Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

yangonchronicle2011 Op-Ed
yangonchronicle2011 Op-Ed

၃၁.၁.၂၀၁၂

ေဆာင္းပါးက႑

  1. ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည့္ စမ္းသပ္ပြဲ

*******************************

ေဆာင္းပါးက႑

ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည့္ စမ္းသပ္ပြဲ

မိုးျမင့္ၿငိမ္း

အားစမ္းမႈမ်ားၾကားက

အေမရိကန္အပါအဝင္ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔ အခြင့္အေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ရွိေသာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္သည္ဟု တညီတညြတ္တည္း သေဘာထြက္ဆိုမႈမ်ား ရွိလာေနသည္။ ျမန္မာအစိုးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္လည္း လက္ရွိ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းရွိ ႏုိင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားၾကားတြင္ ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို အတားအဆီးမ်ား မရွိ တဟုန္ထိုးေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည့္ အေနအထားမ်ိဳးေတာ့မဟုတ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ လူမႈေရးမတည္ၿငိမ္မႈျဖစ္မည္ ဆိုးသည္ကတစ္ဖက္၊ အခုအခံမ်ား၏ တုန္႔ျပန္ေနမႈမ်ားကို အားၿပိဳင္ေနရသည္ကတစ္ဖက္ႏွင့္ မရဲတရဲေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံတကာမွလည္း ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ကာအေကာင္း၊ အဆိုးခ်ီးက်ဴး ေဝဖန္ရန္ အသင့္အေနအထားပင္ ျဖစ္သည္။

ဒီမိုကရက္တစ္ တာဝန္ခံမႈ

အာဏာပိုင္စနစ္မွ အသြင္ကူးေျပာင္းပံုေဖာ္လာေသာ အရပ္သားတစ္ပိုင္းအစိုးရကို ျပည္သူမ်ားေရာ၊ ႏုိင္ငံတကာေရာ အစပိုင္းတြင္ သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကသည္။ ယခုအခါတြင္ေတာ့ အစိုးရ၏ ဒီမိုကရက္တစ္တာဝန္ခံမႈမ်ား (democratic accountability) ကို မ်က္ဝါးထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ လာရၿပီျဖစ္သည္။ ျပည္သူအမ်ားက ဆန္႔က်င္ေနသည့္ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္း ရပ္တန္႔ခဲ့ျခင္း အပါအဝင္ နာမည္ႀကီး ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း တို႔သည္ ဒီမုိကေရစီ အစိုးရ၏ တာဝန္ခံျခင္းမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ထိုအတြက္ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ စစ္မွန္ေသာ အေျပာင္းအလဲ လမ္းေၾကာင္းေပၚ စတင္ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္သည္ဟု ရဲရဲႀကီး သံုးသပ္ေျပာၾကားေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာေႏြဦးပို၍တာ

မန္မာႏုိင္ငံႏွင့္အၿပိဳင္ ႏုိင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ အီဂ်စ္၊ ဆီးရီးယား၊ လစ္ဗ်ားအစရွိသည့္ အာရပ္ႏုိင္ငံမ်ားကို ၾကည့္ပါ။ ယင္းႏုိင္ငံမ်ားရွိ ျပည္သူမ်ားေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈမွာ အုပ္ခ်ဳပ္စနစ္ အေျပာင္းအလဲ(Regime change) ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအတြက္ေၾကာင့္ လူထုေတာ္လွန္ေရးသည္ အဓိကပင္မ ေရစီေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရးျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းလမ္းေၾကာင္းထိေရာက္မႈမရွိသည့္အျပင္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း မရွိေၾကာင္းေတာ္လွန္ေရးအၿပီး ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ ေတြ႕ျမင္လာရသည္။  ျမန္မာႏုိင္ငံသည္လည္း စစ္အာဏာရွင္ အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက လူထုေတာ္လွန္ေရးလမ္းေၾကာင္းသည္ ပင္မေရစီးေၾကာင္းႏုိင္ငံေရး ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ယခုအခါတြင္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရးသည္သာ ပင္မေရစီေၾကာင္းႏုိင္ငံေရး ျဖစ္လာေလၿပီ။ တနည္းအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ျမန္မာေႏြဦးမွာအာရပ္ေႏြဦးထက္ မ်ားစြာတာသြားခဲ့ၿပီး ထိေရာက္မႈလည္း ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား၏ ကတိကဝတ္

အစိုးရသစ္၏ ဒီမုိကရက္တစ္တာဝန္ခံမႈကိုေနာက္ထပ္ အမွတ္ရႏုိင္သည့္ စာေမးပြဲမွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲပင္ ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံတကာမွ ေရာက္ရွိလာေသာအဆင့္ျမင့္ သံကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ၾသဇာရွိ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကလည္း ယင္းအခ်က္ကို အဓိကအေလးထား ေျပာဆိုလာၾကသည္။ ဇန္နဝါရီ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္းႏွင့္ ေနာ္ေဝးႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဂ်ိဳးနက္ ဂတ္စကိုႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ယင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ လာမည့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးၿပီး၊ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲအား ေဆာင္ရြက္ပါက ေနာ္ေဝးႏုိင္ငံမွ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ကိစၥမ်ားအား ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ေျပာၾကားသြားခဲ့ သည္။ အစိုးရသစ္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အျပဳသေဘာတုန္႔ျပန္သည့္အေနျဖင့္ ဥေရာပသမဂၢမွ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ပတ္သက္၍ ခ်မွတ္ထားသည့္ ကန္႔သတ္မႈမ်ား အနက္မွ ျပည္ဝင္ခြင့္ ပိတ္ပင္မႈကို ဆုိင္ငံ့ခဲ့သည္။

တရားမွ်တဖို႔ ဆိုလွ်င္

ေနာင္လာမည့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲသည္ တရားမွ်တသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ရန္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၏ အေရးႀကီးဆံုးပြိဳင့္တစ္ခု ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ယခင္ တရားမွ်တမႈႏွင့္ ပြင့္လင္းမႈမရွိဘူးဟု နာမည္ထြက္ခဲ့သည့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ ၿပိဳကြဲခဲ့ရသည့္ ျပည္သူမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို တရားမွ်တ