Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Document yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၂၆.၈.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. ထိုသံုးဦး

*****************************************

ေဆာင္းပါးက႑

ထိုသံုးဦး

ေဇယ်သူ

ၾသဂုတ္လ ၂၅၇က္ေန႔ထုတ္ THE Voice ဂ်ာနယ္အတြဲ(၈)အမွတ္(၃၄)တြင္ ပါရွိသည့္ ေဆာင္းပါးကို ထုတ္ယူေဖာ္ျပခ်က္

ထင္ရွားေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈသီအိုရီတစ္ရပ္အရ အျဖစ္အပ်က္ အေျပာင္းအလဲ ႀကီးႀကီးမားမားႏွင့္အတူ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေပၚထြက္လာၾကသည့္ အတိုင္း ျမန္မာ့သမိုင္းအေျပာင္းအလဲ ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္ေပၚေနခ်ိန္ ယေန႔အခါသမယတြင္ ေခါင္းေဆာင္သံုးဦး ထင္ထင္ရွားရွား ေပၚထြက္လာသည္။ ထို ေခါင္းေဆာင္သံုးဦး၏ ဥာဏ္အေျမာ္အျမင္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ သူတို႔အၾကားဆက္ဆံေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတို႔သည္ ႏိုင္ငံ၏ပစၥဳပၸန္ကိုသာမက မေဝးလွသည့္ အနာဂတ္ အနဂတ္ခပ္ေဝးေဝး အနာဂတ္ကိုပါပံုေဖာ္ေပးသည္။

သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ 

ယခင္အစိုးရလက္ထက္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ဦးသိန္းစိန္သမၼတအျဖစ္ တက္လာစအခ်ိန္တြင္ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ ဟူေသာ ထင္ျမင္မႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း လပိုင္အၾကာ၌  ရင္သပ္႐ႈေမာရေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ႏို္င္ငံတြင္သာမက တစ္ကမာၻလံုးက အသိအမွတ္ ျပဳရေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ယိုင္တိုင္တိုင္ စီးပြားေရးကို ေထာင္မတ္ရန္၊ ႏိုင္ငံေ၇းစနစ္ကို ဗဟိုဦးစီးစနစ္မွ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရန္၊ ျပည္တြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွသည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး စည္းလံုးညီညြတ္ရန္၊ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ဂုဏ္သိကၡာတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္တို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဦးသိန္းစိန္ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ဦးေဆာင္ခ်ီတက္ရသည့္ အဓိကပန္းတိုင္မ်ားျဖစ္ၿပီး တစ္ခုခ်င္းစီပင္ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ မလြယ္လွသည့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ စြမ္းရည္ျမင့္ လူသားအရင္းအျမစ္မ်ား ရွားပါးမႈ ႐ိုးသားႀကိဳးစားျခင္းတို႔ကို တန္ဖိုးထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႔က်င့္သံုးမႈ အားနည္းေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၊ အာနည္းေသာ ဝန္ထမ္းအဖြဲ႔အစည္း ေျပာင္းလိုသူႏွင့္ မေျပာင္းလိုသူ၊ ေျပာင္းေနမွန္း မသိသူတို႔အၾကား လြန္ဆြဲပြဲစေသာ စိန္ေခၚမႈ ႀကီးမ်ား ရွိေနသည့္ၾကားမွ အထက္ပါ ပန္းတိုင္မ်ားသို႔ ခ်ီတက္ရသည္မွာ ဧရာမတာဝန္ပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏို္ိင္ငံအေရြ႕သို႔ အခ်ိန္တိုအတြင္းေရာက္ခဲ့သည္မွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ဇြဲနပဲ တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

႐ိုးသားျခင္း၊ အျခားသူတို႔အျမင္ကို နားစိုက္ေထာင္ျခင္း၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး သႏိ႒ာန္ျမင့္မားျခင္းတို႔မွာ ဦးသိန္းစိန္၏ ထူးျခားေသာ စ႐ိုက္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းတြင္လည္း ယံုၾကည္မႈ အထူးပင္ျမင့္တက္ေနခဲ့သည္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးေရႊမန္း

ယခင္အစိ္ုးရလက္ထက္ နံပါတ္သုံုးေနရာတြင္ ရွိခဲ့ေသာ သူရဦးေရႊမန္း  ျပည္သူလႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္ ေဘးသို႔ေရာက္ သြားသည္ဟု အထင္အျမင္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းမွာစနစ္သစ္တြင္ လႊတ္ေတာ္၏ ႀကီးမားေသာအခန္းက႑ကို အမွတ္တမဲ့ ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္လည္း က်င့္သံုးသည့္ သမၼတစနစ္တြင္  အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္ႏွင့္ ဥပေဒျပဴေရးမ႑ိဳင္တို႔ အျပန္အလွန္ ထိန္းညွိျခင္းျဖင့္ ဒီမိုကေရစီကို ထိန္းထားသလို ႏို္င္ငံကိုလည္း ေခ်ာ့ေမြ႔စြာလည္ပတ္ေစသည္။ အထူးသျဖင့္ ဗဟိုဦးစီးစနစ္မွ ကူးေျပာင္းစႏို္င္ငံတို႔တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိဳင္မွာ အားေကာင္းၿမဲျဖစ္သည့္အတြက္ လႊတ္ေတာ္ပါ လိုက္ပါအားေကာင္းပါမွ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက ရည္ရြယ္သည့္ အျပန္အလွန္ ထိန္းညႇိျခင္း (Chechs & Balance) အထေျမာက္မည္။ ထိုသို႔အထေျမာက္မွသာ သမၼတစနစ္ အစက္ဝင္ကာ ဒီမိုကေရစီခိုင္မာ အားေကာင္းမည္။

သမၼတစနစ္၏ လႊတ္ေတာ္ကဲ့သို႔လႊတ္ေတာ္မ်ိဳး ျမန္မာႏို္င္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးခိ်န္မွစကာ မေပၚဘူးေသးျခင္း၊ ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ဥပေဒ အမ်ားအျပားမွာ အိုမင္းေဟာင္းႏြမ္းၿပီး ေခတ္မမီျခင္းေၾကာင့္ ျပင္ဆင္အသစ္ေရးဆြဲရန္ လိုအပ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အသက္ဝင္ရန္ လိုအပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးေရႊမန္းက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအေနျဖင့္ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ အစဥ္တစိုက္ ေဆာ္ၾသခဲ့သလို အေျခအေနေကာင္းမ်ား ဖန္တီးေပးခဲ့ေသာေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား တစ္စတစ္စ ေျပာရဲဆိုရဲရွိလာကာ လႊတ္ေတာ္ စတင္အသက္ဝင္လာခဲ့သည္။ ခုေနာက္ပိုင္း လႊတ္ေတာ္အရွိန္ရလာခ်ိန္ အေရးပါေသာအခ်ိဳးအေကြ႕မ်ားတြင္လည္း ဦးေရႊမန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မႈမွာ အရာေရာက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ (Reformist Figure) အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳလာရသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

      အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေတာင္အာဖရိက သမၼတေဟာင္း နယ္လ္ ဆင္မင္ဒဲလား ေနာက္ပိုင္းတြင္ အေၾကာ္ၾကားဆံုးေသာ ႏို္င္ငံတကာေခါင္းဆာင္ေနရာကို ရရွိထားေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ သူ၏အျမင္၊အေတြးတို႔သည္ ႏို္င္ငံတကာအသုိင္းအဝိုင္း စက္မႈအင္အားႀကီးႏုိင္ငံတို႔ကို ၾသဇာလႊမ္းမိုးသည္။ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေအာင္ပြဲခံ ႏိုင္ခဲ့ျခင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား အဓိက (Aung San Suu Kyi Factor)ဟု ျမန္မာႏို္င္ငံေရးသုေတသီမ်ားက အကဲျဖတ္သည္အထိ ျပည္တြင္းတြင္လည္း ေထာက္ခံမႈ အားေကာင္းခဲ့သည္။

မူလက အလုပ္သေဘာ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တြင္ မပါဝင္ဘဲ ရွိေနခဲ့သည့္ ေဒၚေအာင္န္းစုၾကည္သည္ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရကာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ ထိုျဖစ္စဥ္ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ယင္းျဖစ္ရပ္ တစ္ခုတည္းကပင္ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးမ်က္ႏွာစာ၏ အလွည့္အေျပာင္း တစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲလာဒ္အရ လႊတ္ေတာ္အတြင္းတြင္ ဒုတိယေနရာ အမ်ားဆံုးရပါတီ၏ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာခဲ့သလို လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ တစ္ရပ္၏ ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဝင္ခ်ိန္မွစကာ လႊတ္ေတာ္ကို ျပည္သူလူထု စိတ္ဝင္စားမႈ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ျမန္မာလႊတ္ေတာ္သည္ ကမာၻလႊတ္ေတာ္မ်ားအနက္ ႏိုင္ငံတကာ စိတ္ဝင္စားျခင္းခံရဆံုးေသာ လႊတ္ေတာ္တစ္ရပ္ျဖစ္လာခဲ့သည္။

သံုးဦးသံုးဖလွယ္

ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ Democratic Institution (ဒီမုိကေရစီအစဥ္အလာ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား) ျဖစ္တည္စ ရွိေနေသးေသာ ပုဂၢိဳလ္ (Individual) ကို အေျချပဳေနရေသးရာ ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသည္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚတြင္သာ မူတည္ေနရဦးမည္။ သက္တမ္းရလာသည္ႏွင့္ အမွ် Institution မ်ား ပံုေပၚလာသည့္အခ်ိန္တြင္မူ မည္သူတက္တက္ ထိုInstitution မ်ားအတိုင္း လိုက္ပါလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံကို ေရွ႕သို႔တြန္းႏိုင္မည္။ ထိုေၾကာင့္ ေခါင္းေဆာင္သံုးဦး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ဆက္ဆံေရး၊ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးသည္ Institution မ်ားပံုေပၚလာေရး၊ ထိုမွတစ္ဆင့္ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ မ်ားစြာ အဓိက်သည္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္၊ ျပည္သူ႔