Transparency Myanmar

transparency.myanmar@gmail.com

          လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စု၏ႏွစ္အတြင္း က်င္းပေသာ အာဆီယံညီလာခံတုိင္းတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကိစၥက­သာ လႊမ္းမုိးခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာအေရး ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ ညီလာခံအဝန္းအဝိုင္းႏွင့္ လွ်ိဳ႕ဝွက္ေဆြး ေႏြးပဲြမ်ားတြင္ ျပဳလုပ္ေနၾကသလုိ ယခုႏွစ္ ဟႏြိဳင္းညီလာခံတြင္လည္း ကဲြျပားျခားနားျခင္းမရွိပါ။ တစ္ခု တည္းေသာ ႁခြင္းခ်က္မွာ ညီလာခံအၿပီး ထုတ္ျပန္ေသာ အာဆီယံဥကၠဌ၏ ေၾကညာခ်က္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ ႏုိင္ငံသည္ ေဘးမသီရန္မခပဲ လႊတ္ေျမာက္လာသည့္ပံုရပါသည္။

          သုိ႔ေသာ္လည္း လာမည့္ႏွစ္ အာဆီယံဥကၠဌ တာဝန္ယူရန္ အလွည့္က်သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားမွာမူ လံုးဝပ်က္စီးသြားၿပီျဖစ္သည္။

          အမွန္စင္စစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအား အဓိကမဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံထံမွ ခြာထုတ္ရန္ စည္း႐ုံးေရးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ စစ္ဖက္အစုိးရထံမွ အခြင့္အေရးယူရန္ႀကိဳးစားေနေသာ အိမ္ရွင္ ဗီယက္ နမ္မွ လြဲလွ်င္ က်န္အေရွ႕ေတာင္အာရွေခါင္းေဆာင္အားလံုးက ကန္႔လန္႔ကာေနာက္ကြယ္တြင္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံကုိ တရစပ္ေဝဖန္ျဖစ္တင္ ထုိးႏွက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အစည္းအေဝး၏ အမ်ားစုထင္ ျမင္ခ်က္မွာ ေဒသတြင္း ေထာက္ခံရပ္တည္ေပးေနေသာ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားကုိ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ဖြင့္ ဟရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းႏွင့္ ပြင့္လင္းမႈမရွိျခင္းစေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မုိက္မဲမႈမ်ားအေပၚ အာဆီယံ ႏုိင္ငံ မ်ားက စိတ္ပ်က္ၿပီးၿငီးေငြ႕လာၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

          ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ကာဆစ္ပီရွိျမမွ သိသိသာသာစိတ္တုိေနပံုရၿပီး "ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာေတြနဲ႔ စကားေျပာခဲ့ပါသလား"၎အားေမးေသာ ေမးခြန္းကုိ စိတ္မရွည္စြာျဖင့္ "က်ဳပ္သူတုိ႔ကုိ တစ္ခ်ိန္လံုးေျပာေနတာပဲဗ်ာ"ဟု တုိတုိျပတ္ျပတ္ေျဖကာ ေလွကားတစ္ေလွ်ာက္ လွ်င္ ျမန္မာစြာဆင္း၍ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါသည္။

          အာဆီယံ အေထြေထြအတြင္းေရးမႇဴးခ်ဳပ္ ဆူရင္ပစ္ဆူဝမ္မွာလည္း ျမန္မာအာဏာပုိင္မ်ား အေပၚ အလြန္ပင္ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေနပံုရၿပီး သတင္းေထာက္မ်ားေမးသည့္ ေမးခြန္းကုိပင္ စိတ္ပ်က္ လက္ပ်က္ေျဖၾကားခဲ့ပါသည္။ "အင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥကေတာ့ဗ်ာ၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စိတ္ရွည္သီးခံဖုိ႔ပဲရွိ ပါတယ္" ဟု ၎ကဆုိပါသည္။

          အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ စိတ္ပ်က္ၿငီးေငြ႕ရန္ လံုေလာက္ေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား ရွိေနၾကသည္။ ၎တုိ႔အားလံုးသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အနာဂတ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လံုးဝမသိရသည့္ အေျခအေနပင္ျဖစ္ပါသည္။ "ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြ အားလံုးေျပာေနတာက ေရြး ေကာက္ပဲြကုိ ဒီႏွစ္က်င္းပမွာပါ။ ေရြးေကာက္ပဲြဥပေဒလည္း ထုတ္ျပန္ၿပီးပါၿပီ၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြလည္း မွတ္ပံုတင္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေတြပါပဲဗ်ာ"ဟု ဆူရန္ပစ္ဆူဝမ္က စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအတြင္း ျမန္မာအစုိးရက အာဆီယံ မဟာမိတ္မ်ားအေပၚ မ်ားမ်ားစားစား အသိေပးမႈမွာ ဤမွ်သာျဖစ္သည္။ ျမန္မာအစုိးရ၏ ေခါင္းမာမႈေၾကာင့္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ျဖစ္မႈမ်ား ႀကီးထြားလာျခင္းမွာ မထူးဆန္းလွပါ။ သုိ႔ေသာ္လည္း အာဆီယံသည္ ဤ အမွန္တရားအတြင္းမွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္မည္မဟုတ္ပါ။ ယခုႏွစ္ကုန္ျပဳလုပ္မည့္ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ား သည္ ျမန္မာအစုိးရအတြက္ သာမကဘဲ အာဆီယံအဖဲြ႕ႀကီးတစ္ခုလံုး၏ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ပါ စမ္းသပ္ မႈတစ္ခု ျဖစ္ေနပါသည္။ ဤအခ်က္ကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးကလည္း ဝန္ခံသြားခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

          "ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အာဆီယံကုိ ေရွ႕တစ္လွမ္းတုိးၿပီး တျခားအဖဲြ႕အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းဆက္ဆံဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥက ျပႆနာေပးေနတုန္းပါပဲ"ဟု ဟႏြိဳင္း ညီလာခံအဝန္းအဝုိင္းတြင္ ကာဆစ္ပီ႐ုိျမက သတင္းေထာက္မ်ားအား ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ဒီကိစၥဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အတြက္ အဓိကအကန္႔အသတ္တစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္ ဟု ၎က ဆုိပါသည္။

          ယခင္ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ကမူ ပုိ၍ပင္ရွင္းလင္းျပတ္သားပါသည္။ "တကယ္လုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနရာမေပးပဲ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ အစီအစဥ္အတုိင္း ေရြး ေကာက္ပဲြကုိ ဆက္လုပ္မယ္ဆုိရင္ အာဆီယံအဖဲြ႕ကုိ အရမ္းအေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္"ဟု Razali Ismali က လတ္တေလာ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

          အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ သံတမန္မ်ားသည္ အဆုိပါအေနအထားကုိ ရဲရင့္စြာ ရင္ဆုိင္ ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးစားေနၾကဆဲပင္ျဖစ္ပါသည္။ "ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တတ္ႏုိင္သေလာက္လုပ္ေနပါတယ္။ အင္ ဒုိနီးရွားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥကုိ အရမ္းအေလးထားၿပီး၊ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ခုပါပဲ"ဟု အင္ဒုိနီး ရွား ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မာတီနာတာလီဂါဝပ္က ဟႏြိဳင္းညီလာခံတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          ဒါေပမဲ့ တိတ္တဆိတ္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္တာဟာ ပုိေကာင္းတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ယူဆ ထားပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ ဖိအားဝင္ေနတဲ့ပံုရတဲ့ သူေတြ မပါဘူးဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အနဲ႔ သီးသန္႔ထိ ထိေရာက္ေရာက္ ဖိအားေပးေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွာပါဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာဆုိသည္။

          ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ညႊန္လက္ထက္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အထီးက်န္ဘဝမွ ဆဲြထုတ္၍ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ေစရန္ ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း ဆူရာကမ္သီရာ ထုိင္း ႀကိဳးစားခဲ့စဥ္က ထုိင္းႏုိင္ငံ၏ ေပၚေပၚထင္ထင္ ေဝဖန္ဆက္ဆံေရးကုိ ျမန္မာအစုိးရက ကန္႔ကြက္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္တာဝန္ ပူးတဲြယူထားေသာ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲကုိ ၂၀၀၄ ေအာက္တုိဘာတြင္ ဖယ္ရွားခဲ့ၿပီးခ်ိန္မွစ၍ု စစ္ဖက္အစုိးရသည္ ႏုိင္ငံေရးကိစၥကုိ အာဆီယံ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ပင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မေဆြးေႏြးလုိေၾကာင္း အထင္အရွားျပသခဲ့ပါသည္။

          သုိ႔ရာတြင္ အာဆီယံေဒသတြင္း ႏုိင္ငံအမ်ားစု၊ အထူးသျဖင့္ အင္ဒုိနီးရွား၊ ဖိလစ္ပုိင္၊ စင္ကာပူ ႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔က ျမန္မာအစုိးရအား ဖိအားေပးရန္ ရည္ရြယ္ထားၾကပါသည္။ ျမန္မာအစုိးရအား လူသိရွင္ၾကား အဆက္မျပတ္ ကာကြယ္ေပးခဲ့ေသာ ေဒသတြင္းအဖဲြ႕ႀကီးအား အတုအေယာင္ေရြး ေကာက္ပဲြျဖင့္ အေႏွာက္အယွက္ေပးရန္ အနည္းဆံုး တစ္ဦးခ်င္းေဆြးေႏြးရန္ ဆႏၵရိွေနၾကပါသည္။

          ႏုိင္ငံတကာက လက္ခံႏုိင္မယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပပါမယ္လုိ႔ သူတုိ႔ေပးထားတဲ့ ကတိ ကုိ ေစာင့္ထိန္းဖုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ျမန္မာအစုိးရကုိ ဆက္တုိက္သတိေပးသြားမွာပါဟု မစၥတာ နာတာလီ ဂါဝမ္ကေျပာဆုိခဲ့ပါသည္။

          အဓိကေဆြးေႏြးပဲြမ်ားတြင္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားက ျမန္မာအစုိးရကုိ ဒီမုိကေရစီလမ္း ညႊန္ေျမပံုအား လုိက္နာထိန္းသိမ္းရန္ တုိက္တြန္းခဲ့ၾကသည္ဟု ဆူရင္ပစ္ဆူဝမ္က ညီလာခံအၿပီးတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ "လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြေတြဟာ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ေပါင္းစည္းမႈရရွိမဲ့ နည္းလမ္းကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးလိမ့္မယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အကူအညီေတြ အေထာက္အပံ့ေတြ ေပးဖုိ႔လည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အဆင္သင့္ပါပဲ"ဟု ၎ကေျပာဆုိခဲ့ပါသည္။

          ေရြးေကာ္ပဲြက်င္းပရန္ တာဆူေနေသာ ကာလတြင္ အာဆီယံကုလသမဂၢတုိ႔ႏွင့္ ညႇိႏိႈင္းေဆြး ေႏြးရန္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တုိက္တြန္းထားပါသည္။ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ားကုိ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးမည့္ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ား၊ အကဲခတ္မ်ားကုိ ခြင့္ျပဳရန္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်မွာလည္း ခက္ခဲေသာ ျပႆနာတစ္ရပ္ျဖစ္ေနၿပီး အဆုိပါအႀကံဥာဏ္ကုိ ျမန္မာအစုိးရက ယခတုိင္ေရွာင္ရွား ေနဆဲျဖစ္သည္။

          ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ေရြးေကာက္ပဲြမ်ားသည္ ေဒသတြင္းအဖဲြ႕အစည္း အာဆီယံ၏ ဂုဏ္သိကၡာ အတြက္ စမ္းသပ္မႈတစ္ခုျဖစ္လာမည္ကုိ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားက နားလည္ထားသလုိ ၎တုိ႔ အေနျဖင့္ ျမန္မာအစုိးရအေပၚ အနည္းဆုိ႐ုံမွ်သာ လႊမ္းမုိးႏုိင္မည္ကုိလည္း ေကာင္းစြာသေဘာေပါက္ ထားၾကပါသည္။ "လာမယ့္လေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ကာလေတြျဖစ္လာပါ လိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆံုး ဘာျဖစ္မလဲဆုိတာကုိ ျမန္မာျပည္သူေတြဆံုးျဖတ္ရမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ က အျပင္လူပါ။ အျမန္ဆံုးတုိးတက္ေျပာင္းလဲေအာင္ လုပ္ႏုိင္ၾကမယ္လုိ႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အေရးယူႏုိင္တဲ့ အေနအထားမွာမရွိပါဘူး။ တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏိၵယက ျမန္မာ ကုိ ဆက္ၿပီး ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမယ္ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လည္း ေဆြးေႏြး႐ုံပဲေပါ့"ဟု စင္ကာပူ ႏုိင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီး George Yeo က ညီလာခံတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

          ယခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြမ်ားအၿပီး ေပၚေပါက္လာမည့္ အရပ္ဖက္အစုိးရသစ္ကုိ စတင္မိတ္ဆက္ ရာတြင္ အေထာက္အကူရရန္