Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

Document yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၃၁.၇.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. ျမန္မာ့ေႏြဦးစိန္ေခၚမႈႏွင့္ ဒုတိယလႈိင္း

*****************************************

ေဆာင္းပါးက႑

ျမန္မာ့ေႏြဦးစိန္ေခၚမႈႏွင့္ ဒုတိယလႈိင္း

မွဴးေဇာ္

(ဇူလိုင္ ၃၀ရက္ေန႔ထုတ္ ရန္ကုန္တိုင္းမ္ဂ်ာနယ္ အတြဲ(၈) အမွတ္(၂၉)မွ ထုတ္ယူေဖာ္ျပခ်က္။)

ျမန္မာေႏြဦး နိဒါန္းအစ

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဓာတ္ပံုေအာက္မွ ေတြ႔ဆံုပြဲသည္ပင္ ျမန္မာ့ ေႏြဦးနိဒါန္းျဖစ္ေၾကာင္း အခ်ိဳ႕က ဆိုၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး၏ ရာထူးလက္ခံ ကတ္သစၥာျပဳပြဲသည္ပင္ ျမန္မာေႏြဦးသည္ကား ပုရစ္ဖူးတို႔တစ္ေဝေဝ ျဖစ္ေနသည္မွာ ႏိုင္ငံတကာမွ လက္ခံထားေသာ အမွန္တရားဟု ဆိုကမွာမည္မထင္ေပ။ ကေမာၻဒီးယားႏို္င္ငံ၌ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ သမၼတႀကီး၏ မိန္႔ခြန္း တြင္ ေျခလွမ္းတိုင္းကို သတိႀကီးႀကီးထားၿပီး လွမ္းေနရသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဒီမိုကေရစီ အေတြ႔အႀကံဳမ်ား အားနည္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ့ဒီမိုကရက္ တိုက္ေဇးရွင္းတြင္ အမွာမခံႏိုင္ေသာသေဘာမ်ိဳး ေျပာသြားခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ မွန္ပါသည္။ ျမန္မာ့ေႏြဦးသည္ ျမန္မာေႏြဦးသာျဖစ္၍ ေဆာင္းလက္ မည္းႀကီး၏ ဖံုးအုပ္မႈကို မခံရေရးသည္ပင္ ႏို္င္ငံတည္ေဆာက္ေရး ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။

ေႏြဦးကိုစိန္ေခၚႏိုင္ေသာ  အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားမ်ား မရွိသလို ေနာက္ျပန္လန္က်ေစႏိုင္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္လည္း လက္ခ်ိဳးေရ၍ ရႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ ဆိုခဲ့ပါပုရစ္ဖူးတို႔ ေဝစာစ၊ ရြက္ႏုေဝတို႔ စိမ္းစိုစ ေႏြဦးပံုရိပ္တြင္ အလွတရားတို႔ ဆင္ျမန္းႏိုင္ရန္အတြက္ ပါဝင္ၾကကုန္ေသာ Stakeholderမ်ား၏ ရင့္က်က္မႈေရခ်ိန္တို႔မွာ အဓိကအေၾကာင္းတရား ျဖစ္ေနသည္။ စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရးဟူေသာ စိန္ေခၚမႈႏွင့္ အနာဂတ္အိမ္မက္မ်ား အၾကား အခ်ိန္ခြဲေဝရရိမႈမလံုေလာက္ေသာ အေၾကာင္းအရင္းခံမ်ားေၾကာင့္ ဦးစားေပးနယ္ပယ္အလိုက္ တြန္းတင္မွရမည္ဟူေသာ သေဘာတရားတစ္ခု သည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စိတ္ဝင္စားသူမ်ားအတြက္ ပုစာၦတစ္ပုဒ္သဖြယ္ ျဖစ္လာေနသည္။

ေႏြဦးကို စိန္ေခၚမည့္သူမ်ား

ျမန္မာ့ေႏြဦးကိုေလ့လာၾကည့္လွ်င္ ေႏြသီးကို စိန္ေခၚမည့္သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ External Factor မ်ား ျဖစ္ေနသလို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး တရားဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည့္  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဒုတိယလႈိင္း၏ အရွိန္အဟုန္သည္လည္း အေရးႀကီးသည္ဟု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လက္ခံ ထားၾကသည္။ ဒုတိယလႈိင္းသည္ ဆိုခဲ့ပါစိန္ေခၚမႈမ်ားကို အံတုရင္ဆိုင္ရေပလိမ့္မည္။ ဒုတိယလႈိင္းသည္ ေနာင္တြင္ႀကံဳလာရမည့္ အတားအဆီးမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ရေပလိမ့္မည္။ ဒုတိယလႈိင္းသည္ပင္ ျပည္သူမ်ား၏ အနာဂတ္ကို လႊမ္းၿခံဳႏိုင္ေသာစြမ္းရည္မ်ား တည္ေဆာက္ေပးရေပလိမ့္မည္။ အခ်ဳပ္အား ျဖင့္ဆိုေသာ္ ဒုတိယလႈိင္းသည္ပင္ ျပည္သူမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင္အိ္ပ္မက္မ်ား ျဖစ္လာေနသည္ကို ေတြ႔ရွိႏိုင္သည္။

ဗ်ဴ႐ိုကေရစီယႏၱရားမွ ႀကိဳးနီနီမ်ား၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ေခတ္ေနာက္ျပန္ေရး ႏွစ္ခုအၾကားမွာ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ခံယူခ်က္မ်ား၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွစ္ခုၾကားမွ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာမ်ား၊ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးသို႔ ခ်ီတက္ရာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ရွိ အခုအခံအဟန္႔အတားမ်ား မ႑ိဳင္မ်ားအခ်င္ခ်င္း ထူေထာင္တည္ေဆာက္သြားရမည့္ နားလည္မႈႏွင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ား၊ ပါဝင္ပတ္သက္သူအားလံုးအတြက္ အေရးႀကီးလွေသာ ဘံုအက်ိဳးစီးပြားမ်ား၊ ပြင့္လင္းမႈ ႏွင့္ ေခတ္မီမႈတို႔၌ ႀကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိေသာ စည္းျခားေရးျပႆနာမ်ား အစရွိသည့္ အစြန္းထြက္တန္ဖိုးမ်ားကို ဒုတိယတန္ဖိုးမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါ လိမ့္မည္ ။အေၾကာင္းရင္းမွာ ဒုတိယလႈိင္းဟူ၍ ယင္းအခက္အခဲမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ဒုတိယလႈိင္းအတြက္ အဓိကစိန္ေခၚမႈမွာ ေခတ္မီေရးသို႔ ဦးတည္ေလွ်ာက္လွမ္းရာ၌ အေရးႀကီးလွေသာ စီးပြားေရးမ႑ိဳင္ သိသိသာ သာ ျမင့္တက္လာေရးအတြက္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အတားအဆီးမ်ား ဖယ္ရွားႏိုင္ေရးပင္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ေထာက္ျပေဝ ဖန္မႈျပေနသည့္ Internal Sanction မ်ားကို ဒုတိယလႈိင္းက ဝါးၿမိဳဖံုးအုပ္ ရွင္းလင္းေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း  Exteral Sanction မ်ားကမူ ဒုတိယလႈိင္း က အၿပီးတိုင္ ဖယ္ရွားႏိုင္ရန္ မလြယ္ကူေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေျခလွမ္းေျခလွမ္းတိုင္းကို ေျခလွမ္းတိုင္းႏွင့္ တုန္႔ျပန္မည္ဟူေသာ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စု၏ ကတိကဝတ္သည္ ႐ႈပ္ေထြးနက္နဲလွေသာ၊ ႏိုင္ငံေရးတိုက္ကြက္မ်ားႏွင့္ ျပည့္လႊမ္းေနေသာ ကြန္ဂရက္အသိုင္းအဝိုင္းကလည္း အလံုးစံု ေအာင္ႏိုင္ရန္ ခက္ခဲလွေသာ အေျခအေနမ်ားလည္း ရွိေနေပသည္။

႐ိုးရွင္းေသာ ပဲ့ကိုင္ရွင္

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး၏ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မိန္႔ခြန္းပါတိုင္း ပရိယာယ္မပါဘဲ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ဒိုင္ယာေလာ့ခ္ျပဳလုပ္သြား မည့္ စိတ္ဓာတ္သည္ပင္ တူေသာအက်ိဳးေပးသည့္ အေနအထားအျဖစ္ ႐ႈျမင္ရမည္။ အေတြရွင္းေသာေၾကာင့္ အလုပ္ရွင္းရသည့္ သေဘာသည္ ပြင့္လင္း ေရးေခတ္တစ္ေခတ္တြင္ အံဝင္ခြင္က်ျဖစ္ေနရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းဟုလည္း ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ဒုတိယလႈိင္း၏ ပဲ့ကိုင္ရွင္သည္ ႐ိုး႐ိုးက်င့္ ျမင့္ျမင့္ႀကံ ဟူေသာ ဆို႐ိုးအတိုင္း ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ျပဳမူေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမင့္ျမင့္မားမား ႀကံစည္ေမွ်ာ္မွန္းသည္မွာ ပုဂၢိဳလ္ေရးမပါဘဲ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပည္သူအက်ိဳး အတြက္ ျဖစ္ေနသည္မွာ ျမန္မာေႏြဦး၏ ကံေကာင္းမႈတစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။နယူးေယာက္၌ အသစ္ဖြင့္လွစ္ေသာ ေရွာ့ပင္းေမာလ္မ်ား၌ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္ ခ်ဳပ္လုပ္သည္္။ဗီယက္နမ္တြင္ ျပဳလုပ္သည္ဟူေသာ တံဆိပ္ကေလးမ်ားတပ္ဆင္ေသာ အဝတ္အထည္ မ်ားစြာ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ျပဳလုပ္သည္ဟူေသာ တံဆိပ္ကေလးမ်ားတပ္ဆင္ထားေသာ အဝတ္အထည္မ်ား ျမင္ေတြ႔ရျခင္းမရွိသည့္အေပၚ အေတြးမွ်င္ တန္းမိ သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္သည္ဟူေသာ တံဆိပ္တပ္အကႌ်၊ေဘာင္းဘီမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ တ႐ုန္း႐ုန္းႏွင့္ ခ်ဳပ္လုပ္ေနၾကေသာ အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ံုမ်ားစြာ၊ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားစြာ ယင္းတို႔၏ မိသားစုဝင္မ်ားစြာကို ျမင္ေတြ႔ရပါလိမ့္မည္။ လြန္ေလၿပီးေသာ အတိတ္ကာလတစ္ခု၌ အထည္ခ်ဳပ္ စက္႐ံုေပါင္း ရာႏွင့္ခ်ီ၍ ေပၚေပါက္ခဲ့သလို ဆယ္စုႏွစ္မျပည့္မီမွာပင္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမ်ား နိ႒ိတံခဲ့ရသည္။

အဓိက နစ္နာဆံု႐ႈံးသူမ်ားမွာ အားနည္းသူျပည္သူမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ေျပာရလွ်င္ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံု၌ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ၿပီး မိသားစုဝမ္းေရး အတြက္ ေျပလည္ေအာင္ေျဖရွင္းခဲ့ၾကသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို သူတို႔က်ဴးလြန္ျခင္း မရွိခဲ့ပါ။ သူတို႔သည္ လူသားပီပီ ရွင္သန္ရပ္တည္ေရး၊ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ထြက္ေပၚလာေသာ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ျခင္းေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသည္ဟု ယူဆခဲ့ပါလွ်င္ သူတို႔အတြက္ တရားမွ်တမႈ၊ အခြင့္အေရးရပိုင္ခြင့္မ်ား မည္သူတို႔က ေဆာင္ၾကဥ္းေပးပါမည္နည္း။ အရပ္ရပ္လုပ္ငန္းခြင္မ်ားသို႔ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ေျပာင္းေရႊ႕ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရေသာ သူတို႔ႏွင့္ သူတို႔လို ျပည္သူမ်ားအမ်ားအျပားရွိေနၿပီး ယင္းတို႔၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေမွးမွိန္ေဖ်ာ့ေတာ့ေနျခင္းကို ႏိုင္ငံတကာမွ သက္ဆိုင္သူမ်ား သိျမင္ႏိုင္ခဲ့ပါလွ်င္  လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဟူေသာ အသံမ်ား က်ယ္လာပါလိမ့္မည္။

ျမန္မာေႏြဦးသည္ ဤသည္ကို ေမွ်ာ္လင့္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေသာ္လည္း ျမန္မာေႏြဦးေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္လာခဲ့ၾကေသာ ျပည္သူမ်ားကို အဆိုးမဆုိသာ။ ၎တို႔သာမက အရပ္ရပ္နယ္ပယ္စံုမွ ႏိုင္ငံသားမ်ားသည္ ျမန္မာေႏြဦးအေပၚတြင္လည္း ျမင့္ျမင့္မားမား ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကသည္မွာလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ အေျပာင္းအလဲမ်ား ေတြ႔ျမင္လာရေသာအခါ စိတ္ကူးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္လာသည္မွာ ဓမၼတာပင္ျဖစ္ေနေပသည္။

အေျပာင္းအလဲအတြက္ ျမန္မာေႏြဦးကို လိုအပ္ပါသည္

ျပည္သူလူုထုမွ အေျပာင္းအလဲအတြက္ ျမန္မာ့ေႏြဦးကို အလိုရွိသလို ျမန္မာ့ေႏြဦးအေနျဖင့္လည္း အေျပာင္းအလဲအတြက္ Stakeholder အားလံုးကို လိုအပ္သည္။ အေျမာ္အျမင္ႏွင့္ ရင့္က်က္မႈမ်ား လိုအပ္သည္။ စည္းလံုးညီညြတ္ၿပီး ဆင္ျခင္ဉာဏ္ျမင့္မားေသာ အရပ္ဘက္လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းကို လိုအပ္သည္။ ရွင္းရွင္းဆိုရလွ်င္ အေျပာင္းလဲအတြက္ ျပည္သူလူထုအားကို လိုအပ္ေနေပသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီး ခင္းသည့္လမ္းသည္ သက္ဆိုင္သူအကုန္လံုး အႏိုင္ရရွိေစမည့္ Win for All ျဖစ္ေသာေၾကာင့္လည္း ျမန္မာ့ေႏြဦးဟူ၍ အသံျမည္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုလက္ရွိကာလသည္  ေနာက္လာမည့္ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရး မည္သည့္အဆင့္၊ မည္သည့္ေလ