကာင္းမြန္ ျပည့္စံုလာပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းေရးဟာ လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အခု လုပ္ေနတာေတြဟာ ဒီေရြးေကာက္ပြဲေတြနဲ႔ အတူ ဒီမိုကေရစီ ခရီးရွည္ကို စတင္ ခ်ီတက္လိုက္တာပါပဲ" ဟု ၎က အားေပး တိုက္တြန္းသည္။

စကၤာပူ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး George Yeo ကမူ ညီလာခံတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားရာ၌ "လာမယ့္လေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ကာလ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘာျဖစ္မလဲ ဆိုတာကို ျမန္မာ ျပည္သူေတြကသာ ဆံုးျဖတ္ရမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အျပင္လူေတြပါ။ အျမန္ဆံုး တိုးတက္ ေျပာင္းလဲေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္" ဟု ဆိုခဲ့သည္။

"စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းမႈ ရရွိဖို႔ နည္းလမ္းကို အခု ေရြးေကာက္ပြဲေတြက ျဖည့္ဆည္းေပးလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္" ဟု ေျပာၾကားသူမွာ အာဆီယံ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဆူရင္ပစ္ဆူဝမ္ ျဖစ္ၿပီး ၎က ဆက္လက္၍ "အကူအညီ၊ အေထာက္အပံ့ေတြ ကမ္းလွမ္းဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆင္သင့္ပါပဲ" ဟု ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ႏိုင္ငံတကာ အကဲခတ္မ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ား၏ အႀကံဥာဏ္ကို ျမန္မာ အစိုးရက ေရွာင္ရွားခဲ့သည့္ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ အင္ဒိုနီးရွား ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး နာတာလီဂါဝမ္က "အထင္ရွားဆံုး သက္ေသ သာဓက ျပရရင္ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ ၁၉၉၉ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ႏိုင္ငံျခား မိတ္ေဆြေတြရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြကို ရယူခဲ့မယ္ ဆိုရင္ အျပစ္ အနာအဆာ ပိုကင္းခဲ့မွာပါ" ဟု IPS သို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ဆူဟာတို ေခတ္လြန္ ပထမဆံုး ေရြးေကာက္ပြဲကို အကဲခတ္မည့္ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူမ်ားကို အင္ဒိုနီးရွားက ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။ "ဒါေပမယ့္ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူေတြ၊ အကဲခတ္သမားေတြကို အသံုးျပဳဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေရွာင္ရွားခဲ့သင့္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိတဲ့သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အႀကံဥာဏ္ကသာ ပိုၿပီးေတာ့ အသံုးဝင္ပါတယ္" ဟု ၎က မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

သို႔ရာတြင္ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ၎တို႔ အေနျဖင့္ ျမန္မာ အစိုးရ အေပၚ အနည္းငယ္မွ်သာ လႊမ္းမိုးႏိုင္မည္ ဆိုသည္ကို ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္ၾကသည္။ စကၤာပူ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး George Yeo က "ကၽြန္ေတာ္တို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေရးယူႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာ မရွိပါဘူး။ တကယ္လို႔ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏၵိယက ျမန္မာနဲ႔ ေဆြးေႏြး ညႇိႏႈိင္းေနတုန္းပဲ ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကလည္း ေဆြးေႏြး႐ံုပဲေပါ့" ဟု ပြင့္လင္းစြာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ အစိုးရ၏ ပြင့္လင္းရန္ မလိုလားမႈကို အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား စိတ္ပ်က္ ပင္ပန္းေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ "ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သိန္းစိန္ ေျပာသမွ်ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ဒီႏွစ္ က်င္းပမွာပါ။ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒကိုလည္း ထုတ္ျပန္ ၿပီးပါၿပီ။ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြလည္း မွတ္ပံုတင္ ေနၾကတယ္။ ဒါေတြပါပဲ" ဟု ဆူရင္က စိတ္ပ်က္ လက္ပ်က္ ေျပာျပခဲ့သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္၏ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ၿပီးစီးသြားပါက ေရြးေကာက္ပြဲ ရက္ကို ေၾကညာလိမ့္မည္ဟု ဆူရင္က ေျပာၾကားသည္။ "တျခား အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မသိရဘူး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိစၥကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ရွည္ သည္းခံဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္" ဟု ၎က ေတြးေတြးဆဆ ေျပာၾကားခဲ့သည္။