Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးေလာကသို႔ ျပန္လည္ေရာက္႐ွိလာ

AFP 10th Oct, 2009

 

ႏိုင္ငံေရးေဝဖန္သူမ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံေနရေသာ္လည္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ ျပန္လည္ ပါဝင္လာၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း
ေျပာသည္။

သူမသည္ ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင္႔ေရာ၊ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင္႔ပါေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို အဆိုျပဳလုပ္ေဆာင္လာေၾကာင္း ေျပာသည္။သူမ၏ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ကိစၥအေပၚ အသနားခံစာကို တရား႐ံုးမွျငင္းခဲ႔ၿပီးေနာက္ () ရက္တာ ကာလအတြင္း သူမသည္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အေနအထားမွ အဓိက ေစ႔စပ္ညွိႏိႈင္းသူ အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းသြားေၾကာင္း သိ႐ွိရသည္။

"သူမဟာ ႏိုင္ငံေရးအားျဖင္႔ တက္ႂကြၿပီး ထင္႐ွားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သူမ၏ လုပ္ေဆာင္မႈက႑က ႐ွိေနဆဲပါပဲ" ဟုထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕႐ွိ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္႐ွားသူ ဝင္းမင္းက ေျပာခဲ႔သည္။

စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ျဖစ္ပြားလာေသာ အျဖစ္အပ်က္မ်ားသည္ ရပ္တန္႔တုံ႔ေႏွးေနရာမွ လ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား
ျဖစ္ေပၚလ်က္ ႐ွိပါသည္။

လြန္ခဲ႔သည့္ အႏွစ္ (၂၀) ကာလအတြင္းက (၁၄) ႏွစ္တာမွ် ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္း ခံခဲ႔ရေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ စစ္အစိုးရႏွင္႔ သူမအၾကား ဆက္သြယ္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ ခန္႔ထားေသာ ဦးေအာင္ၾကည္ႏွင္႔ () ႀကိမ္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

(၂၀၀၈) ဇန္နဝါရီလမွ ယခုထိကာလအတြင္း ယခုအႀကိမ္မွာ ပထမဆံုး ျဖစ္ပါသည္။ စိတ္ဓာတ္က်ေနသည္ဟု ထင္ရေသာ အသက္ (၆၄) ႏွစ္႐ွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင္႔ ဩစေၾတးလ် သံတမန္မ်ားႏွင္႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ေသာၾကာေန႔က ေတြ႕ဆံုခြင္႔ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားက ခြင္႔ျပဳခဲ႔သည္။

ဘီဘီစီႏွင္႔ ျပဳလုပ္ေသာ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ၿဗိတိသွ်သံအမတ္ႀကီး Andrew Heyn က သူမသည္ အဆိုပါကိစၥရပ္အေပၚ အလြန္႔အလြန္ စိတ္ဝင္စားစြာ လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း၊သူမေဆြးေႏြးလိုေသာကိစၥအေပၚ အေသးစိတ္ စိတ္ဝင္တစား႐ွိေၾကာင္း၊ စကားေျပာရာ တြင္လည္း ကၽြမ္းက်င္လိမၼာစြာျဖင္႔ ေျပာဆိုႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စက္တင္ဘာလကုန္ပိုင္းတြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ႐ုတ္သိမ္းေစရန္အတြက္ သူမက ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ ေပးမည္ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေ႐ႊထံ စာေရးခဲ႔ပါသည္။

အဆိုပါကိစၥသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကို မ်ားစြာ ထိခိုက္နစ္နာေစေသာ ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ႏွင္႔ ဆန္႔က်င္လ်က္၊ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္မွ သူမ၏ အဆိုျပဳခ်က္ကို ေလာေလာဆယ္ အေနအထားတြင္ လက္ခံခဲ႔သည္။

သူမအေနျဖင္႔ စစ္အစိုးရႏွင္႔ အေမရိကန္အစိုးရတို႔၏ ဆက္ဆံေရးကို ေျပာင္းသူတစ္ေယာက္အျဖစ္ သူမကုိသူမ သတ္မွတ္ထားပံု ရပါသည္ ဟု ၿဗိတိန္
သံအမတ္ေဟာင္း Derek Tonkin က ေျပာခဲ႔သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီပါတီသည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲက အျပတ္အသတ္ ႏိုင္ခဲ႔ေသာ္လည္း အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးျခင္း မျပဳခဲ႔သည့္ စစ္အစိုးရက (၂၀၁၀) ခုႏွစ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပဳလုပ္ေပးမည္ဟု ကတိျပဳခဲ႔သည္။

 လာမည့္ႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ (၁၈) လက်ခံထားရေသာေၾကာင္႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ တြင္ ပါဝင္ႏိုင္ျခင္း ႐ွိမည္မဟုတ္ပါ။

ေလ႔လာသူမ်ားကမဲဆႏၵမ်ားသည္ စစ္အစိုးရအာဏာ ပိုမိုခိုင္ၿမဲေအာင္ ျပဳလုပ္မည့္ အေယာင္အေဆာင္မဲမ်ားသာ ျဖစ္မည္ဟု ေလ႔လာသူမ်ားက ေျပာၾကားပါသည္။

အထီးက်န္ေနေသာ အစိုးရေခါင္းေဆာင္သည္ သူ ဘဝင္မက်ေသာ သူ၏ အတိုက္အခံကို အသံုးခ်၍ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ၏က႑ကို ျမွင္႔တင္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဝဖန္သူ အခ်ိဳ႕က ေျပာၾကားသည္။

 ႏိုင္ငံေရးလႈပ္႐ွားသူ ဝင္းမင္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အသနားခံစာကို ပယ္ခ်ျခင္းႏွင္႔ မၾကာမီရက္ပိုင္းအတြင္းက ေနာက္ဆက္တြဲ အစည္းအေဝးမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို ရည္ညႊန္းလ်က္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊသည္သာ ကိစၥအားလံုးကို ဆံုးျဖတ္သူ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

သူက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လႊတ္ေပးျခင္းမျပဳရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ႔ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ လြတ္လပ္မႈ အနည္းငယ္ေပးျခင္းျဖင္႔ သူသည္ ေျပာင္းလဲလြယ္သူ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေ႐ွ႕ေန ဦးဥာဏ္ဝင္းက ဝါ႐ွင္တန္က စစ္အစိုးရႏွင္႔ျပန္လည္ဆက္ဆံရန္  ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင္႔ တိုးတက္မႈမ်ားတြင္ အေရးပါေသာ က႑မွ ပါဝင္လာႏိုင္မည္ ဟု မိမိ ယံုၾကည္ထားေၾကာင္း ေျပာပါသည္။

သံတမန္မ်ားႏွင္႔ သူမ၏ ေဆြးေႏြးမႈသည္ သူမ၏ ႏိုင္ငံေရးက႑ စတင္ျခင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ ပိတ္ဆို႔မႈသည္ ႏိုင္ငံေရးကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ေၾကာင္း AFP သို႔
ေျပာၾကားသည္။

သံလက္သီးျဖင္႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရသည္ ယခင္ ျပဳလုပ္ခဲ႔ဖူးေသာ ပံုစံမ်ိဳး ထပ္မံျပဳလုပ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ခါးခါးသီးသီး ရပ္ပစ္ျခင္း မျပဳမီ အခ်ိဳသပ္ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္သည့္ အေနအထား မ႐ွိေၾကာင္းလည္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုမႈမ်ား႐ွိေနပါသည္။

တိုးတက္မႈ၏ အေျခခံအခ်က္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင္႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊတို႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါေတြ႕ဆံုမႈ ျဖစ္ႏိုင္ရန္အလားအလာ ကိုလည္း ဦးဥာဏ္ဝင္းမွ