Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Document yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၁၅.၅.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. ျမန္မာ့ဘဏ္တို႔ ေလွ်ာက္မယ့္လမ္း

*****************************************

ေဆာင္းပါးက႑

ျမန္မာ့ဘဏ္တို႔ ေလွ်ာက္မယ့္လမ္း

ေမာင္လြင္မြန္ (ကသာ)

(ေမ ၁၆ ထုတ္ Weekly ELEVEN NEWS အတြဲ (၁၇) အမွတ္ (၃၂) မွ ထုတ္ယူေဖာ္ျပသည္။)

မၾကာေသးမီကေျမလတ္ၿမိဳ႕ ေလးတစ္ၿမိဳ႕က မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္နဲ႔ တယ္လီဖုန္းေပၚ စကားစပ္မိရင္း သူတို႔ၿမိဳ႕မႇာ ဘဏ္အသစ္ေတြ အမ်ားႀကီး ဖြင့္ဖို႔ စီစဥ္ေနၾကၿပီး တကယ္တန္းက် သူတို႔ၿမိဳ႕ေလးအေနနဲ႔ ဘဏ္ေတြ ဒီေလာက္ဖြင့္ဖို႔ လိုတဲ့ေစ်းကြက္မ်ဳိးရွိတယ္လို႔ သူမထင္မိပံုကို ေျပာျပပါတယ္။ ဒီ မိတ္ေဆြေျပာတာက သဘာ၀က်ပါတယ္။

ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕မွာ ဘဏ္ရဲ႕အခန္းက႑က အပ္ေငြလက္ခံမယ္။ ေခ်းေငြထုတ္ေခ်းမယ္။ ၿပီးေတာ့ အဓိကလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ ေငြလႊဲ လုပ္ငန္းလုပ္မယ္ဆိုရာမွာ ေနာက္ထပ္ ဘဏ္အသစ္သံုးေလးခုေလာက္ ထပ္ဖြင့္ဦးမယ္ဆိုတာ လိုေကာလိုလို႔လား၊ ေစ်းကြက္ေရာရွိပါ့မလား စဥ္းစားတာက မမွားပါဘူး။ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ပုဂၢလိကဘဏ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ လိုင္စင္နဲ႔ ဖြင့္လွစ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ပုဂၢလိကဘဏ္ေပါင္း ၁၉ ဘဏ္ရွိေနၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာတင္ ဘဏ္ခြဲေပါင္း ၆၅ ခု လည္ ပတ္လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ငါးခုေလာက္နဲ႔ ပုဂၢလိကဘဏ္ ၁၉ ခုနဲ႔ လည္ပတ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အိမ္နီးခ်င္းမ်ားမွာေရာ ဘဏ္ေပါင္းဘယ္ေလာက္ရွိေနလဲ အၾကမ္းဖ်င္းႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ရေအာင္ပါ။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားနဲ႔ နယ္ေျမခ်င္းဆက္ေနတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားရွိ ဘဏ္အေရအတြက္က အိႏၵိယမွာ ၅၁ ဘဏ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မႇာ (ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္ ၄ ခုအပါအ၀င္) ၃၄ ဘဏ္၊ ပါကစၥတန္မွာ ၄၆ ဘဏ္၊ ထိုင္းမွာ ၃၅ ဘဏ္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္မမွာ ၃၂ ဘဏ္ (ေဟာင္ေကာင္က ၂၃ ဘဏ္နဲ႔ မကာအိုက ၁၀ ဘဏ္ကိုပါ ထည့္ေပါင္းရင္ ၆၅ ဘဏ္)ရွိတာေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီေတာ့ သူတို႔နဲ႔ႏိႈင္းယႇဥ္ရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘဏ္အေရတြက္ကမမ်ားလြန္းလွေသးတာေသခ်ာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုေသခ်ာေနပါလ်က္နဲ႔ တခ်ဳိ႕ ေသာၿမိဳ႕ေလးေတြမွာ ဖြင့္ထားၿပီးသား(ပုဂၢလိကဘဏ္ အခ်ဳိ႕မွာဘဏ္နဲ႔ ဆက္သြယ္သူ (Customer) မရဘဲ အလုပ္မျဖစ္လွေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံတ ကာဘဏ္မ်ားနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဘဏ္ေတြနဲ႔ အဓိကကြာတာတစ္ခုက ဘဏ္ေတြက ေန႔စဥ္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးကိစၥေတြသာမက မိသားစု ေရာင္းေရး ၀ယ္တာကိစၥမ်ဳိးေတြမွာပါ အဓိကေနရာက ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတာပါပဲ။ ဒီေနရာမွာေငြေပးေခ်မႈစနစ္မွာ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာခ်က္ျဖင့္ေပးေခ်ျခင္း၊(Cheque Payment)၊ စာရင္းေျပာင္းေပးေခ်ျခင္း(Transfer Payment) နဲ႔ဘဏ္ကတ္(သို႔မဟုတ္) အေႂကြး၀ယ္ကတ္ျဖင့္ ေပးေခ်ျခင္း (Paid by Bank Card or Credit Card) တို႔ကအမ်ားစုျဖစ္ၿပီးေငြသားျဖင့္ တိုက္႐ိုက္ေပးေခ်ျခင္း (Cash Payment) ကိုက အေသးအဖြဲ႔ေပးေခ်ျခင္းနဲ႔ ဆိုင္အေသးအမႊားအခ်ဳိ႕သာ သံုးစြဲတာျဖစ္ပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီႏိုင္ငံမွာေတာ့ အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္းေငြေပးေခ်မႈမ်ားအားလံုးရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ေလာက္ကို ေငြသားနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ေပးေခ် ၿပီး မေျပာပေလာက္တဲ့ အတိုင္းအတာနဲ႔သာ ခ်က္တို႔ စာရင္းေျပာင္းတို႔ ကတ္တို႔ သံုးၾကတာပါ။ ဒီေတာ့ ဘဏ္ေတြရဲ႕ အခန္းက႑က ေမွးမွိန္ၿပီးဘဏ္ေတြ က “အလုပ္လုပ္သင့္သသေလာက္ မလုပ္ရဘူးလား”လို႔မ်ားေမးခဲ့ရင္ . . . တကယ္ေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဘဏ္ေတြမွာအလုပ္မ်ားသင့္တာထက္ ပိုမ်ားၿပီးလုပ္အားေရာစရိတ္ပါ ေလလြင့္ယိုဖိတ္မႈေတြ ခံစားေနရတဲ့အျပင္ ဘဏ္ေတြဟာသူရွိသင့္တဲ့ေနရာမွာမရွိႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္လို႔ ေျဖရပါမယ္။ ထားပါေတာ့။ ဒါေတြက ျဖည္းျဖည္းေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔အားလံုး ၀ိုင္းျပင္သြားရမယ့္ အပိုင္းေတြပါ။ ျပင္ရမယ့္ဟာေတြထဲက ေခါင္းထဲေပၚလာတာတစ္ခုကို ေျပာရရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔တစ္ေတြမႇာ ခ်က္လက္မွတ္သံုးတဲ့စနစ္ေရာ ခ်က္လက္မွတ္သံုးတဲ့အက်င့္ပါ အားနည္းေနေသးတာပါပဲ။ ခ်က္လက္မွတ္သံုးႏိုင္တဲ့ စနစ္ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရအပါအ၀င္ လူထုလူတန္းစားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ၀ိုင္း၀န္းကူညီ ပ်ဳိးေထာင္ေပးရမႇာပါ။ ဒီလိုပ်ဳိးေထာင္ေပးမွလည္း ခ်က္ လက္မႇတ္သံုးတဲ့ အက်င့္ရလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပုဂၢလိကဘဏ္သစ္တစ္ခုမွာ စာရင္းဌာနရဲ႕ မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့စဥ္မွာ ကြၽန္ေတ&