Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Document yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၃၀.၆.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. ႏုိင္ငံသားတို႔ ပခံုးထက္က နတ္ဆိုးမ်ား

*****************************************

ေဆာင္းပါးက႑

ႏုိင္ငံသားတို႔ ပခံုးထက္က နတ္ဆိုးမ်ား

ေဇာ္သက္ေထြး

(ဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႔ထုတ္ ျပည္သူ႕ေခတ္ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၂ အမွတ္ ၁၀၀ မွ ထုတ္ယူေဖာ္ျပသည္။)

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တိုင္းျပည္သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ အခ်မ္းသာဆံုးႏွင့္ ပံုရိပ္အေကာင္းဆံုးအေျခအေနမွ နိမ့္က်သည့္ စိတ္အေျခအေနမ်ား ေၾကာင့္ ျပည္တြင္းစစ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ရင္ဆိုင္ကာ ဆင္းရဲတြင္းထဲသို႔ သက္ဆင္းခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားကို အရွိအဟုန္ ျဖင့္ ျပဳလုပ္ေနေသာ္လည္း တိုင္းျပည္အေပၚ မေထာက္ထား မညွာတာသည့္ နတ္ဆိုးမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ေနရပါသည္။ ယင္းနတ္ဆိုးမ်ားသည္ မည္ သည့္ေခတ္ မည္သည့္အေျခအေနကို ေရာက္ေနသည္ျဖစ္ေစ အတၱဗဟိုျပဳဝါဒကို ကိုင္စြဲကာ ဘဝတန္ဖိုးမဲ့ ျဖတ္သန္းေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံသား ေတြ၏ ပခံုးထက္တြင္ တက္ထိုင္ေနၾကေသာ နတ္ဆိုးမ်ားအေၾကာင္းကိုလည္း ေဖာ္ျပခ်င္ပါသည္။

၁။ ဆူပူရန္အင္တာနက္အေပၚမွာ လႈံ႕ေဆာ္သူမ်ား

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ အင္တာနက္ Facebook စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပသည့္ သတင္းအေျမာက္အျမားကို ဖတ္ရႈခဲ့ရပါသည္။ ယင္းသတင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္မ်ားေရးသားၾကရာတြင္ ျပႆနာခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစသည့္ အေျဖကို ရွာေဖြသည့္ အားထုတ္မႈမ်ိဳး အနည္းငယ္သာ ေတြ႕ရၿပီး အမ်ားစုက လက္တံု႔ျပန္ လက္စားေခ်ရန္သာ ဖိအားေပး ေရးသားသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ Face -book စာမ်က္ႏွာေပၚတြင္ ႀကိမ္းေမာင္းသံ၊ ၿခိမ္းေျခာက္သံမ်ား မိုးမႊန္ေနပါသည္။ ဖတ္ရႈသူမ်ား ေဒါသထြက္ ေသြးၾကြေစရန္ ယခင္ႏွစ္မ်ားစြာက လူေသ အေလာင္း ပံုေတြကိုတင္တဲ့ သူက တင္ပါသည္။ သတင္းမွားေတြကို ေပးတဲ့သူက ေပးပါသည္။ သူတို႔ ဘာကိုရည္ရြယ္ပါသလဲ။ သူတို႔ ဘာကိုျဖစ္ခ်င္ပါသ လဲ။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ သေဘာထားကိုလည္း ေတာင္းခံေနသည္။ ထင္ရွားသည့္ နယ္ပယ္အသီးသီးမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္း မေနရ။ ေအာ္ပီက်ယ္ေတာင္ ဘာမွမေျပာ၍ ျပစ္တင္ႀကိမ္းေမာင္းခံရသည္။ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာေျပာဆို၍ သေဘာမေတြ႕ လွ်င္လည္း ဝိုင္းဝန္းအျပစ္တင္တာ ခံရမည္။ တစ္မ်ိဳးသားလံုးအတြက္ အႏၱရာယ္က်ေရာက္ေတာ့မည့္ အေျခအေနဆိုလွ်င္လည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔စနစ္တက် တံုျပန္တတ္ဖို႔ေတာ့ လိုပါသည္။ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက သားသည္ မိခင္ေတြဆီ အေရာက္သြားၿပီး ကူညီျခင္းက လက္ေတြ႕ပိုၿပီး က်ပါသည္။ လက္စားေခ် မႈေတြ၊ ေသြးထြက္သံယိုမႈေတြ၊ ဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈေတြကို လိုလားေနပါသလား။ ျမင္ေတြ႕ခ်င္ေနပါသလား။ ဤသို႔ျဖစ္ေနလွ်င္ မိမိစိတ္အေျခအေနကို ျပန္ လည္ဆန္းစစ္ အေျဖရွာသင့္ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

၂။ အေနာက္ေလ တိုက္ခတ္ေနေသာ မီဒီယာမ်ား

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ လူေနအိမ္မ်ား မီးရိႈ႕ခံရသည့္ သတင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္ပမီဒီယာတစ္ခ်ိဳ႕သည္ လူနည္းစု ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ လူအ မ်ားစုက အႏုိင္က်င့္လုယက္ သတ္ျဖတ္ေနေၾကာင္း ကမၻာကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ တခ်ိဳ႕က ရိုဟင္ဂ်ာျပည္နယ္ဟုပင္ ေရးသားၾကသည္။ ေဒသခံရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားကို တစ္ဖက္ႏုိင္ငံရွိ လူမ်ားမွ တိုက္ခိုက္ဟု ေရးၾကသည္။ အမွန္တကယ္မသိဘဲ သတင္းေတြကို ေရးသားေနၾကပါသလား။ သို႔မဟုတ္လွ်င္ ႏုိင္ငံတကာမွ မည္သည့္ဇာတ္ညႊန္းမ်ိဳးကို ေရးသားလိုပါသလ။ ႏုိင္ငံသားအားလံုး သတိထားၾကရေတာ့မည္ျဖစ္ပါသည္။

လူတစ္စု သို႔မဟုတ္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ မည္သူကိုမဆို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စာနာႏုိင္ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတြင္ လိုက္နာရမည့္ စည္း ကမ္းမ်ား၊ ဥပေဒမ်ား ရွိပါသည္။ ဥပေဒမ်ားက ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိဟုဆိုလွ်င္ ဥပေဒအတိုင္း လက္ခံရမည္။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိလွ်င္လည္း  ဤအခြင့္အ ေရးကို ေလးစားရမည္။ သို႔ေသာ္ အေဝးတစ္ေနရာမွ ဇာတ္ညႊန္းေရးသားျခင္းမ်ိဳးကို လက္မခံႏုိင္ပါ။ လူနည္းစုကို လူအမ်ားစုက အႏုိင္က်င့္ အၾကမ္းဖက္ သည္ဟုဆိုလွ်င္ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား၊ အင္းၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ဘာေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ မျဖစ္ပါသလဲ။ လူသားခ်င္းစာနာမႈႏွင့္ ကူညီေဖးမမႈကို ေပးႏုိင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အမိႏုိင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာႏွင့္ နယ္ေျမကိုေတာ့ မေပးႏုိင္။ ဤသို႔သာ တစ္စတစ္စ ေပးရလွ်င္ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ၅၀အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ အေနာက္ပိုင္းမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္သြးပါလိမ့္မည္။ ျပႆနာေပါင္းစံုၾကားထဲတြင္ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ခ်ိန္ကိုက္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ NGO မ်က္ႏွာဖံုးတပ္ ယူဂ်ီမ်ားကိုလည္း အထူးသတိထားရပါလိမ့္မည္။ NGO မ်ားသည္ လူမႈဒုကၡေရာက္ေနေသာ ေနရာမ်ားတြင္ လႈပ္ရွားသြားလာခြင့္ရေန၍ အေလးထား ေျပာရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ NGO စစ္စစ္မ်ားက လူသားခ်င္းစာနာသည့္ အကူအညီမ်ား ေပးၾကေသာ္လည္း NGO ကာဗာတင္ၿပီး Organi -zation Land တည္ေဆာက္မည္ဆိုပါက လက္ပိုက္ၾကည့္ေန၍ မျဖစ္။ ကာကြယ္တားဆီးၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခ်က္ေတြကို ျပည္ပမီဒီယာတခ်ိဳ႕က သိသိႀကီး ျဖစ္ပါလ်က္ အခ်က္အလက္အမွန္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴရႈကာ မိမိလိုသလို ေကာက္ခ်က္ဆြဲ ေရးသားေနျခင္းမ်ားကေတာ့ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဤသို႔ဆို လွ်င္ ကမၻာက ျမန္မာႏုိင္ငံအား လူနည္းစုကို အၾကမ္းဖက္ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ အထင္ေရာက္သြားႏုိင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သတင္းအခ်က္အလက္အမွန္မ်ားကို ကမၻာ့ျပည္သူမ်ား အားလံုးသိရန္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဖာ္ျပရန္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္ပမီဒီယာမ်ားကို အားမကိုးဘဲ ကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးစားၾကရပါေတာ့မည္။

၃။ ရီေဝေဝ အသူရာ ကုမၸဏီမ်ား

လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ လူလတ္ပိုင္းမ်ားတြင္ အသည္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ျမင့္တက္ေနၿပီး အရြယ္မတိုင္ခင္ ေသဆံုးမႈမ်ားလည္း မ်ားျပား ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆရာဝန္မ်ားအသင္းမွ အတိအလင္း သတင္းထုတ္ျပန္ေပးထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ဘတ္ ဂ်က္ပမာဏကိုလည္း အမ်ားသိထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခအေနမ်ားၾကားထဲမွ ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ လက္တစ္လံုးျခား ေၾကာ္ျငာ ေနေသာ အရက္ေၾကာ္ျငာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ေနၾကရပါသည္။ သို႔ေသာ္ အရက္ဆိုေတာ စကားလံုး လံုးဝမပါရွိဘဲ ထုတ္ျပန္ထားသည့္ဥပေဒကို လွည့္စား ကာ ေၾကာ္ျငာေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တခ်ိဳ႕ကုမၸဏီမ်ားက ဟန္ေဆာင္ပန္ေဆာင္ေရသန္႔ဟူ၍ ထည့္ၾကသည္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရဲတင္းလြန္းပါသည္။ မည္ သည့္ Product ထုတ္သည္ဆိုတာကိုပါ မေဖာ္ျပေတာ့ဘဲ ကံစမ္းမဲေပးသည့္ ေမာ္ေတာ္ကားပံုမ်ား၊ ေရႊဆြဲျပားမ်ား၊ ဂ်ီအက္စ္အမ္ဖုန္းမ်ားကို မက္ေမာဖြယ္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ကံစမ္းမဲပါသည့္ အရက္ပုလင္းအဖံုးမ်ားကိုလည္း ခပ္တည္တည္ပင္ေဖာ္ျပထားသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔သိထားသည့္ ဥပေဒက စာေစာင္ မ်ားတြင္ အရက္ေၾကာ္ျငာမထည့္သြင္းရဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေၾကာ္ျငာထည့္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားေရာ၊ ဂ်ာနယ္မ်ားေရာ၊ ဖတ္ရႈသူမ်ားေရာ ဥပေဒကို အသိအမွတ္ျပဳသည့္သေဘာ သက္ေရာက္ေနပါသည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ျခြင္းခ်က္မ်ားစြာရွိေသာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ တိုင္းျပည္အား လက္ညွိဳးထိုးခံ ရႏုိင္ပါသည္။ လက္ရွိ ျပည္တြင္းအရက္ကုမၸဏီမ်ားသည္ အရက္ခ်က္လုပ္ရာတြင္ စနစ္တက် နည္းမွန္လမ္းမွန္ ခ်က္လုပ္ျခင္းကို ယခုထက္ပိုၿပီး ၾကပ္ မတ္စြာ စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ အရက္ကုမၸဏီမ်ားမွ စြန္႔ထုတ္ပစ္လိုက္သည့္ ေရဆိုးမ်ားကလည္း သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို အလြန္ထိခုိက္လ်က္ ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ရုန္းကန္ထူေထာင္ခါစ ျမန္မာျပည္တြင္ ယင္းအရက္ကုမၸဏီမ်ားက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ တက္တက္ ၾကြၾကြ ပါဝင္ျခင္းမရွိသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ပါဝင္ျခင္းမရွိရံုသာမက လ်စ္လ်ဴပင္ ရႈထားလိုက္ပါေသးသည္။

မိမိကုမၸဏီႏွင့္ ျပႆနာတစ္စံုတစ္ရာ တက္ခဲ့ေသာ္ ေငြကို လမ္းခင္း၍ ေျဖရွင္းရန္ သေဘာပိုက္ထားပံုရပါသည္။ အားလံုးတိုင္းျပည္ကို ခ်စ္ တတ္မည္ဆိုပါလွ်င္ ဧရာဝတီျမစ္ က်န္းမာသန္စြမ္းေရးကိစၥ၊ သစ္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေရးကိစၥမ်ားတြင္ ယင္းကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ ေဖာ္ေဒးရွင္းမ်ားတည္ေထာင္ ကာ ႏုိင္ငံသားမ်ားအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ကူညီေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။

၄။ မီးပြိဳင့္စိမ္းလွ်င္ ေရွ႕ဆံုးမွ ထြက္ခ်င္သည့္ ေမာ္ေတာ္ကားမ်ား

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ လမ္းဆံုလမ္းခြတိုင္းတြင္ ယာဥ္အသြားအလာထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ မီးပြိဳင့္မ်ားကို ထားရွိထားပါသည္။ ကားမ်ား စနစ္တက် သြားလာႏုိင္ေရးအတြက္လည္း သူ႕လိုင္းႏွင့္သူ သတ္မွတ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိ ေျပာင္းလဲလာေသာ မူဝါဒအရ ကားသစ္မ်ားစြာ ဝင္ေရာက္လာ၍ ယာဥ္အသြားအလာမ်ား ပိုမိုက်ပ္လာသည္ကိုလည္း ျမင္ေတြ႕ေနရပါသည္။ သို႔ေသာ္ တခ်ိဳ႕ကားမ်ားသည္ မီးနီ၍ အစဥ္လိုက္ တန္းစီထားေသာ ကားတန္း ကို ေဘးဘက္ရွိ တစ္ဖက္လမ္းမွ ပန္း၍ ေက်ာ္တက္သြားၿပီး မီးပြိဳင့္အနီးေရာက္မွ အနီးစပ္ဆံုးကားကို လက္တစ္ေခ်