Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

21 - Oct - 2009 

Arshad Mohammed

          ႏ်ဴကလီးယားႏိုင္ငံ အျဖစ္ သတ္မွတ္ဆက္ဆံေစရန္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ေမွ်ာ္လင့္ထားမႈကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Hillary Clinton က ျငင္းပယ္လိုက္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ႏိုင္ငံ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚ အေရးယူပိတ္ပင္မႈမ်ား ကင္းလြတ္သည့္ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရး ျပဳလုပ္ရန္ အစီအစဥ္ လံုး၀မရွိဟု ေျပာၾကားလိုက္သည္။

          အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ အင္အားကို အသံုးျပဳ၍ ျပတ္သားစြာ ေဆာင္ရြက္ျခင္း(သို႕) ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းျခင္း နည္းလမ္း ခုကို Cliton က ခ်ျပခဲ့ၿပီး၊ ၿပံဳယမ္းအား ၎၏ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ကို ရပ္ဆိုင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ႏုိင္ငံေဆြးေႏြးပြဲသို႕ ျပန္လည္ တက္ေရာက္ေစမည့္ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္ဟု ဆိုပါသည္။

          ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ ႏ်ဴစမ္းသပ္မႈကို ေမလက ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ၎အား ႏ်ဴကလီးယား ႏိုင္ငံအျဖစ္ သတ္မွတ္ ဆက္ဆံေစလိုေသာ ဆႏၵရွိသည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          အေမရိကန္က ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ႏွစ္ဖက္ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပမည့္ အစီအစဥ္ကို ထပ္မံေျပာၾကားရင္းျဖင့္ "၀ါရွင္တန္"သည္ ၿပံဳယမ္းအေပၚ အေရးယူမႈမ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးဦးမည္ မဟုတ္ဟု Clinton က ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          ၿပံဳယမ္းက စစ္မွန္ေသခ်ာေသာ ျပန္လည္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသာ ျပည့္စံုသည့္ ႏ်ဴကလီး ယား ရပ္ဆိုင္းေရးကို မေဆာင္ရြက္ေသးသ၍ အေရးယူ ပိတ္ပင္မႈမ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးမည္မဟုတ္ ေၾကာင္း United States Institute for Peace Think Trank က က်င္းပေသာ ေဟာေျပာပြဲတြင္ Clinton က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပိုင္ဆိုင္ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယားအေပၚတြင္ အေမရိကန္က အေရးယူမႈမ်ား ကင္းလြတ္သည့္ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရး ထားရွိလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မထားရန္ သတိေပးလိုက္ၿပီး၊ အေမရိကန္က ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ႏွစ္ဖက္ေဆြးေႏြး ညႇိႏိႈင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနေသာ္လည္း ၿပံဳယမ္း၏ ေဆြးေႏြးပြဲစကား၀ိုင္းသို႕ ျပန္လာမည့္ အစီအစဥ္မွာ လံုေလာက္မႈ မရွိေသးပါဟု Cliton ကေျပာၾကားခဲ့သည္။

          ႏွစ္ႏိုင္ငံ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွတဆင့္ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ႐ုရွား၊ အေမရိကန္ႏွင့္ ကိုရီးယား ႏွစ္ႏိုင္ငံ တို႕ပါ၀င္ေသာ ေျခာက္ႏိုင္ငံေဆြးေႏြးပြဲသို႕ ၿပံဳယမ္းအား ျပန္လည္ တက္ေရာက္လာေစရန္ အေမရိကန္က ေမွ်ာ္လင့္ထားသည္။

          လြန္ခဲ့ေသာ ၆လက ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏႈတ္ထြက္သြားေသာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားျခင္းျဖစ္သည္။

          ေျမာက္ကိုရီးယားက ၀ါရွင္တန္ႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာဆက္ဆံေရး ထူေထာင္လို္ေၾကာင္း ေဖၚျပသည့္အေနျဖင့္ ေထာင္ခ်ထားေသာ အေမရိကန္ စာနယ္ဇင္းသမား ေယာက္ကို ၾသဂုတ္လက လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ပတ္ကမူ ေျခာက္ႏိုင္ငံေဆြးေႏြးပြဲသို႕ ျပန္လည္တက္ေရာက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႕ေသာ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ေရွးဦးစြာ ေဆြးေႏြးလိုေၾကာင္း ၿပံဳယမ္းက ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားခဲ့သည္။

          ေအးစက္ေနေသာ ဆက္ဆံေရးမ်ား ယခုကဲ့သို႕ ေႏြးေထြးလာရန္ မည္သည့္အရာမ်ားက အစျပဳခဲ့ေၾကာင္းကိုမူ ရွင္းလင္းစြာမသိရေသးပါ။

          ၿပံဳယမ္း၏ ဒုတိယအႀကိမ္ ႏ်ဴစမ္းသပ္မႈအၿပီးတြင္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ေနာက္ထပ္ အေရးယူပိတ္ပင္မႈမ်ား ထပ္မံခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ဆင္းရဲေသာ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံအတြက္ ေသေရးရွင္ေရးျဖစ္သည့္ "ေငြမာ" ရရွိႏိုင္ေသာ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈမ်ားကို တားဆီးရန္ ရည္ရြယ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

          အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ႏွစ္ပတ္ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဆံုးျဖတ္ရေသး ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ေျခာက္ႏိုင)