Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

BBC News, 26th June 2010

ေျမာက္ကိုရီးယား အေနျဖင့္ ေတာင္ကိုရီးယား စစ္သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရွင္းျပရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ သမၼတ Barack Obama က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Obama က ၎အေနျဖင့္ ေတာင္ကိုရီးယား သမၼတ Lee Myung-Bak ႏွင့္အတူ ရပ္တည္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿပံဳးယမ္း၏ မည္သည့္အရာကိုမွ် မစဥ္းစားဘဲ အဓိပၸါယ္ မရွိေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို လုပ္တတ္ေသာ အမူအက်င့္ကို ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။

Obama ၏ အဆိုပါ မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ ကေနဒါႏိုင္ငံ တိုရန္တိုတြင္ က်င္းပေသာ စက္မႈႏိုင္ငံမ်ား၏ G-8 အုပ္စု အစည္းအေဝး အၿပီးတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားကမူ သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္မႈအား ၎တိုက္ခိုက္ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕ကမူ ေျမာက္ကိုရီးယား ေတာ္ပီဒိုေၾကာင့္ဟု သံုးသပ္ထားသည္။

G-8 ထိပ္သီး အစည္းအေဝး အၿပီး ေတာင္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ Obama ေတြ႕ဆံုအၿပီးတြင္ Obama က "ဒီလို အဓိပၸာယ္ မရွိတဲ့ အျပဳအမူအတြက္ အက်ဳိးဆက္ေတြ ရွိရပါမယ္" ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

G-8 ေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ အီရန္ကို ၎တို႔၏ ႏ်ဴကလီယာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အတြက္ ေဝဖန္ခဲ့ၾကၿပီး အစၥေရး၏ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ ေဒသကို ပိတ္ဆို႔ထားမႈကိုလည္း ဆက္မလုပ္သင့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ထို႔အျပင္ G-8 ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ကုလသမဂၢ၏ ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္ေသာ ကမာၻ႔ဆင္းရဲ မြဲေတမႈ ေလ်ာ့ခ်ေရးကို ရည္မွန္းခ်က္ျပည့္ရန္ အတြက္ ကမာၻ႔ေငြေၾကး ကပ္ဆုိက္မႈ ကိစၥအားလည္း ညႇိႏႈိင္းခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

ကေနဒါႏိုင္ငံတြင္ စက္မႈႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ပါဝါမ်ား၏ G-20 အစည္းအေဝးကိုလညး္ ဆက္လက္ က်င္းပမည္ ျဖစ္ရာ ကမာၻ႔စီးပြားေရးႏွင့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေရး ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္သည္။

စေနေန႔က ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ G-20 ထိပ္သီး အစည္းအေဝး အတြက္ ခ်ီတက္ ဆႏၵျပၾကရာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပၾကေသာ္လည္း အစြန္အဖ်ား ေနရာမ်ားတြင္ ၾကမ္းတမ္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားရာ အဓိကရုဏ္းရဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကၿပီး ရဲကားႏွစ္စီး မီး႐ႈိ႕ခဲ့ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။

အေမရိကန္၊ ကေနဒါ၊ ဂ်ာမနီ၊ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီ၊ ႐ုရွားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ ပါဝင္ေသာ G-8 ထိပ္သီးအစည္းအေဝး အၿပီး ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္တြင္ "လူေပါင္း ၄၆ ဦး ေသဆံုးရေသာ မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔က ေတာင္ကိုရီးယား စစ္သေဘၤာ Cheonan နစ္ျမဳပ္မႈကို ျဖစ္ေစေသာ တိုက္ခိုက္မႈအား ကၽြႏု္ပ္တို႔ အေနျဖင့္ လက္မခံဘဲ ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း ေဖာ္ျပအပ္သည္" ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ ေၾကညာခ်က္တြင္ "DPRK (ေျမာက္ကိုရီးယား) အေနျဖင့္ ေတာင္ကိုရီးယား အေပၚ ရန္လို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ သို႔မဟုတ္ တိုက္ခိုက္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ားအား ေရွာင္ၾကဥ္ရန္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ေတာင္းဆိုသည္" ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

Reuters သတင္းဌာနမွ ေျပာၾကားရာတြင္ အဆိုပါ သတင္း ေၾကညာခ်က္သည္ အေမရိကန္ အပါအဝင္ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ား ေမွ်ာ္လင့္သကဲ့သို႔ ျပင္းထန္ေသာ စကားလံုးမ်ား ပါဝင္ျခင္း မရွိဟု ဆုိသည္။ ႐ုရွားက ျပင္းထန္ေသာ အသံုးအႏႈန္းမ်ား အတြက္ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္ဟု Reuters က ေျပာသည္။

ေၾကညာခ်က္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီယာ စမ္းသပ္မႈမ်ားႏွင့္ ဒံုးက်ည္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ေဒသတြင္း တင္းမာမႈမ်ားကို ပိုမိုျဖစ္ေစသည့္ျပင္ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးကို ဆက္လက္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနသျဖင့္ G-8 ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိုးရိမ္ရဆံုး အေျခအေနကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အဆိုပါ ေၾကညာခ်က္တြင္ အီရန္အား ၎၏ အျငင္းပြားဖြယ္ ႏ်ဴကလီယာ အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

"အီရန္၏ ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ေနေသာ ယူေရနီယမ္ သန္႔စင္မႈမ်ားႏွင့္ ႏ်ဴကလီယာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အတြက္ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ မ်ားစြာ စိုးရိမ္ပါသည္" ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီသည္ ယခုလ အေစာပိုင္းက အီရန္ အေနျဖင့္ ႏ်ဴကလီယာ သန္႔စင္မႈမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းျခင္း မျပဳေသာေၾကာင့္ စတုတၱအႀကိမ္ေျမာက္ အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။ အေရးယူမႈမ်ားတြင္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ကန္႔သတ္မႈမ်ား ပိုမို တင္းၾကပ္ရန္ႏွင့္ လက္နက္ ေရာင္းဝယ္မႈမ်ား တိုးခ်ဲ႕ ပိတ္ပင္ရန္ ျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္ ျဖစ္ေစလိုေသာ နာလံ မထူႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေသာ အေရးယူမႈမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ေပ။

ဂါဇာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဆိုပါ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ ၿပီးခဲ့သည့္လက အကူအညီေပးေရး ပစၥည္းမ်ား တင္ေဆာင္လာေသာ သေဘၤာအုပ္စု အနက္မ် တစ္စီးကို အစၥေရး ကြန္မင္ဒိုမ်ား ဝင္ေရာက္ စီးနင္းမႈမွ လူမ်ား ေသဆံုးမႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈမ်ားေၾကာင့္ G-8 ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ လြန္စြာ ဝမ္းနည္းမႈ ျဖစ္ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အဆိုပါ အျဖစ္အပ်က္ေၾကာင့္ သေဘၤာေပၚတြင္ တူရကီလူမ်ဳိး ၉ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။

အစၥလာမ္ အုပ္စု ျဖစ္ေသာ Hamas က ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ ပါလက္စတိုင္း နယ္ေျမအား အစၥေရးက ပိတ္ဆို႔ထားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေၾကညာခ်က္တြင္ "ဂါဇာေဒသတြင္ လူသားခ်င္း စာနာေသာ အကူအညီမ်ား၊ ေရာင္းဝယ္ျခင္းဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ား၊ လူမ်ား လြတ္လပ္စြာ သြားလာစီးဆင္းႏိုင္ေရး အတြက္ သက္ဆိုင္သူမ်ား အတူတကြ လုပ္ကိုင္ၾကရန္ ကၽြႏိုပ္တို႔ တိုက္တြန္းသည္။ ယခုလက္ရွိ အေျခအေနမွာ ဆက္လက္ ရွိမေနသင့္ဘဲ ေျပာင္းလဲပစ္ရမည္" ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

G-8 ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ကမာၻ႔စီးပြားေရးကပ္ေၾကာင့္ ၂၀၁၅ တြင္ ကုလသမဂၢ၏ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ပ်က္စီးသြားေစေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ အကူအညီ ေပးေရး ကတိကဝတ္ အသစ္မ်ား ထပ္မံ ခ်မွတ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ၾကသည္။

အကူအညီ အေထာက္အပံ့မ်ား ေပးေရးသည္ G-8 ၏ အေရးႀကီးဆံုးေသာ အခ်က္တစ္ခု အျဖစ္ ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔မွသာ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ၎တို႔ လုပ္ေဆာင္ရန္ ရွိသည္မ်ားကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

BBC ၏ သံတမန္ ေရးရာ သတင္းေထာက္ Bridget Kendall က တိုရန္တိုတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ရာတြင္ ယမန္ႏွစ္ကႏွင့္ မတူေသာ အခ်က္တစ္ခုမွာ G-8 သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ငါးႏွစ္ Gleneagles ထိပ္သီး အစည္းအေဝးတြင္ ၎တို႔ ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ အကူအညီ ေပးေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ကိစၥကို ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးျခင္း မျပဳေၾကာင္း၊ ထိုရည္မွန္းခ်က္မ်ားမွ အခ်ဳိ႕မွာ ျပည့္မီျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း၊ ယခု အစည္းအေဝးတြင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ား က်န္းမာေရးႏွင့္ ကေလးစိတ္ဓာတ္ ျမင့္မားေရးကိုသာ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း ဆိုသည္။

ေသာၾကာေန႔က G-8 သည္ ယခုမွ ေနာင္ငါးႏွစ္အတြင္း မိခင္မ်ား က်န္းမာေရးႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား အတြက္ ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံ (ေပါင္စတာလင္ ၃.၃ ဘီလီယံ) လွဴဒါန္းရန္ သေဘာတူခဲ့သည္။

BBC သတင္းေထ)