Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Document yangonchronicle 2011 - (2)
yangonchronicle 2011 - (2)

၁၈.၆.၂ဝ၁၂

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား

  1. ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပင္းထန္ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ မီဒီယာႏွင့္ဆင္ဆာအတြက္စမ္းသပ္မႈျဖစ္

(14 June 2012 ရက္စြဲပါ Reuters ၏ Violence tests Myanmar’s media, and its censors ကိုဘာသာျပန္ဆိုသည္)

  1. ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက ကိုကာကိုလာကို ဆြဲေခၚႏိုင္ၿပီ

(AFP သတင္းမွ 15 June 2012 ရက္စြဲပါ “Myanmar Reform brings return of Coca-Cola” သတင္းကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

  1. ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္-ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နယ္လ္ဆင္မင္ဒဲလား

(16 June 2012 ရက္စြဲပါ The Week ၏ေခါင္းႀကီးပိုင္းျဖစ္ေသာ Aung San Suu Kyi: Myanmar’s Nelson Mandela ကိုဘာသာျပန္ဆိုသည္)

****************************

ဘာသာျပန္သတင္းမ်ား        

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပင္းထန္ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ မီဒီယာႏွင့္ဆင္ဆာအတြက္စမ္းသပ္မႈျဖစ္

(14 June 2012 ရက္စြဲပါ Reuters ၏ Violence tests Myanmar’s media, and its censors ကိုဘာသာျပန္ဆိုသည္)

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈမွ ကင္းလြတ္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ တင္းၾကပ္စြာဆုပ္ကိုင္ထားေသာ စာေပစိစစ္ေရးသည္ ေျဖေလ်ာ့မႈမ်ားျပဳလုပ္လာရာ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား၏ အျမင္မွစ၍ အစုိးရ၏အဂတိလုိက္စားမႈကို စြပ္စြဲမႈမ်ားအဆံုး ထင္မထားေသာသတင္းမ်ား လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ျပခြင့္ ျပဳလာသည္။

သို႔ေသာ္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုႏွင့္ မူဆလင္႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအၾကား ျပင္းထန္ေသာပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားလာၿပီးေနာက္ ယခင္နည္းလမ္းေဟာင္းမ်ား ျပန္လည္ေပၚထြက္လာသည္။အစိုးရက သတင္းမ်ားပံုႏွိပ္မေဖာ္ျပမီ တင္ျပရန္ ေမးခြန္းမ်ားထုတ္ခဲ့ၿပီး ဆင္ဆာတျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္ဝင္ေရာက္လာသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔ေရးခ်င္တာေရးလုိ႔မရေသးပါဘူး”ဟု ထင္ရွားေသာ သတင္းစာဆရာ ေမာင္ဝံသကေျပာသည္။

“စာေပစိစစ္ေရးက အတည္ျပဳတာကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေရးႏိုင္ပါတယ္။ဒါေတာင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ သတိေပးခံခဲ့ရပါေသးတယ္”ဟု ၄င္းက ယခုမၿငိမ္သက္မႈမ်ားတြင္ အစိုးရ၏သတိေပးမႈကိုညႊန္း၍ေျပာသည္။

အစိုးရသည္ ျပင္ပကမၻာတြင္ မ်က္ႏွာပန္းလွရန္ႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိရာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွပဋိပကၡသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွမီဒီယာမ်ားအတြက္ ႀကီးမားေသာစမ္းသပ္မႈတစ္ခု အေသအခ်ာျဖစ္သည္။

ယခုပဋိပကၡသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အလြန္တရာအကဲဆတ္သည့္ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္သည္။ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ တုိင္းရင္းသားအုပ္စုမ်ားတြင္ တစ္စုအပါအဝင္ျဖစ္သည္ဟု အသိအမွတ္မျပဳခဲ့ၾကေပ။ ၄င္းတ ုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ရွိေနမႈကို အမ်ားစုက ဆန႔္က်င္ေနၾကသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ၅ ရက္တာ ျပင္းထန္ေသာ အဓိကရုဏ္းမ်ားတြင္ လူ(၂၁)ဦး ေသဆံုးေၾကာင္းႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာမ်ားကေျပာသည္။စတင္ ျဖစ္ပြားရေသာအေၾကာင္းအရင္းမွာ ႐ႈတ္ေထြးေနဆဲျဖစ္ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာလက ဗုဒၶဘာသာရခုိင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား ယခုအခါတရား႐ံုးသို႔ေရာက္ရွိေနေသာ မြတ္ဆလင္အမ်ိဳးသားသံုးဦးမွ အဓမၼျပဳက်င့္၍ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ကိစၥမွ စတင္ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေသခ်ာသေလာက္ရွိသည္။

အဆိုပါျဖစ္ရပ္ကို ျပစ္ဒဏ္ေပးသည့္အေနျဖင့္ အထက္ပါျဖစ္ရပ္နွင့္ မဆုိင္ေသာ မြတ္ဆလင္(၁၀)ဦးမွာ အသတ္ခံခဲ့ရသည္။

လွ်ပ္တျပတ္ဂ်ာနယ္သည္ အသတ္ခံရေသာအမ်ိဳးသမီး၏ ခႏၶာကိုယ္ဓာတ္ပံုကို ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာအခါ စာေပစိစစ္ေရးသည္ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္အေရးယူခဲ့သည္။အင္တာနက္တြင္မူ ဓာတ္ပံုမ်ားထြက္ေပၚေနဆဲျဖစ္သည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးျမင့္ေဆြက ပုဂၢလိကမီဒီယာမ်ားမွ သတင္းစာဆရာမ်ားကို သတိေပးခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ အကယ္၍ ၄င္းတုိ႔သည္တည္ၿငိမ္မႈအတြက္ အႏၱရာယ္ရွိၿပီး ျပင္းထန္ေသာလုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ အားေပးေသာစကားလံုးမ်ား အသံုးျပဳခဲ့ပါက ေထာင္ဒဏ္ (၉)ခ်မွတ္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံပိုင္မီဒီယာမ်ားသည္ မြတ္ဆလင္(၁၀)ဦးေသဆံုးျခင္းနွင့္ ပတ္သက္၍ ေတာင္အာရွမွ ဆင္းသက္လာသူမ်ားကို ႏွိမ့္ခ်ေခၚေဝၚေသာ“ကုလား”ဟု သံုးႏႈန္း၍ သတင္းေဖာ္ျပခဲ့ရာ အစိုးရသည္ ၄င္း၏ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

မီဒီယာမ်ားသည္ မိမိတာဝန္မိမိယူ၍ ကုိယ္တုိင္တည္းျဖတ္မႈမ်ား အားေကာင္းစြာ ျပဳလုပ္လာခ်ိန္တြင္ ဦးျမင့္ေဆြ၏ ေျပာဆုိမႈမ်ားကို အာ႐ံုျပဳလာၾကရပါသည္။

“ဒီသတိေပးမႈဟာ လူတိုင္းကိုစိတ္ပ်က္ ၿပီး စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစပါတယ္” ဟုအမည္မေဖာ္လုိသူ ရန္ကုန္အေျခစိုက္အယ္ဒီတာတစ္ဦးကေျပာပါသည္။အမွန္တကယ္တြင္ ျပည္တြင္းမီဒီယာမ်ားသည္ အဆုိပါမ ျငိမ္သက္မႈမ်ားႏွင့္ ပက္သက္၍ အနည္းငယ္သာေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ၄င္းကျဖည္႕စြက္ေျပာပါ သည္။ၿပီး

ရာစုႏွစ္တစ္၀က္ခန္႕တုိင္ သီးခ်င္းတုိင္း၊ စာအုပ္တစ္အုပ္တုိင္း၊ ကာတြန္းတုိင္း၊ သတင္းတစ္ပိုဒ္တုိင္းႏွင့္ အႏုပညာပစၥည္းတိုင္းသည္ စာေပစိစစ္ေရးနွင့္မွတ္ပံုတင္ဌာန၏ အတည္ျပဳခ်က္ကိုယူခဲ့ၾကရပါသည္။

သုိ႕ေသာ္ ၂၀၁၁ မတ္လ အရပ္သားအစိုးရအာဏာယူလာအၿပီးတြင္ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ ဆင္ဆာျပဳလုပ္မႈကို ေျဖေလ်ာ့လာခဲ့ၿပီး မၾကာမီတြင္ ပံုႏွိပ္မီဒီယာမ်ားအတြက္ စိစစ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ေတာ့မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေမလက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ယခု ေနာက္ဆံုးသတိေပးမႈေၾကာင့္ ဆင္ဆာမ်ား ဖယ္ရွားေတာ့မည္ဆိုသည္မွာ အမွန္တကယ္ ျဖစ္လာမည္ေလာဟု သံသယမ်ားျဖစ္ေစခဲ့ေၾကာင္း အယ္ဒီတာမ်ားကေျပာသည္။

“ရီစရာေတာ့ အေကာင္းသားဗ်။ဆင္ဆာေတြ ေလွ်ာ့ေပးေတာ့မယ္လုိ႔ေျပာေနေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ပိုၿပီးကန္႔သတ္မႈေတြလုပ္လာေတာ့ ယံုရပါ့မလားလို႔ စဥ္းစားစရာေတြျဖစ္လာပါတယ္”ဟု ျမန္မာဓနစီးပြားေရးမဂၢဇင္းမွ အယ္ဒီတာ သီဟေစာကေျပာသည္။

“ကြ်န္ေတာ္တုိ႔အတြက္တာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အပိုင္းကို ဆက္ၿပီးလုပ္ရမွာပဲ။တိက်ႏိုင္သမွ် တိက်ေအာင္ေရးမွာပါပဲ” ဟု၄င္းကေျပာသည္။

တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ အင္တာနက္ရွိသတင္းဂ်ာနယ္မ်ား၏ ဖိုရမ္မ်ားႏွင့္ Facebook စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္မၿငိမ္သက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျမင္မ်ားႏွင့္မွတ္ခ်က္မ်ား ေထာင္ခ်ီ၍ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာစိတ္ကို ဆြေပးသလိုျဖစ္ေစခဲ့ကာ အမ်ိဳးသားေရးႏွင္ပတ္သက္၍ ေဒါသမ်ားျဖစ္ေစသည္။

စစ္တပ္မွဖိႏွိပ္ခဲ့ေသာ ကာလတေလွ်ာက္ အမွန္မ်ားသာ ေျပာၾကားခဲ့မႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ား၏ ခ်ီးက်ဴးမႈခံရေသာ DVB ႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံျခားမီဒီယာမ်ားကို သတင္းစာဆရာမ်ားအပါအ၀င္ အခ်ိဳ႕ျပည္သူမ်ားကေဝဖန္လာခဲ့ၾကသည္။

အဆုိပါသတင္းဌာနမ်ားသည္ ႏိုင္ငံမဲ့ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားဘက္မွ ဘက္လုိက္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခဲ့ၾကပါသည္။ဗုဒၶ ဘာသာမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ မီးရိႈ႕မႈမ်ား၊ အဓိကရုဏ္းမ်ားနွင့္ ဓားခ်င္းခုတ္တုိက္ခိုက္မႈ မ်ားျဖစ္ေအာင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု အျပစ္တင္ခဲ့ၾကပါသည္။

DVB မွေကာ္ပီအယ္ဒီတာ David Stout ကေျပာၾကားရာတြင္ အခ်ိဳ႕မီဒီယာအဖြဲ႕မ်ား၏ ဝက္ဘ္ဆိုဒ္မ်ားတြင္ေဖာ္ျပထားေသာ မစိစစ္ႏိုင္သည့္ အမ်ိဳးသားေရးခံစားခ်က္ပို႔စ္မ်ားသည္ အမွန္တကယ္ျဖစ္ပ်က္သည္မ်ားကို သတင္းေရးသားရာတြင္ တာဝန္ယူမႈႏွင့္ထိန္းညႇိမႈလုိအပ္ပံုကို မီးေမာင္းထိုးေဖာ္ျပလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိခဲ့သည္။

“အခုဟာက ဘယ္မွာမွန္တယ္၊ ဘယ္ဟာကေကာလဟာလ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေျပာဖို႔ခက္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ၿပီးတာေတြ၊ ျဖစ္လတၱံဟာေတ)